Gewone jongens en meisjes, daar houden wij van

Als je de bijnamen 'zonnekoning', 'schaduwpremier', 'Alexander de Grote' en 'Zijne IJdelheid' tegelijk draagt, ben je rijp voor een Brandpunt Profiel, een eer dit vandaag D66-leider Alexander Pechtold ten deel viel. Maar verder heerst in Nederland 'de triomf van de gewoonheid'. Dat doceerde emeritus hoogleraar Herman Pleij in een gewoontegetrouw wijdlopig exposé over de identiteit van Nederland en de Nederlander in DWDD.

Portretten van onze grootste sporters eindigen steevast in de conclusie dat het toch zo'n gewone jongen (of meisje) is. Daar houden wij Nederlanders van.

Die 'enorme egaliteit' en de eeuwenoude nationale hekel aan hiërarchie was volgens Pleij zelfs zichtbaar aan de tafel van de talkshows zoals DWDD: een ronde, waarin alle partijen bijeen komen om een potje te polderen. Elders in de wereld hebben ze desks met naast zich één gast, of een bank voor de damesprogramma's. Niet in Nederland, aldus de wetenschap.

Koud een uur later kon de kijker de theorie staven aan de praktijk. Het was tijd voor Dit is de dag - Arena (EO) een debatprogramma dat al na zijn eerste seizoen een wijziging onderging. Tijs van den Brink presenteert, maar Sabine Uitslag en Jörgen Raymann zijn inmiddels weer verdwenen als 'teamcaptains'; kennelijk werd het discours te veel een wedstrijdje. Houden wij niet van, echoot het gelijk van de prof nog na. In plaats daarvan leest ene Renze Klamer voor van het 'tweede scherm'.

In Arena geen ronde tafel voor een potje polderen, maar twee balies recht tegenover elkaar, met vertegenwoordigers van tegengestelde kampen. Het debat ging over een internationale, maar tegelijk oer-Hollandse stelling: 'De katholieke kerk moet homo's en gescheiden mensen gelijke rechten geven.'

Dat was zo logisch nog niet, nu de bisschoppelijke synode in Rome lijkt uit te wijzen dat er weinig zal veranderen in het standpunt van de RK-kerk. Zijn ze dol op, bij de EO.

In het ene kamp zat Cor Mennen, pastoor te Oss. Hij bezigde archaïsche zinnen uit vervlogen tijden. Homoseksualiteit ziet zijn leer als zondig, danwel 'tegennatuurlijk'. Meneer pastoor declameerde uit het hoofd: man en vrouw zijn 'complementair aan elkaar, en daarin ook vruchtbaar. Dat heeft een basis gegeven in de schepping, en zo zou het moeten zijn. Homoseksualiteit is een verkeerde oriëntatie.'

'De maatschappij is zodanig dat het allemaal bevorderd wordt', zei hij ook. 'Vroeger was het veel makkelijker om in onthouding te leven', mijmerde hij weemoedig. Maar gelukkig: 'Er zijn ook een heleboel brave homoseksuele stellen.'

In het kamp tegenover hem zat Marga Bult, ooit zangeres, nu 'katholiek van huis uit, en haar broer bleek homo te zijn'. Even later bleek ook haar dochter lesbisch. Kennelijk waren beiden verhinderd, maar moeder Marga nam met genoegen de honneurs waar. Zoals ze op bestelling voor de SBS-camera snottert over de dood van Whitney Houston en het shownieuws haalt met haar ontsteltenis over de zelfmoord van de gepeste jongen Tim Ribberink, die tenslotte drie kilometer van haar vandaan woonde.

Tijs deed een Kneveltje: 'Marga, hoe kijk jij naar de paus?' Liggend op de bank met een doos popcorn in de hand. Er werd - met meer deelnemers - wat heen en weer gepraat, wat eindigde in Marga's mening dat er meer gedebatteerd zou mogen worden in de kerk (die zij zelf had verlaten).

Renze Klamer vatte de kijkersreacties samen: 79 procent was het eens met de stelling. Dat was precies evenveel als vóór het debat. Vast ook typisch Hollands.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden