'Gewoon neergestort, wegwezen'

Pro-Russische rebellen maken de dienst uit rond het rampgebied, waar de doden van Malaysia Airlines MH17 liggen. Vliegtuigstoelen, postpakketten, lichaamsdelen.'We waren in shock', zegt de separatistische strijder

GRABOVE - Het is de stilte die iedereen grijpt. Achter de metershoge zonnebloemen liggen de brokstukken, de lichamen, de koffers.

De knal is oorverdovend geweest, getuigen de buurtbewoners. Maar daarna was alles stil. Langs de kant van de weg ligt het stoffelijk overschot van een van de passagiers. De mannen van de lokale reddingsdienst kijken verbolgen. Verderop is de gruwel. Vliegtuigstoeltjes , postpakketten, lichaamsdelen.

De reddingswerkers staan onder streng toezicht van de pro-russische rebellen die het gebied onder controle hebben.

De reis naar de rampplek leidt langs een lange reeks controleposten, eerst de Oekraïense soldaten, dan pro-Russische rebellen. Onderweg klinkt mortiervuur. Door het rebellengebied mag alleen onder begeleiding worden gereden.

Een paar kilometer van het dorp ligt een groot deel van het wrak van de Boeing 777 midden op een landweg. Een vreemde ovaal, de rode streep van Malaysia Airlines trekt horizontaal over de brokstukken. Op de weg en in de berm liggen delen van de staart.

'We hoorden een enorme knal', zegt een vrouw op een fiets. 'Ik begreep gelijk dat het een vliegtuig was. En een groot vliegtuig ook. Links van ons dorp kwamen de brokstukken neer, rechts vloog alles in brand.' Ze fluistert wanneer ze het vertelt. Op haar gezicht is de horror nog af te lezen. Dan verbreekt een rebel de stilte.

'Wegwezen', zegt hij. Ook voor de reddingswerkers is er amper ruimte. Iedereen die hier niets te zoeken heeft moet oprotten. 'Bevel is bevel', zegt de rebel. 'Het is oorlog. En wie in oorlogstijd geen bevelen opvolgt, krijgt de kogel.' Wie heeft het vliegtuig eigenlijk neergehaald? De rebel lacht en haalt zijn schouders op. 'het is gewoon neergestort. En nu wegwezen.'

Andere buurtbewoners geven het Oekraïense leger de schuld. 'Die hebben zulke verschrikkelijke wapens, ze maken ons gewoon af, en jullie ook!'

Het is de hysterie van het moment, het kookpunt waar zowel de Oekraïense als de Russische oorlogspropaganda naartoe heeft gewerkt. Wat de Oekraïners betreft heeft Vladimir Poetin persoonlijk de opdracht gegeven en ook de Russische staatsmedia draaien overuren. Het volk wordt gemobiliseerd. Het kunnen de rebellen niet zijn, die vechten immers voor de goede zaak.

Om de verschillende standpunten te bewijzen zijn er schuddende video's, onscherpe foto's, afgeluisterde telefoongesprekken en een woud aan geruchten.

Niemand weet wat waar is. De waarheid ligt niet ergens in het midden, de waarheid ligt op een verlaten veld. Tussen de zonnebloemen. Weer zwijgen de rebellen, minutenlang. Dan klinkt plots de radio. 'Er komen tanks!' zegt iemand. 'Tanks van het Oekraïense leger. Kom we gaan!' De brokstukken laten ze achter. In stilte.

Het toestel viel van meer dan tien kilometer hoogte. Toch zijn veel lichamen tussen de smeulende wrakstukken van de Boeing 777 van Malaysia Airlines nog grotendeels compleet. Een vrouw met een zwarte sporttrui ligt op haar rug, haar linkerarm wijst omhoog, alsof ze iemand een teken geeft. Een ander slachtoffer, nog slechts gekleed in een zwarte bh, ligt op het gras.

Bewoners uit de omgeving zeggen dat ze lijken uit de hemel hadden zien vallen, voordat het vliegtuig neerkwam in een korenveld met paarse bloemen en een spoor van wrakstukken achterliet. 'Het was vreselijk', zegt een separatistische opstandeling. 'We waren in shock'.

Een van de lijken viel door het dak van het huis van Irina Tipoenova. 'Er was een jankend geluid en alles begon te klapperen. Toen vielen er dingen uit de lucht', zegt de 65-jarige vrouw. 'Toen hoorde ik geraas en kwam zij in de keuken terecht. Het dak is kapot', zegt ze en wijst op het gat. Het naakte lichaam van een vrouw ligt nog in haar huis.

Veel slachtoffers hebben hun veiligheidsgordel nog om en zitten vast aan brokstukken van het vliegtuig. Sommigen zijn omringd door persoonlijke bezittingen.

Alledaagse spullen liggen in het gras. Toiletspullen voor de overtocht: crème, een scheermes, witte slippers. NYT, Reuters

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden