Gezamenlijk roeien tegen elkaar

De afgelopen week vochten de beste roeiers van Nederland op de Bosbaan uit wie in de Holland Acht - het hoogst haalbare - komt. En wie niet.

Het is woensdagochtend 11:08 uur, en op de Amsterdamse Bosbaan komt een grote roeier aan wal. Hij zat in een van de vier boten die een paar minuten daarvoor van start waren gegaan.

Hij kijkt boos. 'Waar ben ik godverdomme mee bezig?', zegt hij fluisterend tegen een ploeggenoot die op de kade staat. 'Weet jij het?'

Het is verstandig niet te vragen wie de man is die 'godverdomme' ergens mee 'bezig' is. Een gespierde, twee meter lange man in een zeer strak pak kun je op zo'n moment beter met rust laten.

Het was een week van stress en emotie voor Nederlands beste roeiers. Op de agenda stonden zogenoemde seatraces, waarbij achttien geselecteerde roeiers tegen elkaar raceten voor een plek in de Holland Acht tijdens de wereldbekerfinale begin juli, en het WK in augustus. Voor wie de Acht niet haalt, zijn er de Vier en de twee Tweetjes. Twee roeiers vallen buiten elke boot. Zondag valt de beslissing.

Seatracen werkt als volgt: op dag 1 racen twee boten van vier man tegen elkaar, in de samenstellingen 1,2,3,4 en A,B,C,D. De volgende dag wisselen bijvoorbeeld roeier 2 en roeier B van plek, wat betekent dat die twee worden 'geracet'. Het verschil tussen de opgetelde tijden van beide boten, is het verschil tussen roeier 2 en roeier B.

Transparant

Dat lijkt transparant, maar seatraces zijn onder roeiers niet heel populair. Met name door de vrees dat je mederoeiers voor jou net iets minder hun best doen dan voor een ander. 'Onbewust of bewust hebben mensen toch een voorkeur', weet Sjoerd Hamburger. 'Net als bij voetbal. Als je een schijthekel aan iemand hebt, speel je hem de bal minder toe. Bij seatracen is dat ook zo: als je zeker weet dat jij niet geracet wordt, dan kun je je benen stilhouden, om iemand te bevoordelen of te benadelen.'

Of hij dat wel eens doet? 'Nee, want je moet ervan uitgaan dat de coaches beter dan jij weten wie de boot sneller maakt.'

Een ander risico van de benen stilhouden, aldus Ruben Knab, is dat blijkt dat jij de volgende dag wordt geracet. 'En dan ben je de lul.'

Dat werkt zo. Na de races op dag 1: 1,2,3,4 tegen A,B,C,D en dag 2: 1,B,3,4 tegen A,2,C,D, kan op dag 3 bijvoorbeeld tegen 1,B,3,D tegen A,2,C,4 worden gevaren - waarmee roeier D en 4 worden vergeleken via hun races op dag 2 en 3. 'Je weet dus nooit wie wanneer wordt geracet', zegt Knab. 'De onzekerheid is permanent, en daardoor gaat iedereen altijd wel hard. Als het goed is.'

'Elke roeier zegt over zichzelf dat hij altijd voluit gaat bij seatraces', zegt Mark de Rond. 'En bijna allemaal zeggen ze dat sommige anderen dat niet doen.' De Rond is docent etnografie aan de Universiteit van Cambridge en leefde een jaar tussen de roeiers van zijn universiteit, terwijl ze zich voorbereidden op de Boat Race tegen Oxford. Hij schreef er een boek over, The Last Amateurs.

De Rond vindt seatraces fascinerend, omdat een roeier moet samenwerken met de man met wie hij een dag later blijkt te concurreren. De combinatie van 'zeer competente' en 'zeer onzekere' individuen schept vooral tijdens seatraces voor ongewone spanningen. 'Sommigen worden gek van onzekerheid, en gaan twijfelen aan alles. Een van hen schreef eens met tandpasta op zijn spiegel: Ik ben een goede roeier.'

Voor de teambuilding zijn seatraces niet bevorderlijk, zegt De Rond. En er zijn meer nadelen, bovenal fysiek: het roeien van 2 kilometer op wedstrijdniveau is een zware aanslag op het lichaam. 'De Engelsen zijn na de wereldbeker in München meteen gaan trainen, terwijl wij twee weken niets doen', zegt Olaf van Andel.

Van Andel - in Beijing lid van de Holland Acht, maar dit seizoen geen kanshebber - verwijst daarbij naar de test van vorige week zaterdag, waarin de roeiers op de roeimachine 2 kilometer aflegden. (Met goede tijden: nooit eerder kwamen zo veel Nederlandse roeiers zo ruim onder de 6 minuten.)

Maar de fysieke aanslag kan voor roeiers die al zeker weten dat ze in de Acht zitten, een argument zijn zich toch te sparen - wat voor de andere roeiers een nadeel kan zijn, al dan niet psychologisch.

'Nee, we zijn deze week niet echt een team', zegt Ruben Knab, die geracet is tegen Boaz Meylink, en verloor. 'Iedereen zit nu even op zijn eigen eiland.'

Meetmethode

Seatraces zijn niet goed voor je lichaam, niet goed voor de teambuilding, en ze zijn als meetmethode niet ideaal - misschien functioneer je met de ene groep van drie roeiers beter dan met drie andere roeiers, zegt Rene Mijnders, technisch directeur van de roeibond. 'Maar', zegt hij, 'toch zijn seatraces het beste selectie-instrument dat we hebben.'

Resultaten tijdens eerdere wedstrijden zeggen namelijk niet alles - je weet niet hoe het zou zijn gegaan met een andere roeier. Een goed resultaat op de ergometer dan?

'Ergometers zinken', weet elke roeier. Een goede tijd op de ergometer betekent niet dat je een roeiboot snel laat gaan. Vandaar dus de seatraces, in 'viertjes'. Tests met achten hebben als nadeel dat de individuele bijdrage lastig is te meten. Tests met tweetjes - de zogenaamde pairs matrixes, waarin iedereen een keer met iedereen roeit - isoleren die individuele bijdrage wel goed.

Maar, zoals roeier Sjoerd Hamburger zegt, 'in een pair matrix meet je niet wie er het hardst roeit, maar wie zich het beste kan aanpassen aan de anderen. En de beste aanpasser is niet wat je zoekt.'

Ook voor coaches zijn er nadelen. Hamburger: 'De coaches leggen ook hun ballen op het blok - wat nu als iemand wint, terwijl alle indrukken eerder uit het seizoen in het voordeel van de verliezer spreken?'

Technisch directeur Mijnders zucht even. 'De seatraces geven de beste informatie mogelijk. Maar het is ook wéér meer informatie, nog een variabele. Dat maakt de puzzel er niet altijd makkelijker op.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden