Column

Gevoelsmatig is de nikab een ander verhaal dan de boerkini

De beelden van de vrouw op het strand in Nice die haar boerkini moest uit doen, riepen bij mij de associatie op van het verplicht afdoen van de hoofddoek.

Eerlijk, bij de nikab denk ik 'moet dat nou' Beeld anp

Verschrikkelijk. Onbestaanbaar in onze samenleving waarin godsdienstvrijheid een grondrecht is. Het voelt als een aanval op doodgewone moslima's. Hoofddoek, daaronder lange jurk of broek. Zoals kennissen, buurvrouwen, schatten die geen vlieg kwaad doen, gelovig zijn maar gematigd. Nu gaat het om het strand. Wat is het verschil eigenlijk met barbecueën in het park? Of bij een pierenbad zitten op een zonnige dag? Laat ze toch!

Een boerkini is natuurlijk een contradictio in terminis. De ontwerpster, de Australisch-Libanese Aheda Zanetti, moet het met enige ironie hebben bedacht. We hebben aan de ene kant de boerka, aan de andere kant de bikini. Catchy. Had ze het anders genoemd, de 'ladywetsuit' of iets dergelijks, dan was er minder ophef geweest. Zanetti's boerkiniwebshop floreert als nooit tevoren. Je hebt frisblauwe met het opschrift 'Australia', er zijn plus size en slim size modellen. De strakke capuchon doet eerder denken aan een Supermanpak dan aan een hoofddoek. Er is ook een capuchonloze variant: de sunsafe-boerkini. Ook voor niet moslima's. Een ding is zeker: van IS mag de boerkini zeker niet. Er is nogal een verschil tussen dit badpak en een boerka of nikab.

Ooit was ook de bikini controversieel. Het tweedelige zwempak dat - oh la la - de navel bloot liet, kreeg van ontwerper Louis Réard in 1946 een explosieve naam. Op het op het oog paradijselijke eilandje Bikini was men destijds immers net gestart met het testen van atoombommen. Dientengevolge wordt het u nog altijd ten stelligste afgeraden zich op het strand van Bikini in bikini te begeven. De seksbommen van de kuise jaren vijftig, Monroe, Bardot en Loren, staken in bikini de lont in het kruitvat dat tot uitbarsting zou komen in de seksuele revolutie.

Waar de bikini schertsend naar dood en verderf verwees, wordt de boerkini nu geassocieerd met bomgordels, de Bataclan en, langs dat strand van Nice, de gruwelijke massamoord met een vrachtwagen. Het trauma is vers. Een derde van de slachtoffers in Nice was Franse moslim. Hun nabestaanden worden nu in elke alledaagse uiting van het geloof, waarin ze in tijden van diepe rouw juist steun aan zullen willen ontlenen, ervaren als vijanden van de Franse samenleving. Heeft IS toch zijn zin. Blaas de seculiere, vrije, multiculturele samenleving op.

En toch, hoezeer ik ook voor de boerkini ben is de nikab gevoelsmatig een ander verhaal. Onlangs leidden nikabs van moeders op scholen in het Utrechtse Overvecht tot commotie. Een nikab mag misschien de 'vrije' keuze zijn van ultraorthodoxe salafistische moslims, maar het is ook de verplichte allesbedekkende vrouwendracht die IS of Saoedi-Arabië op straffe van gruwelijke lijfstraffen oplegt. De uitmonstering die óók hoort bij de radicale islam uit naam waarvan wereldwijd jihadistische aanslagen gepleegd worden. Waarom zou je je zo willen kleden? Eerlijk, bij de nikab denk ik 'moet dat nou'. Hoewel de dames van de actiegroep 'blijf van de nikab af' op Facebook bepleiten dat het toch echt hun vrije wil is en wij er wat hen betreft ook gerust halfnaakt bij mogen lopen als wij dat blieven. Dat het echte vrijheidsbeknotting is dat een moeder met een nikab het terrein van een ziekenhuis niet zou mogen betreden als haar kind ziek is. Daar kan ik best inkomen.

Ik zag een tijd geleden een vrouw in nikab en schrok van haar. Ik ving een schaduw van prachtige ogen op, waarvan je nog net kon zien dat ze zorgvuldig opgemaakt waren. Een geplamuurd missengezicht onder zwarte stof. Ze keek me fel aan. Mijn wantrouwende, naar verantwoording vorsende blik was ongetwijfeld dezelfde die ze van iedere voorbijganger kreeg. Die blik, dan wel een blik van onverbloemd afgrijzen. Fuck you, leek ze met vlammende mascaraogen te zeggen.

Laatst zag ik een andere nikabdame in een plantenzaak. Ze keek door een miniem spleetje kritisch naar een gerbera die ze omhoog hield in haar zwartleren handschoenen. Het felgeel van de bloemen stak af tegen haar ravenzwarte gewaad. Het kassameisje en ik kruisten een snelle blik, trokken onze wenkbrauwen op. 'Gerberaatje doen, mevrouw?', klonk het een minuut later. De caissière en ik keken de zwarte gestalte die tevreden met haar bloempot naar buiten liep na. Je zal dat maar aan moeten, zeiden we tegen elkaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden