Gezocht: 16-jarige met 20 jaar werkervaring

Werkgevers kunnen op de huidige overvolle arbeidsmarkt hun eisenpakket in vacatures flink opschroeven. Is het wel verstandig om kandidaten bij voorbaat uit te sluiten?

Werk


Nu werkzoekenden vanwege de crisis in de rij staan, stellen veel bedrijven hogere eisen waaraan sollicitanten moeten voldoen. Op de blog Vacatureluurs zijn hiervan komische voorbeelden te vinden. Zoals een vacature voor een medewerker met een extreme waslijst aan functies of een slager die een 16-jarige zaterdaghulp zoekt met twintig jaar werkervaring.


Volgens recruiter Jacco Valkenburg gebeurt het opschroeven van de eisen en wensen in vacatureteksten niet om de juiste redenen. 'Het doel is soms alleen het terugbrengen van het aantal reacties. Op langere termijn is dat niet handig, omdat je dan meer geschikte kandidaten uitsluit. Iemand met een te hoge opleiding voor een lagere functie is bijvoorbeeld in no time verveeld en weer verdwenen.'


Op zijn blog geeft Valkenburg het praktijkvoorbeeld van een groot callcenter. De opdrachtgever en het uitzendbureau haalden bewust hbo'ers en wo'ers aan boord, omdat die snel zouden zijn ingewerkt. Binnen enkele weken verveelden zij zich alweer en wilden ze vertrekken.


Geruchtmakend

Om er zeker van te zijn dat sollicitanten in het team passen, vragen sommige bedrijven in hun vacatureteksten expliciet naar bepaalde types. Zo zocht een recruitmentbureau onlangs een project- en accountmanager. Onder het kopje 'gewenste vaardigheden en ervaring' stond deze persoonsbeschrijving: 'a super cool person. You know the type with creative tattoos and excellent sneaker collection!'. Navraag leerde dat de aangenomen kandidaat uiteindelijk toch geen mooie gympen of tatoeages heeft.


Geruchtmakend was de vacature van de Groningse muziekwinkel Tonika, van afgelopen jaar. Hierin werden mensen met 'snorren, baarden, piercings, tatoeages, hoeden, petjes en woeste haardossen' bij voorbaat uitgesloten. Vanwege de ophef die hierover ontstond - Tonika werd zelfs beschuldigd van discriminatie - heeft de winkel de vacature verwijderd.


Volgens de wet mogen bedrijven eisen stellen aan uiterlijke kenmerken van sollicitanten, mits deze functioneel zijn. Marysha Molthoff, woordvoerder van het College voor de Rechten van de Mens (CRM): 'Over tatoeages of gymschoenen kunnen we niets zeggen. Volgens de gelijkebehandelingswetgeving is een aantal persoonskenmerken beschermd, zoals geslacht, herkomst, religie en leeftijd. Daarvan mag alleen worden afgeweken als je bijvoorbeeld een gekleurde acteur zoekt voor een bepaalde rol. Daarvoor komt een blanke sollicitant dan niet in aanmerking.'


'Per se een homoseksueel'

Molthoff wijst op het onderscheid tussen geschiktheid voor een functie en 'passen binnen een team'. 'Organisaties moeten in hun vacatureteksten scherp aangeven wat echt nodig is voor de functie en daarop werven. HRM'ers moeten niet op uiterlijk afgaan, want zo kunnen ze hun beste kandidaat buiten de deur houden. Wees creatief in je werving: als je per se een homoseksueel in je team wilt, dan mag je dat niet in de vacaturetekst zetten. Zet dan je advertentie in een tijdschrift voor homoseksuelen', aldus CRM-woordvoerder Molthoff.


Veel van de klachten die bij het CRM binnenkomen gaan over leeftijdseisen en zwangerschappen. De laatste jaren is er geen sterke toename in het aantal klachten te bespeuren vanwege toegenomen drukte op de arbeidsmarkt, zegt Molthoff. 'Leeftijdseisen zijn altijd al een problematisch onderdeel van vacatureteksten. Daarover heeft het College in 2012 vierendertig uitspraken gedaan, vooral bij werving en selectie. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om expliciete of verscholen functie-eisen gerelateerd aan leeftijd, waardoor kandidaten worden uitgesloten.'


Eind vorig jaar oordeelde het CRM bijvoorbeeld dat vacaturesite Monsterboard discrimineerde op leeftijd. Werkgevers konden in een keuzeveld een maximum aantal jaren werkervaring van kandidaten voor een functie selecteren. Monsterboard heeft het College laten weten dat dit niet meer mogelijk is, bericht het CRM.


Het College voor de Rechten van de Mens (CRM), voorheen de Commissie Gelijke Behandeling, doet jaarlijks uitspraak in tientallen zaken over gelijke behandeling bij werving, selectie en op de werkvloer. Uit een evaluatie blijkt dat bijna driekwart van de werkgevers tot actie overgaat als blijkt dat zij gediscrimineerd hebben.


Actie na discriminatie


Muziekwinkel Tonika somde in een omstreden vacature op wat niet welkom was

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden