Gezinnen opgepast: de koopkracht daalt

Werknemers die vanaf januari 2011 hun loonstrookje bekijken zullen blij verrast zijn. Werknemers met een modaal inkomen krijgen er straks maandelijks bijna tien euro netto bij. Maar schijn bedriegt; de koopkracht gaat volgend jaar juist achteruit.


De netto winst op het loonstrookje komt doordat het kabinet de eerste belastingschijf met 0,45 procent heeft verlaagd. Alle drie de belastingschijven worden daarnaast ook nog eens verruimd met respectievelijk 410, 288 en 629 euro. Verder wordt de arbeidskorting in 2011 verhoogd. Voor lage en middeninkomens gaat het om 85 euro; de hogere inkomens krijgen 64 euro korting. Door werknemers een extra korting op arbeid te geven, hoopt de regering dat het ontvangen van een uitkering minder aantrekkelijk wordt.


Helaas wordt het effect van bovenstaande maatregelen al bijna meteen teniet gedaan. Dat komt doordat de werkgeversbijdrage aan de Zorgverzekeringswet stijgt van 7,05 procent naar 7,75 procent. Ondanks dat de baas hier voor opdraait, betalen werknemers er wel inkomstenbelasting over. Voor iemand met een modaal inkomen (33 duizend euro per jaar) betekent dit een netto verlies van 8,18 per maand.


Daar komt bij dat door een waaier van kleine maatregelen de meeste huishoudboekjes in 2011 flink moeten worden aangepast. Hoewel de lonen in de marktsector volgens schattingen van het Centraal Plan Bureau (CPB) gelijke tred zullen houden met de inflatie (1,5 procent), gaat onze financiële slagkracht toch achteruit. Net als in 2010 zal de koopkracht voor een gemiddeld huishouden komend jaar dalen met 0,25 procent.


De vaste maandelijkse kosten zullen vanaf volgende maand voor iedereen stijgen door hogere zorgpremies: gemiddelde stijging 10 procent. Wie nu 1.150 euro per jaar betaalt voor zijn basisverzekering moet in 2011 ongeveer 150 euro bijleggen. Ook is een aantal voorzieningen uit het basispakket geschrapt. Zo moeten vrouwen boven de 21 zelf betalen voor de pil en jongeren tussen de 18 en 21 kunnen niet meer gratis naar de tandarts.


De grootste klap komt voor rekening van gezinnen die gebruik maken van de kinderopvang. Dit komt omdat de toeslag voor de kinderopvang wordt verlaagd. Voor de zomer was al duidelijk dat ouders vanaf volgend jaar gemiddeld 77 euro per maand meer moeten betalen voor kinderopvang. Afhankelijk van hoe intensief gezinnen gebruik maken van kinderopvang en tegen welk uurtarief, zal het koopkrachtverlies volgens het ministerie van Sociale Zaken op gemiddeld 1 à 1,25 procent uitkomen.


Gezinnen zitten sowieso in de hoek waar de klappen vallen, omdat de kinderbijslag en het kindgebonden budget niet gecorrigeerd worden voor inflatie. Daar staat tegenover dat het kindgebonden budget vanaf het tweede kind verhoogd wordt.


Ook de lokale lasten zullen volgend jaar stijgen, vooral door een toename van de onroerendezaakbelasting (ozb). In sommige gemeenten neemt het tarief zelfs met meer dan 20 procent toe. De gemiddelde stijging komt uit op 3 procent. Doordat de afvalheffing in de meeste gemeenten lager uitvalt, komt de totale verhoging van de gemeentebelasting neer op gemiddeld 1,7 procent voor een gezin en 1,9 procent voor alleenstaanden. Tegelijk is er ook goed nieuws voor woningbezitters. Voor het eerst sinds twee jaar zal de gemiddelde huizenprijs weer stijgen. Het CPB schat de groei op 1,5 procent.


Voor werkgevers is er minder slecht nieuws. Het kabinet verlaagt de winstbelasting (vennootschapsbelasting). Over de eerste 200 duizend euro blijft de belasting komend jaar 20 procent; maar daarboven gaat de belasting van 25,5 naar 25 procent. Voor met name grote bedrijven zal dat halve procentpunt veel geld opleveren.


Daar tegenover staat een forse verhoging van de sectorpremies. Met deze premies betalen werkgevers in Nederland mee aan de werkloosheidsuitkeringen. De premie verschilt per sector en worden voorgesteld door het UWV.


De gemiddelde stijging is 1,9 procent, maar sommige sectoren zijn meer de dupe dan andere. Stukadoorsbedrijven gaan anderhalf keer meer premie betalen (2,48 procent) en de premies in de categorie Zakelijke Dienstverlening, waar ook de journalistiek onder valt, stijgen naar 2,36. Dat is een stijging van maar liefst 65 procent. Voor een bedrijf met 25 werknemers die allemaal een loon verdienen van 50 duizend euro betekent dit een kostenstijging van 12 duizend euro, zo berekende ADP.


Zijn er dan helemaal geen lichtpuntjes? Jawel hoor, volgens de decemberraming van het CPB zal de Nederlandse economie volgend jaar groeien met ongeveer 1,5 procent. De werkloosheid zal afnemen, en vacatures zullen met name vrijkomen in de zorg en in het bedrijfsleven.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden