Column

Gewiekste onderhandelaar, die Davutoglu

Op de site van de Volkskrant stond gisteren een mooie foto van de 'lunchmeeting' van de Europese leiders met de Turkse premier Davutoglu. Er was gedekt voor 35 mensen en er stonden elf leuke bloemstukjes op tafel. Aan de muur hing een groot plakkaat met 'EU-Turkey' en 'Türkiye - AB' erop, zodat we nu eindelijk weten wat EU is in het Turks.

De lunchmeeting van Europese leiders met Davutoglu. Beeld reuters

Ik zag premier Rutte zitten. Niet zoals je zou verwachten aan het hoofd van de tafel - we zijn per slot van rekening EU-voorzitter, maar ergens aan de rechterkant - recht tegenover Angela Merkel en maar één stoel verwijderd van EU-president Tusk - wel degelijk in het hart van de macht dus. Frans Timmermans zag ik niet, die was waarschijnlijk even weggelopen om het verlies van Roda JC nog even van kanttekeningen te voorzien op de verschillende sociale media.

Uit de berichten die de hele dag door uit Brussel kwamen, viel af te leiden dat er over ruilhandel werd gesproken. Mark Rutte, Angela Merkel en Donald Tusk hadden de ruil in de nacht van zondag op maandag kennelijk voorbereid met Davutoglu. Punt was dat de overige EU-leiders nog moesten worden overtuigd van de gunstige aspecten ervan.

De Turkse premier Ahmet Davutogly mag er dan uitzien als een losertype uit een matige Engelse comedyserie, hij moet wel een gewiekste onderhandelaar zijn. In november vorig jaar beloofden de Turken nog om de vluchtelingen in Turkije te houden in ruil voor drie miljard euro. Nu is, met de toenemende paniek in Europa, de prijs fors gestegen.

Gisteravond zag het ernaar uit dat Turkije van de Egeïsche Zee een onneembare barrière zal maken en dat de EU vluchtelingen mag terugsturen naar Turkije. Maar voor elke teruggestuurde vluchteling moet er wel één erkende vluchteling worden overgevlogen naar een EU-land.

Als u denkt, goh, dat komt me allemaal bekend voor: dat klopt. Het plan van Merkel pakt twee voorstellen van Diederik Samsom bij elkaar, wat doet vermoeden dat de PvdA-leider voorkennis had. Je weet niet wat het is geweest: te grote gretigheid om te scoren met een plan dat al in de week lag of gewoon slechte timing - net iets te vroeg. In elk geval oogstte Samsom meer hoon dan lof, zelfs bij zijn partijgenoten.

Het kan trouwens ook zijn dat Samsom twee keer een soort try-out speelde. En we mogen zelfs niet helemaal uitsluiten dat we over een paar jaar in Merkels autobiografie lezen dat der Diederik aus Holland met het ei van Columbus kwam aanzetten en daarmee Europa redde.

De ruil is daarmee niet afgerond. De Turken willen verder zes in plaats van drie miljard, vanaf eind juni visumvrij reizen naar de EU en snel lid worden van de AB - de EU dus.

En dan zijn er nog de eisen waarover de EU-leiders het momenteel liever even niet hebben. Vorige week vrijdag vielen agenten de redactieruimte van de Turkse oppositiekrant Zaman binnen: een bewindvoerder nam namens de Turkse regering de macht over en ontsloeg de hoofdredacteur. Zondag kregen de lezers van Zaman zodoende opeens een zeer regeringsgezinde krant in huis.

Het hoort bij de ruil dat de EU daar nu even níét moeilijk over doet, net zo min als over het genadeloze optreden van het Turkse leger tegen de Koerden. We zullen het een andere keer hebben over de pogingen de parlementaire onschendbaarheid op te heffen en parlementariërs van oppositiepartijen monddood te maken - maar nu even niet.

We nemen voor lief dat president Erdogan bezig is een autocratisch regime te vestigen - dat hoort bij de ruil.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden