Gezellig als Oranje-goden swingen door straten van Porto

De Portugezen houden hun hart vast voor de woeste Engelse voetbalfans, maar de Nederlanders worden met open armen ontvangen. Dat komt niet in de laatste plaats door het zegenrijke werk van de Supporters Club Oranje....

Pouw (45) is bankdirecteur in Amsterdam, een van de oprichters van de Supporters Club Oranje en penningmeester van die club. De SCO is zijn lust en zijn leven. 'Het is een jongensdroom waarin we terechtgekomen zijn.' Vandaag vertrekt hij met zijn drie mede-bestuursleden naar Portugal, de voucher voor de finale op zak - Pouw is een groot optimist.

Met ruim 43 duizend leden - en de groei zit er nog flink in - is de SC Oranje de grootste aan een nationaal elftal gelieerde supportersclub ter wereld. Sinds de oprichting, in augustus 1995, is de club uitgegroeid tot een volwassen service-instituut voor Oranje-supporters. Leden betalen een jaarcontributie van 22,50 euro en krijgen daarvoor voorrang bij de ticketverkoop voor thuiswedstrijden van het Nederlands elftal. Bij uitwedstrijden van Oranje heeft de SCO zelfs het ticketmonopolie.

In de ticketverkoop tijdens het EK speelt de SCO ook een belangrijke rol. De KNVB krijgt van de EK-organisatie voor elke wedstrijd van Oranje 20 procent van het totale aantal zitplaatsen. De helft daarvan gebruikt de bond om sponsors en andere relaties te bedienen. De andere helft gaat naar de Supporters Club, die zorgdraagt voor een eerlijke verdeling onder de leden.

Maar de Supporters Club Oranje is naast ticketdistributeur vooral een vehikel voor verbetering van de band tussen nationaal elftal en fan. Die had vroeger alleen de wedstrijd om blijk te geven van zijn aanhankelijkheid. Pouw: 'Verder niks. Geen vast elftal, geen stadion, geen clubgevoel.' Nu is er de SCO, met het eigen clubblad Aanvalluh!, het Oranje Museum in Amsterdam, de eigen website (www.supportersclub-oranje.nl) en de Oranjewinkel. Sinds kort is er zelfs een Oranje Kids Club.

Volgens Theo Pouw is bestrijding of het voorkomen van voetbalvandalisme nooit een doel geweest van de SCO, maar feit is dat de oprichting in 1995 samenviel met de introductie van de Club Card. Die had uitdrukkelijk ook een veiligheidsdoel. Met name rond het WK van 1990 in Italië en het EK van 1992 in Zweden bestond de angst dat Oranje-supporters zich zouden misdragen. En altijd was er bij thuisduels de vrees dat gewelddadige groepen de overstap zouden maken van club naar het interland-podium.

De aanpak van KNVB en Supporters Club werkte voortreffelijk. Tussen beide bestaat niet voor niets een warme band. De KNVB heeft een vertegenwoordiger in de raad van toezicht van de Supporters Club en ondersteunt die ook financieel. Dankzij de Supporters Club Oranje heeft de KNVB greep gekregen op de Oranje-fan. Bij elk verkocht ticket hoort nu een naam. Wie zijn kaart doorverkoopt, blijft verantwoordelijk voor eventuele misdragingen van de koper. Door de sterke groei van de SCO zal het niet lang meer duren voor élk Oranje-kaartje via de club wordt verkocht.

Het concept van de Supporters Club Oranje is in 2003 door de Duitse voetbalbond overgenomen. Ook de Belgische en de Finse voetbalbond hebben belangstelling getoond.

In de jaren na 1996 ontwikkelden interlands zich steeds meer tot Oranje-volksfeesten, tot carnaval voor leden van de Supporters Club Oranje en de duizenden andere toeschouwers met hun gratis sponsorkaartjes. Gezelligheid en sfeer werden tenminste zo belangrijk als een goede wedstrijd. De supporters van de oude stempel ergerden zich dood aan de waves die hen het zicht op de wedstrijd ontnamen en aan de zeurdeunen van het dweilorkest. Maar de nieuwe Oranje-fan achtte beide een onlosmakelijk deel van het feestelijke avondje uit, evenals een zo oranje mogelijke uitdossing.

Dat het Nederlands elftal vorige week na de wedstrijd tegen Ierland werd uitgefloten, verbaasde Theo Pouw zelfs: een dergelijke kritische instelling past bijna niet meer in de stemming zoals die tegenwoordig rond Oranje-wedstrijden overheerst. 'Dat vond ik spijtig. We moeten achter Oranje blijven staan. Al was het in november wel jammer dat de spelers zomaar van het veld liepen na de overwinning op Schotland.' Zelfs voor de SCO moet de liefde van twee kanten komen.

Anders dan sommige clubs heeft Oranje nooit een harde kern van hooligans gehad. Pouw, begin jaren negentig oprichter van de inmiddels zeer grote Ajax-fanclub: 'Ik weet niet hoe dat komt. Maar het is een feit. Als ik vroeger een feest organiseerde voor Ajax-fans, waren er meer bewakers dan fans. Bij de Oranje-feesten komt een heel ander type supporter. Als die een glas stuk laat vallen, komt ie het keurig betalen.' Rond wedstrijden van het Nederlands elftal is de sociale controle groter. 'Men accepteert van elkaar geen imbeciliteiten. En Oranje is ook een nationaal iets. De gedachte is: daar kom je niet aan.' Mogelijk, denkt Pouw, heeft het hogere fatsoensgehalte van de Oranje-fan te maken met het feit dat die doorgaans afkomstig is uit kleinere steden en dorpen en niet uit de grote steden.

De Portugezen houden zes jaar later hun hart vast voor de tienduizenden woeste Engelsen, maar de Nederlandse fans worden met open armen ontvangen. In Aveiro en Braga, waar Oranje volgende week speelt tegen Tsjechië en Letland, kon de Supporters Club op groot enthousiasme rekenen. Pouw: 'Als goden werden we ontvangen.' De Portugezen in Aveiro en Braga kunnen dus straks kennismaken met Hollands cultuurgoed als de zanger Danny Lukassen, het dweilorkest de Oranje-toeters en het Drentse duo De Dikdakkers. En in Porto staat zelfs een optocht door de stad op het programma. 'Gezellig', zegt Theo Pouw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden