'Gewone huisvrouw' vrijwel zeker president Chili

Een vrouw is in het macho-land Chili niet in de wieg gelegd voor een hoge functie. Toch staat een vrouw op het punt haar intrek te nemen in het presidentieel paleis in Santiago....

Michelle Bachelet is, zegt ze donderdag, 'een vrouw als zoveleandere, niemand heeft mij als professional ooit iets cadeaugedaan'. Maar de 'gewone Chileense huisvrouw' staat op het puntgeschiedenis te schrijven door als eerste vrouw haar intrek tenemen in het presidentiële paleis in Santiago.

De enige vraag lijkt of zij haar doel bij de verkiezingen vankomende zondag al bereikt, of dat zij een tweede ronde in januarinodig heeft. De laatste peilingen wijzen op het laatste, wantBachelet blijft daarin steken op 41 procent. De socialiste ismisschien een beetje het slachtoffer van haar eigen succes.Maandenlang lag een overwinning in de eerste ronde binnen bereik,maar de campagne was zo lang dat veel Chilenen wel eens een andergeluid wilden horen.

Het slot van de campagne viel bovendien volledig in hetwater. In plaats van feestelijke bijeenkomsten werden hetbegrafenissen die Bachelet moest aflopen. Bij een ongeluk met eenbus vol jeugdige aanhangers kwamen woensdag vijf mensen om hetleven en raakten twintig anderen gewond. De kandidate gelastteonmiddellijk alle verkiezingsmanifestaties af en bracht deafgelopen dagen door met het troosten van familieleden. Hetlaatste beeld was dat van een huilende vrouw in doktersjas(Bachelet is van beroep arts) op de plaats van het busongeluk.

Donderdag werd er toch nog een sober slot gebreid aan decampagne. De bijeenkomst in kleine kring met partijgenoten enberoemde schrijvers als Isabel Allende en Antonio Skármetaontkwam echter niet aan de begrafenissfeer.

Het dramatische ongeluk kan de stemming van zondag eenbeslissende wending geven. Het bracht een onverwachte emotie inde campagne. Bachelet maakte indruk door alle politiekebeslommeringen terzijde te schuiven en de grote belangenondergeschikt te maken aan het steunen van de slachtoffers. Zelfsin het oppositie-kamp twijfelt niemand eraan dat die houdingoprecht was, zonder electorale bijbedoelingen.

De favorietenrol van Michelle Bachelet is een bewijs van demate waarin de Chileense maatschappij aan het veranderen is. Eenvrouw, en zeker een gescheiden vrouw en moeder van drie kinderen,is in dit macho-land niet in de wieg gelegd voor een hogefunctie. Op het gebied van de gelijkheid van de seksen looptChili behoorlijk achterop, iets waaraan de dominante invloed vande zeer behoudende katholieke kerk niet vreemd is.

De 54-jarige Bachelet is bovendien een verpersoonlijking vanhet drama van de lange dictatuur van generaal Pinochet. Zij isde dochter van een luchtmacht-generaal die in 1973, na destaatsgreep van Pinochet, door zijn eigen collega's werddoodgemarteld omdat hij weigerde het nieuwe bewind te steunen.

Korte tijd later werd medicijnen-studente Michele met haarmoeder opgepakt en overgebracht naar Villa Grimaldi, het beruchtefoltercentrum van de militairen waar vierduizend Chilenengemarteld werden.

Na een ballingschap van enkele jaren keerde zij terug naarSantiago en maakte zij haar medicijnenstudie af. Met haarpolitieke verleden en haar activiteiten binnen de verbodenSocialistische Partij kon zij geen werk krijgen in de publiekegezondheidszorg. Jarenlang werkte Bachelet voor een organisatiedie kinderen van de slachtoffers van de dictatuur hielp.

Binnen de partij werden haar kwaliteiten op prijs gesteld.In 2000 benoemde president Ricardo Lagos haar tot minister vanGezondheid en twee jaar later werd zij de eerste minister vanDefensie in Chili en Latijns Amerika. Op die gevoelige post bleekzij, zonder rancunes tegen de militairen, uitstekend uit devoeten te kunnen.

In het begin van de campagne wilden enkele tegenkandidatennog wel een anti-vrouwstelling betrekken en hun twijfels uitenover de capaciteiten van een vrouw om het land te leiden. Diehouding verdween snel toen bleek dat zij de stemmen van veelvrouwen riskeerden te verliezen. De vrouwendiscriminatie in Chiliis nog altijd zichtbaar in het feit dat mannen en vrouwen bij deverkiezingen gescheiden stemmen, met verschillende kleurenstembiljetten.

Bachelet wordt geholpen door de tweedracht in het rechtsekamp waar de alliantie van twee partijen ook twee kandidaten opde been heeft gebracht. Joaquín Lavín, tot voor kort een vroomaanhanger van Pinochet, heeft de concurrentie moeten aanvaardenvan Sebastián Piñera, een van de rijkste mannen van het landen een soort lokale Berlusconi, die eigenaar is van onder meertelevisiestations en luchtvaartmaatschappijen.

Het verkleinen van de kloof tussen arm en rijk is hethoofdpunt in het programma van Bachelet. Hoewel het Chili aardigvoor de wind gaat, behoren de inkomensverschillen tot de grootstein de wereld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden