Gezellig etentje coupplegers

MADRID - Het was een feestelijke lunch, een maand geleden in een Madrileense kazerne van de Guardia Civil. Met paella en wijn, opgediend door de dienstdoende agenten, vierden deelnemers aan de legercoup van 23 februari 1981 dat ze 33 jaar geleden een mislukte poging hadden ondernomen om de jonge Spaanse democratie omver te werpen. Hoofdgast was voormalig luitenant-kolonel Antonio Tejero (81), een van de coupleiders, ooit wereldberoemd door zijn rechtstreeks uitgezonden schietpartij in het plafond van de Spaanse parlementszaal.

Het etentje, dat uitlekte via het dagblad El País, veroorzaakt grote verontwaardiging in Spanje. Antonio Tejero junior, net als zijn vader luitenant-kolonel bij de Guardia Civil, werd op staande voet door de minister van Binnenlandse Zaken uit zijn ambt ontzet wegens 'misbruik van vertrouwen'. Hij voerde het commando over de kazerne en was zelf ook aanwezig bij de lunch. Een gezellig onderonsje van oud-coupplegers in een offici-ele politieruimte, die compleet met bediening door agenten een glas dronken op een poging tot staatsgreep: dat verhield zich slecht met zijn verantwoordelijkheden als politieofficier.

De mislukte greep naar de macht van het leger in 1981 ligt nog steeds gevoelig. De poging werd zonder bloedvergieten gesmoord na een televisietoespraak waarin koning Juan Carlos het opstandige deel van het leger tot de orde riep. Tejero werd gearresteerd en veroordeeld tot dertig jaar cel. In 1996 kwam hij op vrije voeten na amper de helft van zijn straf te hebben uitgezeten.

Tejero verdween in de vergetelheid, maar het beeld van de potsierlijke schietpartij waarmee hij het Spaanse parlement in gijzeling hield, geldt nog altijd als een icoon van de oude spoken van de Franco-dictatuur (1939-1975). Zo was Tejero uitdrukkelijk gekleed in zijn uniform, compleet met de bekende tricorno op zijn hoofd, en dat bracht grote schade toe aan het imago van Spanjes semi-militaire Guardia Civil.

Dat de voormalige couppleger nu uitgerekend opnieuw in een kazerne van het korps werd betrapt, riep vragen op. Vier weken duurde het voor de bijeenkomst openbaar werd, wat er kennelijk op wijst dat de coup nog steeds op enige steun kan rekenen in militaire kring.

De kwestie is bovendien pijnlijk omdat de lunch tevens werd bijgewoond door een 77-jarige ex-korporaal die door de Argentijnse autoriteiten wordt gezocht voor martelpraktijken onder de Franco-dictatuur.

In Argentinië is vier jaar terug door slachtoffers een zaak tegen vier voormalige handlangers van het Franco-regime aangespannen wegens martelingen en andere misdaden tegen de menselijkheid. Deze misdaden vallen in Spanje onder het generale pardon dat werd afgekondigd bij de invoering van de democratie.

Met toepassing van het beginsel van de universele justitie, dat werd ontwikkeld door de Spaanse rechter Baltasar Garzón, werd vervolging vanuit Argentinië mogelijk. De Spaanse regering weigert echter gehoor te geven aan het verzoek tot arrestatie en uitlevering van de verdachten.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden