Gewoon, een gesprek tussen moeder en dochter

Pas als je ernaar luistert, hoor je hoe bijzonder het is

Waarom gingen wij vroeger nooit op vakantie, vroeg Hanneke aan haar moeder.

Het gesprekje duurt alles bij elkaar nauwelijks vijf minuten. Ik kwam het tegen op internet, als een soort toegift bij de meest recente aflevering van de podcast 'Ik Ken Iemand Die', over ouders en kinderen. In een vorige aflevering was het gegaan over vakanties met kinderen. En een van de deelnemers, schrijfster Hanneke Hendrix, had daarin verteld dat ze als kind bijna nooit op vakantie ging. Waarom, dat wist ze eigenlijk zelf ook niet. Dus belde ze haar moeder. Dat gesprek nam ze op.

Af en toe vraag je je af waarom je sommige dingen niet gewoon vraagt. Dingen die voor iedereen voor de hand liggen, maar die jij niet weet. Omdat je, hoe dichterbij mensen komen, misschien wel steeds minder vraagt. Niet omdat je minder wil weten, maar omdat de schillen van beleefdheid langzaam wegvallen, tot ieder stukje nieuwe informatie de kern kan raken. En misschien bevalt die kern je wel niet.

Hendrix begint opgewekt aan het gesprek. Haar moeder evenzeer.

'Jullie hadden het toch leuk met de tent', zegt Hendrix' moeder.

Die tent werd iedere zomer in de achtertuin opgezet. 'Onder de kersenboom.'

Ze halen herinneringen op aan die tijd, aan de vriendinnetjes die kwamen spelen, aan het lawaai dat soms wel tot tien uur duurde. 'Maar wat maakte nou dat jullie dachten: nou gaan we niet meer op vakantie?' Geen omtrekkende bewegingen. Gewoon, direct op haar doel af. Als een interviewer met een deadline.

'Dat ben ik me aan het afvragen, Hanneke. Waarom dat we niet op vakantie gingen.' Moeder noemt een paar mogelijkheden, zonder veel overtuiging. 'Ik ben aan het uitzoeken waarom eigenlijk.'

Dan klimt Hendrix' stem plots een octaaf. 'Trouwens... Toen Ankie overleed... Dat was ook op vakantie, toch?' Ankie is de naam van Hannekes zus, die stierf nog voor ze zelf geboren was. Op haar derde verjaardag zakte Ankie in elkaar, op een Zeeuwse camping. Hartaandoening.

'Dat heeft er natuurlijk wel in gehakt', zegt Hendrix' moeder. Het klinkt kordaat, alsof het niet over haar ging, niet over haar leven en niet over haar kind. Misschien, ja, misschien was dat wel de reden dat ze niet zo dol op vakantie waren in het gezin Hendrix. En nee, Hendrix' moeder had het niet eng gevonden om jaren later toch weer te gaan: 'Als zo'n moeder dat projecteert op haar kinderen, dat is helemaal niet goed. Je bent verplicht je kind een gelukkige jeugd te geven. Dat hebben ze verdiend, want zij hebben niet om het leven gevraagd.' Korte stilte. 'Nou ja, da's een beetje dramatisch gezegd van me.'

Het was niet dramatisch. Integendeel. Gewoon, een gesprek tussen moeder en dochter, over dingen die gebeurd zijn. De satelliet als een scherm tussen hen in. Pas als je ernaar luistert, ontdaan van iedere kunstgreep, hoor je hoe bijzonder het is.