Gewelddadige zwarte protesten door de jaren heen

'Ik ben op zoek naar tienduizend mannen zonder vrees voor wie de dood zoeter smaakt dan verder te leven terwijl we onze kinderen begraven en de blanken de moordenaars hamburgers geven', hield Louis Farrakhan, de leider van de Amerikaanse Nation of Islam-beweging vorig jaar zijn aanhangers voor. 'Als de federale regering niet tussenbeide komt, moeten we in opstand komen en de mensen doden die ons doden. Wraakneming is wat God ons voorschrijft.'

null Beeld Reuters
Beeld Reuters

Het is nog volstrekt onduidelijk of de plegers van de aanslagen op de politie van Dallas zich door het gedachtengoed van Farrakhan hebben laten inspireren, maar zeker is wel dat de reeks van incidenten met buitensporig politiegeweld de militante sentimenten binnen de zwarte gemeenschap flink heeft aangewakkerd.

Volgens de Los Angeles Times was Micah Johnson, de man die na een urenlange confrontatie met de politie werd gedood, blijkens zijn Facebook-pagina wel geïnteresseerd in de activiteiten van de 'Huey P. Newton Gun Club' in Dallas. Die beweging stuurde in 2014 gewapende burgerpatrouilles de straat op na de onlusten in Ferguson (Missouri). Zwarte activisten met halfautomatische geweren marcheerden door de zwarte wijken. Veel inwoners van de stad huiverden bij het zien van de zwaarbewapende activisten, maar politiechef David Brown moest erkennen dat zij slechts gebruik maakten van hun constitutionele recht wapens te dragen.

Huey P. Newton was één van de oprichters van de Black Panther Party, de militante beweging die eind jaren zestig op het toneel verscheen met leuzen als: 'De Revolutie is begonnen: het is tijd om de wapens op te nemen. Weg met de varkens!' De 'varkens', daarmee doelden de Panthers natuurlijk op de politie die destijds nog doordrenkt was van racisme. Anders dan Martin Luther King, de leider van de burgerrechtenbeweging, vonden Newton en medeoprichter Bobby Seale dat de zwarten zich desnoods met geweld teweer moesten stellen tegen de willekeur van de politie.

Steeds vaker geweldadige confrontaties

Aanvankelijk maakten de Black Panthers alleen maar gebruik van de bestaande wapenwetten om gewapend en al protestdemonstraties van zwarten te begeleiden: 'policing the police' was de leuze. Maar gaandeweg raakten ze steeds vaker verwikkeld in gewelddadige confrontaties met de politie. Newton schoot in 1967 een politieagent dood bij een verkeerscontrole. Een jaar later overviel een groepje Panthers onder leiding van Eldridge Cleaver politieagenten in Oakland.

Op het hoogtepunt telde de beweging duizenden activisten in tientallen steden in de VS, maar begin jaren zeventig begon het verval, zeker toen Newton en Cleaver het begin jaren zeventig met elkaar aan de stok kregen en hun aanhangers elkaar begonnen te vermoorden. Tien jaar later was de militante zwarte beweging verschrompeld tot een handjevol mensen.

Bij rassenrellen kwam de politie regelmatig onder vuur te liggen, zoals bij de onlusten die in 1992 in Los Angeles uitbraken na de vrijspraak voor vier politieagenten die een zwarte man, Rodney King, hadden afgetuigd. Maar het geweld richtte zich meestal tegen burgers: blanken, een enkele Latino en Koreaanse winkeleigenaars.

Dit gebeurde er precies bij de schietpartij in Dallas

Bij protesten in Dallas tegen extreem politiegeweld in de Verenigde Staten is door twee sluipschutters op een groep politieagenten geschoten. Twaalf agenten zijn geraakt, vijf agenten kwamen om het leven. Wat gebeurde er precies? (+)

Gecoördineerde wraakaanval

Ook tijdens de rellen in Ferguson werd er gericht op de politie geschoten, maar het incident in Dallas lijkt de eerste gecoördineerde wraakaanval op de politie. Vergeleken met andere Amerikaanse steden heeft Dallas het imago van een tamelijk rustige stad, maar de segregatie is groot en het broeit al een tijdlang onder de bevolking van de arme zwarte wijken. Uitgerekend in Dallas hebben de Panthers een tweede leven gekregen. Sinds 1989 opereert er de New Black Panther Party for Self Defense (NBPP) met als motto: Vrijheid of de Dood. Zelfs ex-Panther Bobby Seale moet niets van deze 'zwarte racistische groepering' hebben. De partij, die nauwe banden heeft met Farrakhan's Nation of Islam, maakt geen geheim van haar haat tegen blanken en Joden.

De NBPP, die zelfs een 'minister van Defensie' heeft, eist zelfbestuur voor de zwarten. Verder moeten alle zwarte gevangenen worden vrijgelaten en aan de autoriteiten van de Zwarte Natie worden overgedragen. Verder moeten de zwarten zich bewapenen en zelfverdedigingseenheden vormen om een einde te maken aan het politiegeweld.

De voorman van de NBPP-afdeling in Florida zette in 2012 tienduizend dollar op het hoofd van de man die de zwarte teenager Trayvon Martin doodschoot. Twee jaar later werden twee sympathisanten van de nieuwe Panthers in Ferguson opgepakt nadat ze geprobeerd hadden wapens en pijpbommen te kopen voor aanslagen op de politie tijdens de onlusten daar. Ze werden tot negen jaar cel veroordeeld.

null Beeld Reuters
Beeld Reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden