'Gewoon doen, dat leren we ze hier'

De banen liggen niet voor het oprapen en een mbo- of hbo-diploma alleen is niet meer genoeg. Steeds meer opleidingen bieden studenten daarom het vak 'ondernemerschap' aan, ter voorbereiding op een bestaan als zelfstandige.

In de Amsterdamse vestiging van Hotelschool The Hague lopen de studenten in hun keurige zwarte sloof ijverig rond om de gasten van het restaurant te bedienen. Voldoende training voor de toekomst is dat niet. Met het vak 'Launching your Career' moeten ze een concreet stappenplan voor de toekomst uitstippelen, waarna ze als stagiair aan de slag gaan in de sector waarin ze later willen werken. 'Studenten moeten tijdig ontdekken wat ze willen', zegt Sander Alegro van Industry Relations. 'Dan is de kans ook groter dat ze later succesvol worden.'

Vanwege de oplopende jeugdwerkloosheid gaan steeds meer afgestudeerden noodgedwongen als zelfstandige aan de slag. Uit cijfers van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) in Maastricht blijkt dat het aantal afgestudeerden dat genoeg had aan de opleiding om te starten op de arbeidsmarkt sinds 2008 sterk is gedaald. Voor zeker zestien opleidingstypen zijn de arbeidsmarktprognoses ronduit slecht.

Om in te spelen op de nieuwe situatie bieden steeds meer opleidingen het keuzevak 'ondernemerschap' aan. 'Het is onze verantwoordelijkheid studenten de kans te bieden zelfstandig aan de slag te gaan,' zegt Arne Wentholt, opleidingsmanager van de hbo-opleiding Commerciële Economie aan de HvA. 'Het belangrijkste is studenten leren dat ze zelf aan de slag moeten. Gewoon doen'.

Zelfstandig ondernemen is voor de ene beroepsgroep vanzelfsprekender dan voor de andere. In de journalistiek werken veel freelancers. Sommige studiepunten aan de Hogeschool voor Journalistiek in Utrecht zijn alleen te krijgen door freelance-opdrachten binnen te halen. 'Ze moeten leren zelf opdrachten binnen te slepen, want op redacties is geen plek meer', zegt directeur Peter de Vries.

Het vak 'ondernemerschap' blijkt populair. Een kwart van de studenten die het vak krijgt aangeboden, heeft het inmiddels in zijn pakket. Doel is studenten aan te leren hoe ze een idee kunnen omzetten in een bedrijfsplan waarmee ze een eigen bedrijf kunnen beginnen. Ook zitten opleidingen vol met vaardigheidstrainingen: leren vergaderen, het maken van een balans of het schrijven van een businessplan. Bij de hbo-opleidingen Toerisme van hogeschool InHolland in Rotterdam worden studenten bij het opstellen van zo'n businessplan bijgestaan door de Kamer van Koophandel.

Ook de lokale overheid wordt ingeschakeld. De provincie Gelderland biedt studenten van de hbo-opleiding Informatica en Communicatie aan de HAN in Arnhem die een eigen bedrijf willen beginnen goedkope start-uplocaties aan. 'Een baangarantie kunnen we niet geven', zegt directeur Deny Smeets van de HAN. 'Maar het is onze plicht onze studenten te faciliteren in het bepalen van hun eigen toekomst.'

'Ik weet hoe je je financiën regelt'

Arno Ferwerda - mbo Vervoer Friesland College Leeuwarden

Deze maandag is Arno Ferwerda (22) begonnen met zijn nieuwe baan. Hij moet als aspirant-planner bij het metaaltransportbedrijf De Vries Road & Rail ervoor zorgen dat het gewicht dat in de vrachtwagens wordt geladen hetzelfde is dat aankomt. Ook moet hij anderen aansturen. 'Leidinggeven leer je al tijdens de opleiding zodra je een excursie regelt voor een andere klas.' Ferwerda volgde de mbo-opleiding Manager Transport & Logistiek niveau 4 aan het Friesland College in Leeuwarden. ,'Het fijne aan mijn opleiding is dat de stage aan het einde is, dan komt het vaak voor dat je stage wordt omgezet in een baan.' Ferwerda volgde vier stages tijdens zijn studie, één op operationeel niveau - 'heftrucks rijden' -, eentje op beheersniveau - 'het magazijn digitaliseren'- en tenslotte twee op managementniveau, waar hij verantwoordelijk werd voor de planning. Al heeft hij een baan, bang voor de arbeidsmarkt is hij sowieso niet. 'Ik heb sollicitatieprocedures van de andere kant meegemaakt en weet wat ik kan verwachten. Omdat ik een ondernemersplan moest schrijven, weet ik hoe ik mijn financiën moet regelen als ik als zelfstandige aan de slag wil.'

'Ik heb alle bagage die nodig is'

Ricardo Stikkelorum - hbo Toerisme InHolland Rotterdam

Een 'realistische opleiding', zo noemt Ricardo Stikkelorum (21) de hbo-studie Hoger Toeristisch en Recreatief Onderwijs aan de hogeschool InHolland in Rotterdam. 'Ze hebben altijd aangegeven dat een baan krijgen lastig wordt, maar ze zeiden ook: 'Daar gaan we jullie zo goed mogelijk op voorbereiden'. Stikkelorum zit in het laatste jaar van zijn opleiding, daarna wil hij aan het werk. 'Ik ben er klaar voor.' Tijdens een minor Destinatie Marketing (het promoten van een specifieke plaats) kon hij samen met een paar medestudenten werken aan een project bij VVV Zandvoort. 'Ze vroegen ons een product voor het laagseizoen te verzinnen'. Wat dat is geworden, kan hij niet zeggen. 'Ze zijn er over in overleg met plaatselijke ondernemers, dus ik weet niet wat ik er over kwijt mag.' Ook zijn afstudeerstage deed Stikkelorum bij het toeristenkantoor in de strandplaats, waardoor mogelijk een baan in Zandvoort voor hem in het verschiet ligt. Lukt dat niet, dan komt het dankzij zijn opleiding ook wel goed, denkt hij. Stikkelorum: 'Je moet je kunnen onderscheiden. Dat is iets persoonlijks, maar tijdens mijn studie heb ik alle bagage gekregen die ik daarvoor nodig heb.'

'Ik mag nu nog fouten maken'

Noga Lombrozo - hbo Horeca Hogere Hotelschool Den Haag

Noga Lombrozo (26) kwam vier jaar geleden vanuit Jeruzalem naar Amsterdam omdat ze chef-kok wilde worden, maar ze kwam er hier al gauw achter dat het keukenberoep niets voor haar was. Wat ze wel wilde, was op managementniveau in dezelfde sector werken, dus schreef ze zich in voor de Amsterdamse afdeling van de Hogere Hotelschool in Den Haag. 'Ik krijg hier processen aangeleerd die ik vervolgens in de praktijk moet toetsen.' Lombrozo gaat in Israël aan de slag. Als onderdeel van het dertig weken durende 'Launching your Career'-programma, dat elke student aan het einde van zijn opleiding moet volgen, moet ze tijdens een project een bedrijf helpen met het oplossen van een probleem. In Israël gaat ze of een restaurant helpen uit de rode cijfers te komen of ze wordt hotel-consultant. Hiervoor heeft Lombrozo haar 'Career Launching Plan' ingediend, waarin ze haar theoretische lessen aan praktijkdoelen moet koppelen. 'Ik krijg straks verantwoordelijkheid, zodat ik kan zien hoe ik daarmee omga. Intussen ben ik nog steeds beschermd, omdat de Hotelschool me steunt. Dus ik hoef niet bang te zijn om fouten te maken.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden