Geweervuur galmt door hoofdstad van Zuid-Soedan 'als popcorn'

In Juba, de hoofdstad van Zuid-Soedan, is maandagochtend bij het eerste daglicht het geweld tussen rivaliserende militairen opnieuw opgelaaid. De soldaten van de rivalen president Salva Kiir en vicepresident Riek Machar gingen elkaar voor de vijfde opeenvolgende dag te lijf.

Zuid-Soedanese politieagenten en soldaten in Juba.Beeld reuters

Door de gevechten vielen de afgelopen dagen minstens 272 doden. Onder de slachtoffers zijn 33 burgers. Het land lijkt af te stevenen op een nieuwe burgeroorlog.

'Het weergalmt door de hele stad, elke keer dat er geschoten wordt', zei een hulpverlener die anoniem wil blijven tegen persbureau AP. 'Eén van de tanks moet hier vlakbij zijn, want mijn oren staan bijna in brand.' De explosies en het zware geschut klinken 'als popcorn', zegt een inwoner die uit veiligheidsoverwegingen ook zijn naam niet wil geven.

Vicepresident Machar meldt maandag op Twitter dat hij zijn mensen vanuit helikopters zijn aangevallen door het leger van de president. 'Kiir is niet geïnteresseerd in vrede', stelt hij.

Spoedbijeenkomst

Na een spoedbijeenkomst op zondag heeft de VN-Veiligheidsraad in een unanieme verklaring de rivaliserende militairen opgeroepen om te stoppen met vechten. Ook de Verenigde Staten hebben zondag geëist dat de gevechten in Zuid-Soedan onmiddellijk worden gestaakt. Een deel van het Amerikaanse ambassadepersoneel is teruggehaald uit Juba.

Zuid-Soedan zou afgelopen zaterdag zijn vijfde verjaardag als zelfstandig land vieren, maar volgens VN-waarnemers is vanaf afgelopen donderdag zwaar gevochten in Juba. Pogingen van zowel Kiir en Machar om hun aanhang te sussen, mochten niet baten.

Volgens secretaris-generaal Ban Ki-moon van de Verenigde Naties bewijzen de nieuwste gevechten het onvermogen van het tweetal om het vredesproces te voltooien en hun achterban in toom te houden. Hij riep hen vrijdag dringend op het geweld te beëindigen en hun legers tot de orde te roepen. Ook de Europese Unie - een van de belangrijkste geldschieters van Zuid-Soedan - en buurland Kenia riepen de leiders op de orde te handhaven.

Vicepresident Riek Machar.Beeld reuters

Duizenden op de vlucht

Overal in de stad wordt heftig gevochten met zware tanks en helikopters, melden VN-waarnemers. Tienduizenden zouden op de vlucht zijn geslagen en een veilig heenkomen hebben gezocht bij diverse VN-bases. Een vluchtelingenkamp werd getroffen door granaten, waarbij tientallen mensen gewond raakten. Zondagmorgen zou de woning van Machar zijn bestormd door aanhangers van president Kiir.

Machar trad in april opnieuw aan als vicepresident in een nieuwe poging om een eenheidsregering te vormen tussen de twee grootste etnische bevolkingsgroepen. In december 2013 was hij door Kiir ontslagen, wat het begin inluidde van een bloedige tweejarige burgeroorlog. 300 duizend mensen kwamen om, 400 duizend vluchtten naar buurlanden en nog eens miljoenen raakten ontheemd.

Ondanks het vredesakkoord was de spanning in Zuid-Soedan niet verdwenen. Van wederopbouw in het straatarme land, dat al decennia vrijwel ononderbroken in burgeroorlog verkeert, is nog geen sprake. Het heeft nagenoeg geen inkomen omdat de olieproductie - de belangrijkste inkomstenbron - nog niet is hervat. Gevluchte burgers durven nog niet terug naar hun huizen en worden bovendien bedreigd door de ergste hongersnood in decennia.

President Salva Kiir.Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden