Gezocht: professionele verkeersregelaars, en dus liever geen cowboys

Er is een groot tekort aan verkeersregelaars. Ook niet zo gek: je moet voor dag en dauw op, het betaalt weinig en voorbijgangers steken geregeld hun middelvinger op. Maar in de campagne die het UWV samen met bedrijven is gestart om verkeersregelaars te werven, wordt juist gesproken over een 'afwisselende en verantwoordelijke' functie. Lees hier de reportage die Marcel van Lieshout vorige zomer schreef over het vak.

Verkeersregelaars bij Utrecht Centraal. Ze krijgen regelmatig verwensingen naar hun hoofd geslingerd. Beeld Marlena Waldthausen / de Volkskrant

'Je mag het niet zeggen...', zegt directeur Henri van Doesburg van het in Geldermalsen gevestigde bedrijf Verkeer Regelaars Nederland (VKR), maar hij zegt 'het' toch. Of hint er in ieder geval op: zo nijpend is in de zomer het tekort aan verkeersregelaars dat het UWV voor een zware klus staat: mensen die écht niet willen werken ertoe bewegen verkeersregelaar te worden.

Het rijtje kwalificaties waaraan beroepsmatige verkeersregelaars - er zijn er nu 22 duizend - moeten voldoen: enig gevoel voor verkeer, durven optreden, over sociale vaardigheden beschikken en fysiek enigszins in orde zijn. Urenlang op de benen staan, is vermoeiend. De verkeersregelaar moet ook een Verklaring omtrent gedrag (VOG) kunnen overleggen.

Wat verder helpt, is een dikke huid, blijkt kort na de spits rondom Utrecht Centraal. Als een verkeersregelaar met een armgebaar of fluitje kenbaar maakt dat een rij auto's even moet wachten, is een bozig claxonneren een standaardantwoord. Soms gaat een autoraampje omlaag en krijgt de verkeersregelaar verwensingen naar het hoofd: 'Hé, eikel! Wie wacht hier nou op wie?' Of: 'Je vindt jezelf heel wat hé, met je uniformpje.' Fietsers maken er al helemaal een sport van om de verkeersregelaar gelijk te stellen aan een rood stoplicht: dat negeer je gewoon.

'Daar moet je tegen kunnen, je moet je kunnen beheersen', zegt Dilo van Commenée, voorzitter van de Stichting Vereniging Verkeersregelaars. Dat is de instantie die namens de overheid toezicht houdt op het opleiden van verkeersregelaars en ook de pasjes van bevoegdheid verstrekt.

Professionals

Tot in de jaren negentig was het regelen van het verkeer een taak van de politie. Drukte en andere prioriteiten leidden tot een andere aanpak.

Naarden zette, met steun van Verkeer en Waterstaat, als een van de eersten een professionele verkeersregelaar in bij een school.

Dat verkeersregelaars deze weken zo zichtbaar zijn, heeft een logische verklaring: juist in de zomermaanden wordt volop aan wegen gewerkt, omdat in die periode de economische schade het minst is. Zowel in en nabij steden als aan de rijkswegen. Voor die laatste wegen heeft beheerder Rijkswaterstaat overigens eigen regelaars in dienst. De klassieke verkeersregelaar mag er alleen onder toezicht van een weginspecteur optreden.

Daarnaast wemelt het in juli en augustus van de festivals en evenementen waarbij verkeer moet worden begeleid. Het aantal zogeheten evenementregelaars is de afgelopen jaren explosief gegroeid. Het zijn er nu volgens de Stichting Vereniging Verkeersregelaars 77 duizend. In tegenstelling tot de verkeersregelaars zijn de evenementenregelaars vrijwilligers. Ze krijgen een hesje (zonder bruine driehoek) als ze via internet instructies hebben gelezen.

Van Commenée zegt dat de beroepsregelaar ze ook wel 'hekverplaatsers' noemt. Veel verder reiken de bevoegdheden niet. 'Het gaat vaak om mensen naar een parkeerplaats begeleiden. Optreden op een kruispunt is er niet bij.'

Lees verder onder de foto.

Beeld Marlena Waldthausen / de Volkskrant

De professionele verkeersregelaar heeft wel een heuse opleiding achter de rug. Met een theorie- en praktijkexamen, onder toezicht en begeleiding van overheidsinstanties (Rijkswaterstaat en de Politieacademie). De beroeps mag overal in Nederland optreden, waar er maar werk aan de weg is. Hij of zij is in dienst van een verkeersregelaarsbedrijf dat zich op zijn beurt weer laat inhuren door de aannemer.

Nederland kent de verkeersregelaar nu zo'n vijftien jaar en op papier is er voor deze jonge beroepsgroep inmiddels veel geregeld. In de praktijk zijn er veel problemen, erkennen zowel Van Commenée als directeur Van Doesburg van VKR. De laatste ('Ik was destijds de zeventiende gecertificeerde verkeersregelaar van het land') leidt zowel op als verhuurt personeel en hij is het meest uitgesproken over allerhande tekortkomingen. Volgens Van Doesburg is de branche vervuild met 'cowboys'.

De ruwweg zestig bedrijven die louter met verkeersregelaars in de slag zijn, hebben de laatste jaren toenemende concurrentie gekregen. Van beveiligingsbedrijven en schoonmaakbedrijven bijvoorbeeld, die het regelen van verkeer 'er even bij doen' (Van Doesburg). De 'cowboys' doen maar wat, weet Van Doesburg: 'Ze nemen stoeltjes mee naar hun werk. Dat mag helemaal niet.'

Wat erger is voor de beroepsgroep zelf: er wordt 'gestunt' met prijzen: een paar jaar geleden verdiende de beroepskracht ruwweg 12,50 euro per uur, inmiddels is de marktprijs onder de 10 euro per uur gezakt.

Ook Van Commenée erkent dat er nog veel misgaat in de branche, maar hij wijst liever op positieve ontwikkelingen. Een groep bedrijven wil een heuse branchevereniging oprichten en een cao voor verkeersregelaars gaan opstellen. Van Doesburg juicht dat ook toe en is een van de deelnemende bedrijven. 'Ik heb de FNV eens benaderd om hieraan mee te werken. Maar die vindt onze doelgroep niet interessant genoeg. Gek toch?'

Dat de vakcentrale kennelijk geen belangstelling heeft, hangt wellicht samen met iets wat Van Commenée weer aanbrengt. Veel verkeersregelaars beoefenen dat vak maar kort, weet hij. '30 procent haakt binnen het jaar af. Vooral in de winter.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden