'Gezicht vloot straks niet meer Nederlands'

Directeur Stephen Cross van het Maritiem Instituut Willem Barentz schetst een somber beeld van de toekomst van Nederland als zeevarende natie: weinig schepen meer onder Nederlandse vlag en geen Nederlandse zeelieden....

De internationale scheepvaart floreert dankzij de hoogconjuctuur. Maar de animo van Nederlandse jongeren om naar de zeevaartschool te gaan wordt steeds geringer. Jaarlijks komen er op de grote vaart zo'n dertig schepen onder Nederlandse vlag bij. De vraag naar koopvaardij-officieren neemt de komende jaren met 35 procent toe. Maar de Nederlandse man blijft liever thuis bij vrouw en kind, dan vier maanden achtereen op zee.

Hoge officieren op de grote vaart, kapiteins, eerste stuurlieden en hoofdmachinisten, zullen in de toekomst, net als nu al de matrozen en lagere officieren, buitenlanders zijn. Duitsers, Russen, Joegoslaven en Argentijnen worden al opgeleid op Terschelling en andere zeevaartscholen.

Willem Smit, oud adjunct-directeur van Willem Barentsz: 'Als we niet zorgen dat genoeg Nederlanders tot officier worden opgeleid, zal het gezicht van de koopvaardijvloot binnen tien tot vijftien jaar niet meer Nederlands zijn. Dan zal ook het karakter van de vloot niet meer Nederlands zijn.'

Cross voorspelt een verdergaande inkrimping en samensmelting van het zeevaartonderwijs in Nederland (vier hbo- en vijf mbo-opleidingen) als het zeevarend beroep door jeugdige middelbareschoolverlaters niet meer wordt geambieerd. Zijn remedie: 'een hoogwaardig product afleveren dat herkenbaar is in de grotere organisatie van een hogeschool'.

Smit is veel minder genuanceerd: 'Decanen op middelbare scholen weten niets van de zeevaart. Bij wervingscampagnes is er altijd maar een klein hoekje voor de zeevaartopleidingen. Ik pleit voor de directe benadering. Jongens die eindexamen doen voor de middelbare school gewoon recht voor z'n raap vertellen hoe het zit. Benader havisten en vwo'ers niet als kinderen, maar als jonge volwassenen. En vertel ze dat de grote vaart mogelijkheden biedt die de doorsnee Nederlander niet heeft.'

Naast een tekort aan officieren dreigt er in Nederland ook een tekort aan bevoegde en ervaren docenten te ontstaan. Cross: 'Nederland is met zijn speciale opleiding voor leraren nautisch onderwijs altijd uniek geweest. De maritieme buitenlanden zijn er jaloers op of proberen ons na te bootsen. Maar de belangstelling voor deze lerarenopleiding is nu tot onder het nulpunt gedaald.'

Smit weigert te geloven dat Nederlandse jongeren niet meer naar zee willen. Het schort aan de voorlichting op middelbare scholen. Maar ook de wervingscampagnes van redersverenigingen deugen volgens hem niet.

'Als ik weer jong was, ging ik weer naar zee. Met de huidige communicatiemiddelen kun je elke dag even mobiel bellen. Je kunt je verkering meenemen. Of je kunt haar, wanneer je in Singapore wordt afgelost, over laten komen. Neem je haar lekker een paar weken mee naar Indonesië. Welke doorsnee Nederlander kan dat nou?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden