Geweldsuitbarsting bij Bengalese verkiezingen

AMSTERDAM - De verkiezingen in Bangladesh zijn zondag in chaos geëindigd. Ten minste achttien demonstranten kwamen op verschillende plekken om het leven, toen de politie met scherp ging schieten. Honderden stemlokalen werden in brand gestoken.


Door het geweld was de opkomst zeer laag, al ontbreken cijfers daarover. De voornaamste oppositiepartij BNP, die de verkiezingen boycotte, liet weten de lage opkomst als haar succes te zien. De uitslag wordt vandaag bekendgemaakt.


Zeker is dat de overwinning naar de regerende Alawi Partij gaat. Die zette de verkiezingen door ondanks het ontbreken van een akkoord met de oppositie. Sinds 1991 was het gebruikelijk dat de regering voorafgaand aan verkiezingen plaatsmaakte voor een neutrale overgangsregering om een eerlijk verloop te waarborgen. Maar de nationalistische Alawi Partij heeft dat systeem in 2010 afgeschaft - de 66-jarige premier Sheikh Hasina meende dat haar aftreden niet nodig was.


Dat leidde tot een boycot door de oppositiepartijen. In de aanloop naar de verkiezingen deden zich steeds heftigere protesten voor waarbij ruim honderd doden vielen. Onder meer was er sprake van weg- en treinblokkades en stakingsacties. Een bus die niet aan een staking meedeed, werd met een molotovcocktail in brand gestoken, waarbij tientallen passagiers zwaar verbrandden.


'Schijnvertoning'

De VS en de Europese Unie besloten af te zien van het sturen van waarnemers. Bij gebrek aan een akkoord tussen de twee grootste politieke partijen zouden in hun ogen eerlijke verkiezingen toch niet mogelijk zijn. Khaleda Zia, de 68-jarige BNP-leider en voormalige premier van het land, noemde de verkiezingen een 'schandalige schijnvertoning' en riep burgers op niet te gaan stemmen, maar in plaats daarvan 48 uur te staken. De islamistische partij Jamaat-e-Islami, die haar bondgenoot in de oppositie is, volgde haar voorbeeld. Zia stelde dat zij door haar rivale Hasina onder huisarrest was geplaatst. Maar dat werd door de autoriteiten ontkend.


Afgelopen weekeinde waren er veel maatregelen getroffen om de verkiezingen zo veilig mogelijk te laten verlopen. Ruim 50 duizend man beveiligingstroepen bewaakten de stembureaus. Dat kon niet voorkomen dat honderden kieslokalen in brand werden gestoken. De politie beschuldigde demonstranten ervan op hen te hebben geschoten, waarna agenten met scherp terugschoten.


Door dat geweld waren er nergens de lange rijen kiezers op straat die in het dichtbevolkte, 160 miljoen bewoners tellende land gebruikelijk zijn bij verkiezingen. Naast de angst voor hun veiligheid zagen kiezers van een stembusgang af omdat er toch nauwelijks iets te kiezen viel. Een inwoner van Gaibandha, in het noorden van het land, liet de BBC weten: 'Niemand van mijn familie is gaan stemmen te midden van de angst en het geweld. Dit is een verkiezing voor één partij en 90 procent van de burgers is daar tegen.'


Maar een woordvoerder van de Alami Partij hield de moed erin. Hij feliciteerde 'de mensen die ondanks dreigementen van de oppositie toch naar de stemlokalen zijn gekomen'. Ook beschuldigde hij de BNP ervan met geweld paniek onder kiezers te willen zaaien.


In de ogen van waarnemers zal de politieke impasse in Bangladesh na deze verkiezingen voortduren. Want de verwachte verkiezingsoverwinning van de Alawi Partij ontbeert zowel in eigen land als daarbuiten legitimiteit. De noodzaak van een dialoog tussen de twee vrouwelijke kemphanen blijft onverminderd groot. De vrees is dat bij gebrek aan consensus tussen de leidsters van de twee grootste politieke partijen het politieke geweld in Bangladesh zal voortduren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden