Gezocht: vers bloed voor de raad

Tal van gemeenten geven dit voorjaar cursussen over de gemeenteraad en de lokale politiek. Zelf invloed krijgen kan aantrekkelijk zijn. 'Stond er ineens een parkeermeter voor mijn deur. Ik dacht: hebben ze mij wat gevraagd?'

GOUDA - De gemeenteraadsverkiezingen op 19 maart 2014 lijken nog ver weg, maar politieke partijen zijn al druk bezig met hun programma en de kandidatenlijst. Vaak is het lastig nieuw bloed te vinden, terwijl aspirant-raadsleden lang niet altijd weten waar ze het beste passen.


Daarom worden dit voorjaar in tal van gemeenten cursussen gegeven. Door politieke partijen zelf, maar ook door griffiers en gemeenteraden als geheel. 'Veel mensen hebben wel politieke interesse, maar niet op voorhand een partijpolitieke voorkeur', zegt Kars Veling, directeur van ProDemos, het huis voor democratie en rechtsstaat dat ook schoolklassen in de Tweede Kamer rondleidt en lokale stemwijzers maakt. 'Wie zich nog oriënteert, wil niet meteen worden ingekapseld. Daarom moeten de partijen in eerste instantie samenwerken om interesse te wekken.'


ProDemos organiseert daarom 'Lentetours', informatieavonden voor geïnteresseerden in Amstelveen, Gouda, Kampen en Almelo. Elders wordt de uitgebreide cursus Politiek Actief aangeboden. De bijeenkomsten zijn vooral bedoeld voor belangstellenden die nog partijloos zijn.


Dat het vruchten afwerpt, bewijst Delft: 7 van de 27 cursisten uit 2010 zijn raadslid geworden. Brielle, een gemeente met amper zeventienduizend inwoners, kreeg dit voorjaar negentig aanmeldingen. Daar zijn twee cursusgroepen begonnen.


Bij de Lentetour in Gouda zijn speeddates met raadsleden en workshops. Ronald Schneider, de fractievoorzitter van Leefbaar Rotterdam, vertelt in de Goudse raadszaal dat hij zes jaar geleden nog helemaal geen politiek dier was.


'Ik wist niets van lokale politiek, ik had een drukke baan, las landelijke kranten en keek 's avonds nog even het journaal. Tot er opeens een parkeermeter voor mijn deur stond. Toen dacht ik: hebben ze me wat gevraagd? De buurman wist ook van niks.'


Hij meldde zich aan bij Leefbaar Rotterdam na een oproep van kopstuk Marco Pastors in een lokale krant. Sinds 2012, na het vertrek van Pastors, is Schneider zelf fractievoorzitter. 'Eerst kostte het twee dagen in de week, inmiddels is het gigantisch uit de hand gelopen. Ik ben er financieel op achteruit gegaan, want ik heb veel minder tijd over voor mijn werk als zelfstandig consultant. Maar je hoort me niet klagen. Dan moet ik gewoon stoppen.'


Oud-minister en oud-Kamerlid Wim Deetman begon zijn politieke carrière in 1974 als raadslid in Gouda. 'Je moet een ijzeren discipline hebben als raadslid om eropuit te trekken', adviseert hij aan de aspirant-raadsleden. 'Je moet geen vergadertijger worden, maar burgers ontmoeten. Of het nu de volksbuurt is of de chique wijk: het gaat om diezelfde lantaarnpaal, dezelfde hondenpoep, dezelfde parkeermeter. Mensen willen er invloed op hebben.'


Toch is het zwaar om het raadswerk vol te houden. Een kwart van de raadsleden haakt tussentijds af, bleek vorige maand uit onderzoek van kennisplatform De Collegetafel, vooral in kleinere gemeenten. Van de afhakers werd weliswaar de helft wethouder, maar vaak bleek het combineren van het raadswerk met de reguliere baan en/of met het privéleven te zwaar. Slechts een klein deel vertrok vanwege een politiek conflict.


'Stel je eisen niet zo hoog dat je er niet eens meer aan durft te beginnen', stelt Deetman gerust. 'Al die expertise krijg je vanzelf: je kunt de burgemeester en de wethouders immers op alles bevragen. Ze mogen pas zwijgen als alles duidelijk is en je al dan niet overtuigd bent. Dat is het aardige van raadslid zijn. Ik zou het zo weer doen.'


CORINA KERKMANS (47)

Is: rijksambtenaar Agent- schap NL


Woont in: Gouda


Wil raadslid worden voor: Partij voor de Dieren


'De Partij voor de Dieren zit hier nog niet in de gemeenteraad. We rekenen op een zetel, we hopen natuurlijk op twee. Met een werkgroep van twaalf mensen zijn we nu bezig met voorbereidingen, in september besluiten we of we echt gaan meedoen. Er is nog geen lijsttrekker gekozen, maar ik heb zeker interesse.


'Gouda moet een groene stad worden. We hebben geen megastallen, maar door nieuwbouw in de stad hebben gierzwaluwen en vleermuizen het moeilijk. Mensen, dieren en bomen kunnen prima samenleven.'


HANS DOTMAN (64)

Is: oud-docent TU Delft


Woont in: Berkel en Rodenrijs (gemeente Lansingerland)


Wil raadslid worden voor: D66, VVD of Leefbaar 3B


'Ik ben met vervroegd pensioen en wil mijn tijd nuttig besteden. Grote thema's zijn onderwijs en financiën. Lansingerland dacht te groeien naar 75 duizend inwoners, maar bleef bij 40 duizend steken. Dat is een tegenvaller: veel grond is wel bouwrijp gemaakt. Verder wil ik iets doen aan verkeersveiligheid. Bij een school hebben fietsers voorrang, maar zijn automobilisten er niet op verdacht. In een wandelgebied rijden fietsers je van de sokken. Ik twijfel tussen D66, VVD en Leefbaar 3B. De achterban van die lokale partij stemt landelijk verschillend.'


WIL ISELI (58)

Is: cliëntadviseur zorginstelling Laurens, Rotterdam


Woont in: Bergschenhoek (gemeente Lansingerland)


Wil raadslid worden voor: Leefbaar 3B


'Ik stond 29 jaar geleden in Bergschenhoek aan de wieg van de bewonersorganisatie. Toen wilde ik geen bestuurslid zijn, nu wil ik mijn idealen handen en voeten geven in de politiek. Ik ben positief ingesteld, maar ook kritisch. Er verandert veel, zoals de Wet maatschappelijke ondersteuning. Dat weet ik uit mijn werk, maar het speelt ook lokaal. Ik ben een trouw SP-stemmer, maar er is geen lokale SP-afdeling. Ik ga Leefbaar 3B benaderen. Ik wil weten: is het raadswerk met mijn baan te combineren?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden