Gewetensbezwaarde hoeft niet op voor dienstplicht

De tweeduizend dienstplichtigen van wie een beroep op de Wet Gewetensbezwaren nog loopt, worden buitengewoon dienstplichtig verklaard. Hiertoe heeft minister Voorhoeve van Defensie besloten....

STIEVEN RAMDHARIE

Van onze verslaggever

Stieven Ramdharie

AMSTERDAM

De groep wordt hiervan volgende week per brief op de hoogte gesteld door het ministerie van Defensie. In geval van oorlog kunnen zij echter wel worden opgeroepen.

De ruim driehonderd jongens die al erkend zijn als gewetensbezwaarde en die wachten op tewerkstelling door het ministerie van Sociale Zaken, kunnen binnenkort ook uitzien naar een baan in de burgermaatschappij.

Ook zij worden binnenkort buitengewoon dienstplichtig verklaard. Sociale Zaken zal ze dit in de komende dagen mededelen. Het ministerie is sinds vorige week opgehouden deze erkende gewetensbezwaarden op te roepen voor een baan. 'Ze hebben dus flink mazzel', zegt H. Elenbaas, hoofd van de afdeling tewerkstellingszaken van het ministerie.

Met deze reeks maatregelen van beide ministeries komt een einde aan de onzekerheid die onder deze groepen dienstplichtigen was ontstaan na het besluit van staatssecretaris Gmelich Meijling op 29 januari om de opkomstplicht vervroegd af te schaffen.

De laatste twee lichtingen van 1996, in totaal 1250 dienstplichtigen, hoefden hierdoor niet meer op te komen. Vanaf 31 augustus zoubovendien een vervroegd generaal pardon gelden voor alle nog dienende dienstplichtigen.

Wat er echter met de jongens zou gebeuren die nog in de procedure zaten voor erkenning als gewetensbezwaarde, of de groep die al erkend was, bleef onduidelijk.

Onder de dienstplichtigen die door het besluit van Defensie nu definitief 'vrijuit' gaan, vallen onder andere enkele honderden 'weigeryuppen', die de afgelopen jaren uit dienst konden blijven door herhaalde malen een beroep te doen op de Wet Gewetensbezwaren. Zevenhonderd jongens die na een oproep weigerden in dienst te gaan, worden daarentegen alsnog strafrechtelijk vervolgd. Zij riskeren een gevangenisstraf van zeven maanden.

Defensie verwacht dat de overgrote meerderheid van de dienstplichtigen die nu in de procedure voor gewetensbezwaarden zit, hiermee zal ophouden. Vooral jongemannen die de wet aangrepen om zo lang mogelijk uit dienst te blijven, zoals de weigeryuppen, zullen in de buitengewoon dienstplichtig-verklaring een mooi alternatief zien.

Wie echter toch wil doorzetten, krijgt hiertoe alsnog de gelegenheid. In de brief zal het ministerie van Defensie de dienstplichtigen hierop wijzen. Volgens adjunct-directeur G. Deelman van de Stichting Rechtsbijstand Dienstplichtigen zal er slechts een enkeling zijn onder de tweeduizend dienstplichtigen die zijn zaak principieel wil uitvechten.

Deelman: 'De vraag is nu waar je als dienstplichtige verstandig aan doet. Wat gebeurt er als de dienstplicht over een aantal jaren weer wordt ingevoerd? Ik kan mij voorstellen dat er jongens zijn die dit voor de toekomst geregeld willen hebben. Want wie nu ophoudt met zijn procedure, is straks immers gewoon oproepbaar.'

Advocaat B. Martens, raadsman van 250 weigeryuppen, is te zeer spreken over de aanpak van Defensie. Martens: 'Ik had eigenlijk verwacht dat ze die jongens buitengewoon dienstplichtig zouden verklaren zonder ze een mogelijkheid te geven hun procedure voort te zetten. Want als de dienstplicht verdwijnt zou het immers geen zin hebben door te gaan met je zaak. Zo ver is het ministerie gelukkig niet gegaan. Dat is keurig.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden