Gevreesd olie-inferno blijft uit

Ook naar het wapen van de oliebrand heeft het Iraakse regime nog nauwelijks gegrepen. In 1991 werden 732 oliebronnen aangestoken, nu in Zuid-Irak maar negen....

'Goh, dat is pas een boze vlam', roept ook Robert Crear, de Amerikaanse generaal die thans heerst over Zuid-Iraks honderden oliebronnen. 'Hij ronkt als een trein. Die mannen hebben alles geprobeerd om hem te bedwingen. Maar hij raast maar door. Ik heb veel respect voor ze.'

De oorlog is al twee weken oud, maar de hand van Saddam Hussein is nog altijd zichtbaar op de olievelden van Zuid-Rumailah. Twee van de negen oliebronnen die de Iraakse troepen in brand schoten toen ze zich terugtrokken, zijn nog steeds niet bedwongen. Terwijl Chinooks van de mariniers, die samen met Britse troepen dit deel van Zuid-Irak in handen hebben, voorbij scheren, vechten Amerikanen en Koeweiti's, zoals Bou Yabes, tegen de vlammen.

Het is even wennen: een Amerikaanse generaal die de controle heeft over Iraakse oliebronnen. Als Saddam Hussein is verdreven en de olievelden van Kirkuk veilig zijn gesteld, heeft brigadier-generaal Crear zelfs 's werelds op een na grootste olievoorraad onder zijn hoede. Aanhangers van de 'Texas-connectie' zullen in Crears verschijning in Zuid-Rumailah de zoveelste aanwijzing zien dat Operatie Iraqi Freedom een 'olie-oorlog' is.

De president is Texaan, Central Command-commandant Tommy Franks woont in Texas, Crear is Texaan en het bedrijf dat nu de branden mag bedwingen is ook uit Texas. Lariekoek, vindt de zwarte generaal. Crear: 'Ik ben hier alleen om deze bronnen te herstellen voor het Iraakse volk. Zodra de oorlog voorbij is, geven we ze weer aan hen terug. Het zijn hun inkomsten, zij moeten er van profiteren.'

Staand voor de reusachtige vlammen, wordt duidelijk aan welke ramp de regio zou hebben getroffen als alle achthonderd bronnen waren vernietigd. Bij een aantal van de tweehonderd bronnen die Crear en zijn mannen van de Army Corps Engineers tot nu toe hebben gecontroleerd, werden explosieven gevonden. Crear: 'Ons werk is nu al een succesverhaal. Er stromen geen duizenden vaten olie in de zee. En de komende weken moeten ook deze twee zijn bedwongen.'

Bou Yabes: 'In 1991 stonden 732 Koeweitse bronnen in brand. Na een maand was het compleet donker, ook overdag. We hebben geleden.' Bij de 'moeilijkste' olieput, graven de mannen van Bou Yabes een gat dat met 3,8 miljoen liter water zal worden gevuld. Hiermee moet het vuur worden 'afgekoeld'. Een eerdere poging mislukte doordat er niet genoeg water was. Een enorme stalen 'hoed' ligt in het zand niet ver van de oliebron. Crear: 'Ze hebben gisteren geprobeerd het op de bron te zetten. Maar ook dat lukte niet.'

Abdul Qader, een technicus van de Koeweitse oliemaatschappij, schudt verontwaardigd het hoofd. 'Ik doe dit voor het Iraakse volk. Ze hebben rust nodig. Wat heeft 25 jaar Saddam nou opgeleverd? De ene na de andere oorlog voerde hij. Het volk heeft niets. Ze hebben niet genoeg te eten, geen scholen, niets. Terwijl ze zo rijk zijn.'

Manager Bou Yabes van Kuwait Oil Fires houdt zijn hart vast dat de Iraakse troepen de olievelden bij Kirkuk de komende dagen in brand schieten. Daar bevinden zich maar liefst duizend oliebronnen. 'Als dat gebeurt, zullen de branden groter zijn dan hier. De olievelden zijn groter en de druk bij deze bronnen is hoger. Ook kan er een grotere milieuramp ontstaan. We zitten hier in de woestijn, maar Kirkuk is dichtbevolkt en omgeven door groen.'

'We hebben inderdaad een probleem als daar branden moeten worden gedoofd', erkent luitenant-kolonel John Plumley, een van de officieren van Crear. 'De bodem daar is rotsachtig, wat het werk flink moeilijker maakt.'

Crear is echter niet bang dat zich in het noorden dezelfde ramp zal voltrekken als in Koeweit na de Golfoorlog. 'We zijn voorbereid op het ergste. Maar ik denk dat we in het noorden toch net zo succesvol zullen zijn als nu in Rumailah.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden