Geweld in games gemakkelijke zondebok

VAN ONZE VERSLAGGEVER PETER VAN AMMELROOY

AMSTERDAM - Iedere keer als zich een bloedbad voltrekt zoals in Alphen aan den Rijn wijst de beschuldigende vinger op den duur naar gewelddadige computerspellen. Dat doen journalisten bij gebrek aan een betere verklaring, zegt professor Peter Nikken (1960), hoogleraar mediaopvoeding in Rotterdam. 'Want er zijn geen harde wetenschappelijk bewijzen dat gewelddadige games tot dit soort incidenten leiden.'

Er zijn wel aanwijzingen dat gewelddadige games kunnen leiden tot agressie. Dat begrip wordt ruim genomen. Nikken spreekt van 'grensoverschrijdend gedrag: pesten en schoppen'. Maar geen enkele wetenschapper heeft volgens hem direct verband kunnen leggen tussen computerspellen en een schietpartij. 'Je kunt nooit belangrijkere factoren uitsluiten, zoals opvoeding en karaktertrekken.'

'Het is in veel studies een kip- en ei-kwestie. Je vindt soms een verband als je jongeren of hun ouders vraagt naar hun mediagebruik, maar de vraag is wat dat zegt. Maken gewelddadige games jongeren agressief of spelen jongeren met een agressieve aanleg graag gewelddadige spellen?'

Dat jongeren door bloederige games de greep op de werkelijkheid verliezen wil er bij de professor niet in. 'Vanaf een jaar of twaalf hebben kinderen een moreel besef. Ze hebben in de gaten dat wat ze in een film of game zien niet overeenkomt met de werkelijkheid.'

Sommige kranten wezen dinsdag op grote overeenkomsten tussen de gebeurtenissen van zaterdag en een omstreden hoofdstuk in Call of Duty: Modern Warfare 2, een spel waar Tristan van der V. het volgens bekenden vaak over had. 'Als de speler uit de lift stapt, maait hij in rijen wachtende burgers neer. Zelfs vluchtende en doodsbange doelwitten krijgen een regen van kogels op zich afgevuurd', zo omschreef een krant het spelfragment.

De beschrijving klopt, maar is wel losgezongen van de context. In het 'vliegveld-level' speelt de gamer een Amerikaanse commando die infiltreert in een terreurcel. Deze 'mol' staat voor een dilemma als de terroristen een slachtpartij aanrichten op een luchthaven. Doet hij mee om zijn dekmantel te beschermen? De Amerikaan wordt pas gedwongen te schieten als veiligheidsagenten het vuur op hem openen, omdat ze hem aanzien voor een terrorist.

Zelfs als Van der V. op het idee is gekomen door de game, dan blijft er een groot raadsel over. Waarom pleegde hij zelfmoord? Er is geen enkele game die dat van een speler verlangt. In games zijn juist alle handelingen gericht op het behalen van het volgende level, op overleven. Nikken beaamt dat: 'Als je je zelf doodmaakt, is het echt game over.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden