AnalyseGewelddadige rellen

Gewelddadige beelden uit de VS doen denken aan die uit een oorlogsgebied

De beelden van schietpartijen in Kenosha, Wisconsin, doen denken aan een oorlogsgebied. President Trump heeft nog geen enkele poging gedaan de gemoederen te bedaren, maar stuurt federale troepen om ‘orde en recht’ te herstellen.

De man rechts wordt in zijn borst geschoten tijdens rellen in Kenosha die volgden op het neerschieten van de zwarte Jacob Blake door een witte agent.Beeld Getty

Mensen die paniekerig over straat rennen, schietpartijen tussen burgers, een man met een kogel in zijn hoofd die vecht voor zijn leven, en een man met een ernstige schotwond in zijn arm terwijl omstanders gillen van ontzetting. De beelden die momenteel uit Kenosha komen, tonen een geweldsescalatie die zelfs in de Verenigde Staten ongewoon is. 

‘Onze stad ziet eruit en ruikt als een oorlogsgebied’, zei Chrystal Miller, een inwoner van de Amerikaanse stad Kenosha, dinsdagavond tegen lokale journalisten. ‘Dit alles brengt ons op de rand van burgeroorlog’, meent de eigenaar van een juwelierszaak, die zo’n 400 duizend dollar schade leed door plunderingen. Ook Fox News, steunpilaar van Trump, vergelijkt de beelden met die uit een oorlogsgebied.

De rellen zijn een reactie op het neerschieten zondag van de zwarte Jacob Blake door een witte politieagent om nog onduidelijke redenen. Jacob Blake werd zeven keer in de rug geschoten terwijl zijn kinderen toekeken. Blake raakte in coma. ‘Een wonder is nodig wil hij ooit nog kunnen lopen’, zei zijn advocaat. 

Het incident veroorzaakt al drie nachten op rij grote onrust in Kenosha. Ten minste twee personen overleden in de nacht van dinsdag op woensdag. Eén na een schotwond in zijn hoofd, de ander na een schot in zijn borst, meldt de Milwaukee Journal Sentinel. Een derde persoon werd ook neergeschoten, maar hij of zij zou geen levensbedreigende verwondingen hebben. De politie weet momenteel niet waar die derde persoon zich bevindt.

.Beeld .

Hoofdschot en borstschot

Het is nog niet officieel vastgesteld wie de doden en wie de schutters zijn. Volgens geruchten is een van de doden een plunderaar die in zijn hoofd is geschoten door een man die een winkel bewaakte. Op videobeelden zou die schutter te zien zijn terwijl hij achterna wordt gezeten door een boze menigte. 

Het gaat om een witte man die met een semi-automatisch geweer midden over straat rent terwijl enkele burgers en agenten achter hem aan rennen en iemand roept: ‘Wat heeft hij gedaan?’, waarna een ander antwoordt dat hij iemand heeft neergeschoten. Nadat de voortvluchtige man struikelt, schiet hij al zittende tenminste nog twee mensen neer die hem benaderen. Een van hen valt om, de ander strompelt weg en roept om medische hulp.

De politie kreeg het geweld woensdagmorgen ternauwernood onder controle. Met behulp van traangas en rubberkogels is het gelukt demonstranten uiteen te jagen. Ter ondersteuning zijn de reservestrijdkrachten ingezet: de Nationale Garde. Komende nacht worden weer rellen verwacht. De lokale sheriff geeft toe dat milities en gewapende burgerwachten inmiddels actief zijn in Kenosha.

Deze video’s tonen het geweld in Kenosha (tekst gaat door onder video’s):

Geen empathie

Voor president Donald Trump is de oplaaiing van het geweld opnieuw bewijs dat Amerika ten onder gaat aan anarchie als Democraten zoals zijn rivaal Joe Biden het voor het zeggen krijgen. Dat het geweld plaatsvindt terwijl Trump zelf president is, is voor hem van ondergeschikt belang.

Zijn terugkerende boodschap is dat Amerikanen dit soort chaos alleen kunnen voorkomen als ze hem in november weer tot president verkiezen. Want hij is bereid om federaal in te grijpen en de protesten met geweld neer te slaan. Woensdag kondigde Trump aan onmiddellijk federale ordetroepen naar Wisconsin te sturen ‘om orde en recht’ te herstellen, en even later bevestigde de Democratische gouverneur van Wisconsin dat er ter ondersteuning 500 man reservestrijdkrachten naar de staat zouden komen - hulp die hij overigens zelf al had ingeroepen.  

Een plan om het geweld neer te slaan is er dus wel, maar een plan om de gemoederen in Wisconsin te bedaren en het land te verenigen, heeft Trump nog niet ontvouwd. Trump deed ook woensdag geen poging om de demonstranten te kalmeren of begrip te tonen voor hun woede over politiegeweld tegen zwarte mensen. 

Geweld door demonstranten

Dat hoeft in zijn optiek ook niet, want Trumps achterban steunt de president onvoorwaardelijk in het veroordelen van het geweld. Fox News en Breitbart News, waar veel Trump-sympathisanten naar kijken, wijzen vooral op gewapende winkeliers die hun levenswerk proberen te beschermen tegen plunderaars en beelden van demonstranten die de politie bekogelen met bakstenen. Pro-Trumpmedia benadrukken ook dat demonstranten de autoriteiten bleven uitdagen ondanks herhaaldelijke oproepen om naar huis te gaan.

Olie op het vuur voor Trumpaanhangers is dat bij de lokale rechtbank in Kenosha woensdagmorgen vroeg een Amerikaanse vlag in brand is gestoken, ‘dood aan Amerika’ is geroepen en een hekwerk bijna werd gesloopt. Demonstranten zouden politieagenten willen ‘doden’, zo laat een van hen duidelijk horen in een videofilmpje dat circuleert op Twitter.

Het zijn beelden die de achterban van Trump sterken in de gedachte dat ze op de zittende president moeten stemmen om te voorkomen dat linkse anarchisten het voor het zeggen krijgen en het land ten onder gaat aan chaos. 

Verkiezingscampagne

Zo bezien komen de protesten niet slecht uit voor Trumps herverkiezingscampagne. Niet voor niks legde Trump dinsdag nog een verband tussen de protesten in Wisconsin en protesten op die andere plek in zijn land: in de stad Portland in de staat Oregon. Ook daar zijn demonstraties tegen politiegeweld en voor de Black Lives Matter-beweging al diverse malen ontaard in gewelddadige confrontaties. Ook daar gruwt Trumps achterban van.

De president haalde dinsdag hard uit naar Democraten die het geweld in zowel Wisconsin als Oregon in stand zouden houden door het gedrag van demonstranten goed te praten: ‘Ze moeten ermee ophouden om deze anarchisten en relschoppers vreedzame demonstranten te noemen’, twitterde Trump. ‘Keer terug naar de echte wereld! De federale overheid is bereid om dit probleem meteen te beëindigen als u erom vraagt.’

In de wereld van Trump is de oplossing dus heel simpel: stem op hem en alle gewelddadige protesten zijn voorbij. Het valt te bezien of Amerikanen het geduld hebben om daar op te wachten. Hij is immers nu al president en 3 november, verkiezingsdag, is nog ver weg. In de tussentijd gaan de gewelddadige protesten door.

De beelden waarmee het allemaal begon: Jacob Blake wordt op zondag 23 augustus zeven keer in zijn rug geschoten door een politieagent:

Lees door over de strijd tegen racisme, de demonstraties en de verkiezingen

Dossier
Met de knie van politieagent Derek Chauvin in zijn nek kwam George Floyd op 25 mei om het leven. Sindsdien verzamelen betogers zich onder de noemer Black Lives Matter in de VS en daarbuiten. Hier vindt u een verzameling van stukken over de wereldwijde opstand tegen racisme.

De angstcampagne van Trump
Met een angstcampagne tegen zijn rivaal Joe Biden probeert president Trump de Amerikaanse kiezer voor zich te winnen. 

Trump verslaan? Dit is Joe Bidens aanvalsplan.

Opinie
Is er een grens bereikt aan het breedgedragen enthousiasme voor de wereldwijde anti-racistische protestbeweging na de gewelddadige dood van George Floyd?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden