Gevoelsleven houdt zich verscholen

Fictie Een beroemde schrijver die zoek is – daarover meer in de debuutroman van Joost de Vries...

Er was eens een beroemde schrijver die Ferdynand LeFebvre heette, een icoon voor de hippie-generatie, vereerd door zijn literaire vrienden. Eind jaren zeventig laat hij alles achter zich en verdwijnt. Allerlei mensen gaan naar hem op zoek, tevergeefs. Totdat begin deze eeuw een promovendus Literatuurwetenschappen nog een poging waagt. Dit is het plot van Clausewitz, de debuutroman van Joost de Vries (1983).

Het recept is bekend van Roberto Bolaño (hoewel het weer tegen diens underdog-romantiek indruist om naar een beroemd schrijver op zoek te gaan). Ook leent De Vries stijlfiguren van zijn Chileense voorbeeld: metaforen waar het verstand geen greep op krijgt en zijpaden die nergens op uitlopen.

Daar is niets mis mee, maar de meeste verhalen blijven hier niet hangen, en de metaforen liggen erg zwaar op de maag: zijn gevoel bij het kijken naar een boekenkast waarin ooit, wellicht, zijn eigen werk zal staan, vergelijkt de verteller met het gevoel van een vrouw die een buitenbaarmoederlijke bevruchting met zich meedraagt.

En waarom die LeFebvre nou zo interessant is. . . hier zien we de grote literator in actie: ‘Zinnen in het zolte/ Een staketsel van skeletten/ Een moorkop van vaière/ vol verlangen van fazanten/ parmantig in de handen/ van staccato paladijnen/ Maar ik weet/ Jij en U/ Zoelen samen van de zolder.’

Als zo’n man op een dag niets meer van zich laat horen, waarom dan naar hem gaan zoeken? Het motief van de verteller lijkt vooral de hoop op roem te zijn. Hij gaat een keer vreemd, hij maakt wat stoere opmerkingen over seks en politiek, maar zijn gevoelsleven houdt zich beter verscholen dan LeFebvre.

Met als gevolg dat de roman blijft steken in een formele oefening. Des te spijtiger, gezien De Vries’ stilistisch vermogen: ‘In eerste instantie voelde ik iets koels, een gebroken ei dat langzaam uitliep over mijn schedel, verfrissend bijna, maar dat ei veranderde in een spoor kerosine gejaagd door een lucifer.’Martijn Wallage

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.