Gezocht: visionair

Wie wordt de nieuwe directeur van het Bonnefantenmuseum in Maastricht? Die moet van de Raad van Toezicht van het museum weer een icoon maken. Hoe?

Jan Mans, voorzitter Raad van Toezicht:

'Ik ga niet over het tentoonstellingsbeleid, ik kan wel zeggen dat we door willen op de weg die Van Grevenstein is ingeslagen, met meer focus op de regio - Duitsland en België meegeteld. Ons doel is 150 duizend bezoekers per jaar binnen te halen. Dat is 50 duizend meer dan nu.'


Guus Beumer, directeur Marres, centrum voor contemporaine cultuur in Maastricht:

'Elk provinciaal museum haalt tegenwoordig het hele depot leeg en weet met die wonderkamers vol folklore en nijverheid een enorm publiek te trekken. Het Bonnefantenmuseum is anders. Alexander van Grevenstein heeft, komend van het Stedelijk Museum, de uitdrukkelijke ambitie gehad het modernisme te laten landen in Maastricht. Dat is hem gelukt. Alleen: het modernisme staat tegenwoordig ter discussie. Het lijkt me lastig om dat spoor dus simpelweg te continueren, zoals Jan Mans zegt. Op dit moment is er een tentoonstelling in het Bonnefantenmuseum, Extended Drawing, die ideaaltypisch is voor het museum van de jaren zeventig en tachtig. De tentoonstelling suggereert dat de gepresenteerde kunstenaars als LeWitt, Mangold, Nauman en Serra aan de tijd zouden ontstijgen. Ik had het interessanter gevonden als deze tentoonstelling de eigen de eigen uitgangspunten ter discussie had gesteld, bijvoorbeeld door een kunstenaar als Liam Gillick toe te voegen. Dan was het minimalisme van toen gespiegeld aan meer actuele, sociale uitgangspunten.'


Bert Wansink, eigenaar Galerie Wansink in Maastricht:

'Er moet een directeur komen die het museum met passie en enthousiasme op de kaart zet in de woestijn die Maastricht is. Museumdirecteuren klagen altijd dat ze geen geld hebben voor aankopen of grote tentoonstellingen, maar het wordt aan de verkeerde dingen uitgegeven. Van Grevenstein wilde afscheid nemen met de bouw van een zichtdepot, terwijl het bestaande gebouw groot genoeg is! Besteed het geld liever aan een goede tentoonstelling, bijvoorbeeld van Nederlandse nieuwe figuratie.'


Stijn Huijts, directeur presentatieinstelling/museum SCHUNCK in Heerlen:

'Het Bonnefantenmuseum heeft een aanknopingspunt in het fantastische gebouw van Aldo Rossi, een gebouw met voeling voor de plek en voor de geschiedenis. Het is het meest Europese museum van Nederland, en dat houdt een grote belofte in - zeker met de kandidatuur van Maastricht als Culturele Hoofdstad 2018 in het achterhoofd. Dit is van oudsher de regio waar culturen langs elkaar heen schuiven. Dat zie je ook in de collectie oude kunst, met Germaanse invloeden, Romeinse, Byzantijnse. Voor een deel zie je dat weerspiegeld in de collectie oude kunst van het museum. Dat kun je oppakken en doortrekken naar de toekomst. Wat is de Europese identiteit, wat zijn de vraagstukken, hoe houden kunstenaars zich daarmee bezig? Ik zag een prachtige film van de Bosnische kunstenaar Sejla Kameric over de problematiek in de Balkan, een kunstwerk op zichzelf . Die kunst verdient een plek in het Bonnefantenmuseum.'


Guus Beumer:


'Opvallend trouwens dat de komst van een nieuwe directeur het enige moment lijkt te zijn om na te denken over de koers van een museum. Dat veronderstelt dat alleen de directeur, een soort visionair met een uitvergroot ego, zich die vraag kan stellen, en ik vraag me af of dat in deze tijd gepast is. Ik denk dat een museumdirecteur van nu meer een teamspeler moet zijn en het museum als organisatie meer doorzichtig in zijn ambities.'


Peter Fransman, directeur Museum Het Domein in Sittard:

'Het Bonnefantenmuseum heeft een vrij onduidelijk profiel. Het heeft enerzijds een collectie oude kunst, anderszijds een collectie moderne en hedendaagse kunst. Daar zou je een verbinding tussen kunnen leggen, door het publiek mee op reis te nemen door de cultuurgeschiedenis: daar komt het vandaan, en hier gaat het naartoe. Zeker, je moet dan eeuwen overbruggen, maar dat hoeft niet door de collectie uit te breiden - daar is ook helemaal geen geld voor om dat op die schaal te doen. Je kunt wel een reizende tentoonstelling over bijvoorbeeld het impressionisme naar je museum halen. Spaar daar dan maar voor. Als je eens in de twee, drie jaar een knaller maakt, kun je daar weer jaren op voort. Je kunt ook met andere musea, zoals Museum Folkwang uit Essen, een uitruil organiseren. Het Domein is erg gemakkelijk met bruikleenverkeer, volgens mij is dat de manier om, tegen geringere kosten, diverse collecties te laten zien. Wat dat betreft was de inmiddels beëindigde samenwerking tussen Bonnefantenmuseum en het Rijksmuseum een geslaagde samenwerking.'


Stijn Huijts:

'Je hoort in Limburg het verwijt: het Bonnefantenmuseum staat met de rug naar de maatschappij, het is ons museum niet. Maar het museum daarvan als enige de schuld geven, is onterecht. Cultuur moet door iedereen worden gedragen, ook door het publiek.'


Sidi el Karchi, kunstenaar, ontving vorige week de Inspiratieprijs voor beeldende kunst van het Prins Bernard Cultuurfonds Limburg:

'Het Bonnefantenmuseum heeft iemand nodig die, net als Van Grevenstein, affiniteit heeft met de regio en structuur aanbrengt in het regionale kunstlandschap. Dat is hier nog in opbouw, en daarom is de opvolging zo delicaat. Ik vind dat Van Grevenstein het goed heeft gedaan, hij heeft veel jonge kunstenaars een podium geboden, en samenwerking gezocht met musea in Luik en Keulen. Dan mag je van mij af en toe ook de Spiral van Sol le Witt van stal halen.'


Alexander van Grevenstein

(1948) was conservator hedendaagse kunst van het Stedelijk voor hij overstapte naar het Bonnefantenmuseum en daar in 1986 directeur werd. Hij ging samenwerkingsverbanden aan met onder andere het MAMAC in Luik, Het Rijksmuseum in Amsterdam en Landcommanderij Alden Biezen in België.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden