'Gevolgen seksueel misbruik gaan niet vanzelf over'

'Nog steeds krijgen ouders van misbruikte kinderen van hulpverleners te horen dat als ze maar gewoon lief en aardig doen, het vanzelf overgaat....

Van onze verslaggeefster

Een deel van deze kinderen loopt het risico zelf dader te worden omdat zij geen adequate hulp hebben ontvangen, constateert Lamers. Haar Amsterdamse collega R. Bullens, bijzonder hoogleraar forensische jeugd- en kinderpsychologie zet daar een percentage van 30 procent bij. Het is volgens hem geen wet van Meden en Perzen dat slachtoffertjes zelf ook dader worden. Wel leert de ervaring dat het zaak is om extra alert te zijn als kinderen op zeer jonge leeftijd andere kinderen misbruiken. 'Misschien zijn ze zelf misbruikt en vieren ze hun agressie op die manier bot', denkt Bullens.

Lamers ergert zich aan de maatschappelijke commotie over het soms gruwelijke gedrag van jongeren. 'We zijn verbijsterd als er iets ergs gebeurt, maar tegelijk laten we als maatschappij kinderen in de kou staan. Ik zeg niet dat moeders thuis moeten zitten, maar het is een feit dat heel wat kinderen aan hun lot worden overgelaten.'

In Enschede misbruikten twee zusjes tal van kinderen uit de buurt. Afgelopen week verkrachtte een 14-jarige jongen in het Wassenaarse Tikibad een 16-jarig meisje. Dertien meisjes werden tezelfdertijd in het bad door een groep jongens aangerand. In Boxmeer verkrachtte een 13-jarige jongen een meisje van zeven.

De incidenten waarin jonge kinderen zich vergrijpen aan leeftijdgenootjes, rijgen zich aaneen. Toch is er volgens therapeut Bullens geen sprake van een nieuw fenomeen.'Ik werk allang op dit terrein en ik zie in absolute zin geen toename.'

Bullens behandelt jaarlijks ongeveer 75 jongere en oudere seksueel geweldplegers. Dat het publiek denkt dat steeds meer jonge kinderen zich seksueel misdragen, komt volgens hem door de 'toegenomen gevoeligheid' voor seksueel geweld en de grotere openheid omtrent seksuele delicten.

'Daarnaast vonden we het vroeger normaal dat soldaten, soms heel jonge jongens, zich massaal vergrepen aan vrouwen. Daar hadden ze recht op als ze uit de loopgraven kwamen. Daar denken we nu heel anders over. Mensen melden seksuele delicten nu veel makkelijker.'

Harde vergelijkingen tussen seksuele delicten vroeger en nu zijn overigens niet te maken. De systematische registratie van dergelijke delicten kwam pas eind jaren tachtig op gang. Bullens: 'Zedendelicten waarbij jongeren betrokken zijn, worden bovendien achter gesloten deuren behandeld. Het zijn nu de heel bijzondere gevallen die eruit springen en die de krant halen.'

Over het profiel van de daders valt volgens Bullens niets stelligs te te zeggen. 'Het is een zeer uiteenlopende groep. Daarom reageert de buitenwacht vaak geshockeerd: van die jongen of dat meisje hadden we het nooit verwacht.'

Jeugdige zedendelinquenten laten zich grofweg in twee soorten verdelen. 'De solo-dader is het eenzame kind dat weinig vriendjes heeft. Vaak is er sprake van een stoornis. Zo'n jongere speelt graag met kleine kinderen en wil nog wel eens oppas zijn.'

Daarnaast is er een groep jongeren die op een individuele pychologische test een normaal beeld laten zien.

'Wat in het Tikibad is gebeurd, noemen jongens ploegen', zegt Bullens. 'Dan spreken ze af om een stel meiden te grazen te nemen. Door het anonieme en a-normatieve van de groep, gaan heel gewone jongens gekke dingen doen. Ze kunnen niet meer nee zeggen en overschreeuwen zichzelf.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden