Geweld in Bahrein houdt aan

De mensenrechtenschendingen in de Golfstaat Bahrein gaan door, ondanks een kritisch rapport in opdracht van de koning zelf. Dat zeggen mensenrechtenorganisaties Human Rights Watch (HRW) en het Bahrain Center for Human Rights.

AMSTERDAM - 'De situatie in Bahrein is verslechterd', zegt Nabeel Rajab, woordvoerder van het Bahrein Center for Human Rights, dat formeel is verboden. 'De laatste drie weken zijn vijf mensen omgekomen bij botsingen met de politie. De veiligheidsdiensten gebruiken voor het eerst ook messen tegen demonstranten. Gewonden durven nog steeds niet naar het ziekenhuis, uit angst dat ze worden opgepakt en gemarteld. We hoopten dat het rapport een begin zou zijn van hervormingen. Maar we zien geen enkel resultaat.'


Vrijdag nog werd een groep jonge demonstranten door veiligheidsagenten afgetuigd. Op YouTube zijn filmpjes te zien waarop veiligheidsagenten op de demonstranten inslaan. Twee getuigen zeggen dat ze tot bloedens toe zijn mishandeld met stokken, messen en staven.


'Er wordt nog steeds excessief geweld gebruikt', zegt ook Faraz Sanei, onderzoeker van HRW in Washington. 'Niets wat de koning heeft ondernomen, heeft de oppositie het vertrouwen gegeven dat er échte hervormingen komen.'


Op 23 november concludeerde een internationale commissie, onder leiding van de prominente Egyptische jurist Cherif Bassiouni, dat de autoriteiten in Bahrein zich schuldig hebben gemaakt aan excessief geweld bij het neerslaan van de opstand tegen het regime. De opstand begon op 14 februari, in navolging van de revoluties in Tunesië en Egypte.


Saoedische legermacht

Op 14 maart werd de noodtoestand van kracht. Het soennitische buurland Saoedi Arabië trok met een legermacht Bahrein binnen ter ondersteuning van het soennitische koningshuis.


De commissie-Bassiouni bevestigde dat de veiligheidsdiensten in Bahrein demonstranten hebben gemarteld, in elkaar geslagen en seksueel gemolesteerd. Velen zijn permanent gehandicapt. Gewonde activisten zijn in het ziekenhuis opgepakt en aangevallen. Bekentenissen zijn afgedwongen. In totaal overleden 35 mensen. Demonstranten, artsen en verpleegkundigen zitten lange celstraffen uit. Volgens HRW zijn zij in de gevangenis gemarteld met onder meer elektrische schokken. Zeven prominente oppositieleiders zijn veroordeeld tot levenslange gevangenisstraffen. Duizenden, met name sjiitische, burgers zijn ontslagen of van de universiteit verwijderd.


De oppositie, die aanvankelijk felle kritiek had op de internationale commissie omdat die niet onafhankelijk zou zijn, voelde zich gesterkt door het rapport. Maar het vreest nu dat de machthebbers na een rondje verbale zelfkastijding, gewoon doorgaan met de oude praktijken.


'Dit rapport schept een gevaarlijk precedent voor de Arabische Lente', zegt Maryam al-Khawaja, wiens vader, zus, oom en zwager, allen prominente activisten, in de gevangenis zitten. 'Het onderzoek is gebruikt om het geweld onder het tapijt te vegen.'


Een halfjaar eerder werd de kroonprins van Bahrein van de gastenlijst geschrapt bij het huwelijk van de Britse kroonprins William. Bahrein is net als buurland en olieproducent Saoedi-Arabië, een bondgenoot van het Westen. Toch heeft de VS nu een wapendeal verbonden aan politieke hervormingen. Manama is de thuisbasis van de Vijfde Vloot van de Verenigde Staten. De Britse export naar Bahrein is het afgelopen jaar met 30 procent gestegen, zo meldt The Guardian.


Toch hebben de machthebbers wel enige actie ondernomen. De koning heeft een commissie ingesteld om de conclusies van het rapport te bestuderen. Er zijn Amerikaanse en Britse politie-officieren ingehuurd om de politie te hervormen. Ook is een team van de Verenigde Naties toegelaten om onderzoek te doen.


Machtsbalans

Maar de opgepakte demonstranten en oppositieleiders zijn niet vrijgelaten, zoals Bassiouni wel aanbeval. Ook zijn er zijn geen gebaren gemaakt om de machtsbalans fundamenteel te veranderen.


Ook formeert de koning nog altijd de regering.Nu worden alle belangrijke posities bekleed door de koninklijke familie. De oppositie eist dat de sjiieten, ruim 60 procent van de bevolking, beter worden vertegenwoordigd in het parlement.


'De koning stelt weer een commissie in', zegt Rajab. 'Zo gaat het al jaren.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden