Gezocht: werkloze met ouderinstinct

Minder werkdruk voor het schoolpersoneel, extra voorzieningen voor de leerlingen en een nuttige tijdsbesteding voor werkzoekenden. Op het Calvijn met Junior College in Amsterdam werken langdurig werklozen als vrijwilliger. 'Eindelijk voel ik me weer nuttig.'

Het is 8.45 uur en muisstil in de centrale hal van het Calvijn met Junior College in Amsterdam Nieuw-West. Op een enkele laatkomer en de conciërge na zijn de openbare ruimtes van de school uitgestorven. 'Een goed teken', glimlacht directeur Jolanda Hogewind tevreden. 'Dan zit iedereen netjes in de les.'


Dat was eerder allesbehalve vanzelfsprekend op deze vmbo- en mbo-school vlakbij station Lelylaan. 'Een paar jaar geleden ging het hier niet zo goed', stelt Hogewind eufemistisch aan de vergadertafel van haar directiekamer. 'Rond 2006 verkeerden het gebouw en het onderwijs in staat van verwaarlozing. Daarom hebben we de afgelopen jaren hard gewerkt aan de kwaliteit van docenten, verzuimpreventie en de veiligheid op en rondom de school.' Met succes, want het Calvijn begint langzaam het stigma van slechte school te verliezen. De prestaties van de ongeveer zeshonderd leerlingen - waarvan een groot deel zogenaamde leerwegondersteuning nodig heeft - verbeteren, het verzuim neemt af en volgend jaar begint de bouw van een nieuw schoolgebouw.


Een belangrijk onderdeel van de positieve veranderingen is een samenwerkingsverband tussen de school, het stadsdeel en de Dienst Werk & Inkomen (DWI), waarbij langdurig werklozen als vrijwilliger worden ingezet. 'We willen graag de verbinding leggen tussen de leerlingen en de buitenwereld', legt Hogewind uit. 'Met stadsdeelvoorzitter Achmed Baâdoud zijn wij daarom eind 2012 een pilot begonnen om mensen met een uitkering hier een werkervaringsplek aan te bieden.'


De DWI draagt uitkeringsgerechtigden voor bij de school. Dan wordt met de vrijwilliger gekeken waar en hoe vaak hij of zij kan worden ingezet. De werkloze behoudt zijn uitkering en ontvangt een bescheiden vrijwilligersvergoeding. Daarnaast wordt hulp geboden bij het zoeken naar een nieuwe baan in de vorm van netwerktrainingen, hulp bij sollicitatiebrieven en cv-tips.


De pilot is zo succesvol dat Baâdoud het concept naar andere scholen wil uitbreiden. Hogewind: 'Door externen hier in te zetten, vergroten we de wereld van de leerlingen, geven we werkzoekenden een gevoel van nut en kunnen we als school bepaalde werkzaamheden uit handen geven. Het is een win-win-winsituatie.'


Eén van de 'DWI'ers' op het Calvijn is Giovanni Beyse (32), een vriendelijke en wat verlegen man met een jongensachtige uitstraling. Acht maanden was hij werkloos, voordat hem een plek op het Calvijn werd aangeboden. Nu werkt hij als assistent verzuimpreventie, helpt hij met allerhande ict-klussen en surveilleert hij in de pauzes in de aula. 'Een verademing', noemt Beyse het zelf. 'Thuis kwamen de muren op me af, nu heb ik weer structuur en voel ik me nuttig.' Als vader van drie kinderen van 14, 11 en 2 jaar voelde Beyse zich bovendien ongemakkelijk bij zijn status als werkloze. 'Als man ben je toch verantwoordelijk voor de kostwinning. Mijn vrouw zoekt ook werk, maar dat is op dit moment nog lastig met de kleinste.'


Nu werkt Beyse, die na zijn mbo onder andere ervaring opdeed in de ict, vier dagen per week op de school waar ook zijn oudste dochter zit. Zijn dagen kennen een duidelijke structuur. 'Aan het begin van de dag haal ik de absentielijsten bij de klassen op', vertelt hij. 'Dan bel ik de ouders van kinderen die zonder reden afwezig zijn.'


Dat verloopt niet altijd even soepel. 'Sommige ouders hebben geen idee waar hun kind is of zijn de taal niet machtig (het grootste deel van de leerlingen is van Marokkaanse of Turkse afkomst, red.). Dan schiet het niet echt op.' In het landelijke leerlingvolgsysteem Magister houdt Beyse na zijn belronde bij wie absent is en indien mogelijk waarom. Ouders van leerlingen die structureel afwezig zijn, worden op school uitgenodigd. In het uiterste geval wordt Bureau Leerplicht ingeschakeld.


Het hoofd ict steekt zijn hoofd om de deur. 'Giovanni, heb jij zo tijd voor een klusje? Er moeten twee simkaarten van mobiele telefoons worden verwisseld. Jij bent daar beter in dan ik.' Beyse knikt. Straks, want de bel voor de pauze gaat. Op naar de aula.


Leerlingen stromen van alle kanten de aula in en een hels kabaal barst los. Al snel vliegt er een voetbal door de ruimte. Beyse loopt eropaf en pakt de bal. Hij heeft 'm nog maar net vast of de schieter grist hem alweer uit zijn handen. Nog een keer erachteraan, nu weet Beyse 'm wel vast te houden. 'Meester, mogen we de bal terug?', vraagt een andere leerling. 'Alleen als jullie buiten gaan voetballen', antwoordt Beyse kalm.


De voetballers gaan zuchtend akkoord en lopen met bal naar buiten. Hoewel ze hem keurig met meester aanspreken, heeft Beyse het respect van de leerlingen wel moeten winnen, vertelt hij later. 'In het begin hadden ze zoiets van: wie ben jij dan? Nu komen ze zelfs naar me toe met vragen. Het zal ook wel schelen dat mijn dochter hier op school zit, dan accepteren ze je sneller.'


Vandaag is een vrij rustige dag, maar Beyse heeft ook wel eens heftige incidenten meegemaakt. 'Eén keer moest ik ingrijpen toen twee meisjes op een jongen begonnen in te slaan. Dat ging er behoorlijk hard aan toe. Verder valt het mee hoor qua geweld.' Op de vraag of hij getraind is in de omgang met pubers, antwoordt Beyse ontkennend. 'Ik behandel ze net zoals mijn eigen kinderen. Het is dus puur ouderinstinct, denk ik.'


Iemand die alleen met zijn postuur al respect afdwingt, is Grandall Berrenstein (34). De grote, stevige mede-DWI'er staat met zijn armen over elkaar naar het schouwspel te kijken. Ook in zijn gedrag lijkt Berrenstein de tegenpool van zijn verlegen collega. Gevraagd naar de reden voor zijn aanwezigheid op de school, reageert Berrenstein stoer en haast onverschillig. 'Hiervoor heb ik echt van alles gedaan, van beveiliging tot ict. Ik vond het allemaal niks, mijn echte passies zijn muziek en koken. Ik heb jaren als dj gewerkt, vrij succesvol ook. Het nachtleven bleek uiteindelijk te onzeker en onregelmatig.'


Toen hij via de DWI bij het Calvijn terechtkwam en in het eerste gesprek zijn liefde voor koken uitte, werd al snel duidelijk wat zijn rol zou worden. Behalve surveilleren in de pauzes en allerlei ad hoc klussen, is Berrensteins voornaamste taak het verzorgen van een wekelijkse maaltijd voor de zogenaamde voetbalschool. Iedere donderdag bereidt hij samen met leerlingen van Verzorging een maaltijd voor zo'n twintig getalenteerde leerlingen van het schoolvoetbalteam. Eerst krijgen de leerlingen training van international Zaid el Morabiti, daarna geeft Berrenstein ze te eten. Een van de jongens begroet Berrenstein met een 'boks'. 'Meester, wat eten we vandaag?' Surinaamse bami, is het antwoord. De leerling knikt tevreden.


Na de pauze trekt Berrenstein zich terug in het praktijkgebouw van de school, waar hij over een ruime en goed uitgeruste keuken beschikt. 'In het begin was het nog even zoeken naar mijn rol', geeft hij toe terwijl hij zorgvuldig een enorme hoeveelheid kip schoonmaakt. 'Nu weet ik waar ik goed in ben en voldoening uit haal.'


Dat is naast het contact met de leerlingen vooral het koken. In de toekomst wil Berrenstein dan ook het liefst op andere scholen gaan koken. 'Het zou mooi zijn als ik straks een eigen bedrijf kan opzetten en het verzorgen van maaltijden naar andere scholen kan verplaatsen. Hopelijk kan ik ook hier op vaste basis blijven koken.'


Hoewel het inzetten van de DWI'ers in principe voor maximaal zes maanden is, bestaat de mogelijkheid voor verlenging, vertelt Hogewind. 'Het is voor ons ook een investering in tijd en energie, dan is het zonde als mensen na een half jaar vertrekken. Giovanni is bijvoorbeeld een enorme steun voor ons, juist door zijn handigheid met ict en zijn accuratesse. Hopelijk kunnen we hem iets langer houden.'


Dat hoopt Beyse zelf ook. 'Ik ben bezig met solliciteren en krijg daar ook hulp bij van de school, maar als ze me hier een baan zouden aanbieden, zou ik het wel weten.' Vandaag eindigt zijn werkdag al om half 3, hij moet vanmiddag nog naar rijles. In de hal komt hij zijn dochter tegen, die ook net klaar is met haar lessen. 'Ga je mee naar huis?' Hand in hand lopen ze naar buiten. Morgen weer een dag.


BANKIERS EN TOLKEN

De vrijwilligers die bij het Calvijn met Junior College aan de slag gaan, zijn niet alleen via gemeentelijke instellingen gestuurd. Het Calvijn werkt al jaren met vrijwilligers vanuit allerlei sectoren, vertelt Anne van Gerven. 'We werken samen met bedrijven als ABN, ING en RBS en met de gemeente. Steeds vaker doen ook professionals die dreigen hun baan te verliezen vrijwilligerswerk op de school.'


Als coördinator van het servicepunt is zij verantwoordelijk voor het aannemen en begeleiden van deze vrijwilligers. 'Zo hebben we onder andere native speakers Engels of Spaans die geen baan kunnen vinden of mensen uit de financiële sector die werkloos thuis zitten en iets willen doen.' Volgens Van Gerven is het een ideale oplossing voor beide partijen. Toch zit er ook wat wrijving in de constructie, geeft ze toe. 'Het is wel dubbel. De goede mensen wil je eigenlijk houden, maar gun je ook een leuke baan. Uiteindelijk is het natuurlijk de bedoeling dat ze weer ergens aan de slag kunnen.'


HETE MOK

De meeste onderwijzers zijn 's ochtends geen knip voor de neus waard als ze niet eerst een shot cafeïne hebben binnengekregen. Echter, liever niet de drab die de koffieautomaat verlaat via hetzelfde pijpje dat collega's thee en instantsoep levert. Het probleem is: hoe krijg je het brouwsel van de barista om de hoek warm op je werkplek? Vanuit die vraag is de Hot Rod Heated Travel Mug geboren. Je houdt je koffie op temperatuur door de beker in retro-uitvoering aan te sluiten op de sigarettenaansteker van je auto. In rood en zwart.


Prijs: 20 euro

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden