Geweld milities Congo neemt toe: twee medewerkers VN dood aangetroffen

Twee medewerkers van de VN en hun tolk zijn dood aangetroffen in het zuiden van de Democratische Republiek Congo. Ze zijn vermoedelijk het slachtoffer geworden van een militie, Kumuina Nsapu. De opstandelingen worden ook verantwoordelijk gehouden voor de recente onthoofding van 42 Congolese politiemensen.

VN-medewerker Michael Sharp, wiens lichaam woensdag in Congo werd gevonden. Tolk Betu Tshintela werd ook vermoord.

VN-chef Antonio Guterres bevestigde woensdag dat in de provincie Kasai de stoffelijke resten gevonden zijn van de Amerikaan Michael Sharp en de Zweedse Zaida Catalán. Ook hun Congolese tolk Betu Tshintela bleek om het leven gekomen te zijn, ook onder nog onopgehelderde omstandigheden.

De Amerikaanse en Zweedse regeringen hebben bij de VN en de Congolese autoriteiten aangedrongen op een grondig onderzoek. Sharp en Catalán maakten deel uit van een 'expertgroep' die het geweld in Kasai in kaart moet brengen. Het tweetal werd sinds 12 maart vermist.

In Congo wemelt het al decennia van krijgsheren en milities als Kumuina Nsapu. Deze groepering is sinds vorig jaar actief, aanvankelijk alleen in Kasai. Toen de leider in augustus werd vermoord door veiligheidstroepen, sloegen de opstandelingen hard terug. In gevechten tussen beide partijen en door willekeurig geweld zijn volgens de VN meer dan 400 mensen, merendeels burgers, om het leven gekomen. Circa 200 duizend Congolezen sloegen op de vlucht.

'Het geweld zal eerder toenemen dan afnemen', verwacht Hans Hoebeke, Congo-analist van de International Crisis Group, een gerenommeerd onderzoeksinstituut. 'De frustratie in Kasai is groot. De regio is een van de armste in het land. Ook voelen de inwoners zich politiek achtergesteld. President Joseph Kabila is zeer impopulair. Hij verergert de situatie nog door het gewelddadige optreden van zijn troepen', aldus Hoebeke.

Zaida Catalán.Beeld reuters

Kabila weigerde eind vorig jaar het veld te ruimen, nadat zijn ambtstermijn verstreken was. Wel beloofde hij verkiezingen, zowel op nationaal als op provinciaal niveau. Zijn regering liet onlangs evenwel weten dat er geen geld voor is, tot woede van de oppositie. Congolese bisschoppen probeerden te bemiddelen, maar staakten deze week hun pogingen bij gebrek aan vooruitgang. Daarop gingen in de hoofdstad Kinshasa demonstranten de straat op, die door de politie met geweervuur en traangas werden verdreven.

In een steeds groter deel van het land zijn de opstandelingen van Kumuina Nsapu 'het symbool geworden van een wijdverbreid ongenoegen', zegt Congo-kenner Hoebeke. Inmiddels is de groepering in vijf provincies actief, ook al ontbreekt het de opstandelingen aan zichtbaar leiderschap en een heldere commandostructuur. De strijders, onder wie veel kinderen, zijn uitgerust met speren, machetes en vuurwapens. Ze dragen rode bandages en amuletten die hun een gevoel van onkwetsbaarheid geven. Tot hun doelwitten behoren overheidskantoren waar rond deze tijd de registratie van kiezers had moeten beginnen.

De VN-vredesmacht Monusco is er niet in geslaagd het geweld te beteugelen. VN-chef Guterres heeft de Veiligheidsraad gevraagd om uitbreiding van de circa 17 duizend militairen en politiemensen tellende missie. De VS willen de vredesmacht, die op de hand zou zijn van de Congolese regering, juist inkrimpen. Volgens Frankrijk, eveneens permanent lid van de Veiligheidsraad, is dat onder de huidige omstandigheden onverstandig. 'Er staat veel op het spel', zei de Franse ambassadeur bij de VN, François Delattre, deze week. 'We mogen het politieke proces niet uit de rails laten lopen. Monusco heeft de capaciteiten nodig om geweld te voorkomen en zonodig op te treden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden