Gevoelens en feiten

Ga je af op de berichtgeving van de afgelopen dagen, de schrik slaat je om het hart. Tientallen moskeeën ontvingen vorige week een dreigbrief met hakenkruis en de verheffende tekst: 'Binnenkort hoog bezoek!! Varkens. Anti-islam. Islam is valse en duivelse religie.' Ook werd dit weekend bij een moskee te Enschede een molotovcocktail tegen de gevel gegooid, vlak bij een plaats waar dikwijls kinderen spelen.

Beeld anp

Ineke van der Valk, onderzoekster aan de Universiteit van Amsterdam, sloeg aan het tellen. In de eerste twee maanden van dit nieuwe jaar turfde ze al 18 gevallen van geweld tegen moskeeën. Daaruit concludeerde ze dat de agressie tegen moslims vermoedelijk toeneemt, aangezien dat er in heel 2015 in totaal 28 waren.

Zou het? Zoals vaker zijn dit soort cijfers minder robuust dan ze op het eerste gezicht lijken. Volgens de onderzoekster melden niet alle moskeebesturen consequent alle voorvallen 'omdat ze de zaak niet op de spits willen drijven'. Dus zou het aantal incidenten in werkelijkheid hoger kunnen liggen. Even vertroebelend: de hakenkruisbrieven van vorige week waren identiek. Reken je elke brief als apart incident mee (zoals Van der Valk doet), dan tikt dat fiks aan - terwijl het volgens justitie om één afzender ging.

Maar hoe het ook precies zit, natuurlijk is elke uiting van moslimhaat er een te veel. En natuurlijk vinden de boven ons gestelden dat ook. Minister Lodewijk Asscher stuurde na de 'afschuwelijke' dreigbrieven een kwaaie tweet de wereld in ('Daders oppakken en vervolgen. Geen ruimte voor onverdraagzaamheid'). Later kondigde hij aan de kwestie met moslimorganisaties te zullen bespreken. Justitie en politie reageerden al even slagvaardig.

De politiechef van Den Haag noemde de brieven 'totaal onacceptabel. Dit is heel bedreigend voor moslims.' Het onderzoek naar de dreigbrieven is in volle gang. De Twentse molotovcocktailwerper zit inmiddels vast op verdenking van 'brandstichting met een terroristisch oogmerk'. Volgens het OM had de 33-jarige verdachte overduidelijk de bedoeling 'om een deel van de bevolking vrees aan te jagen'.

En dan kwamen er ook nog roerende solidariteitsbetuigingen. Bijvoorbeeld van het Nederlands Verbond voor Progressief Jodendom dat 'met afschuw' van de dreigbrieven had kennisgenomen ('Uitingen als deze, tegen welke bevolkingsgroep dan ook, mogen niet worden geaccepteerd'. Of van het Levensbeschouwelijke Platform Leiden ('Wie moslims belastert, belastert ons allen').

Al met al konden de reacties, zou je zeggen, bijna niet voorbeeldiger. Maar tot mijn niet geringe verbazing kon Nourdin El Ouali, ex-GroenLinkser, tegenwoordig leider van de Rotterdamse moslimpartij Nida, zijn verontwaardiging nauwelijks de baas.

Hij miste, zei hij maandagavond op Radio 1, 'urgentie' en 'sensitiviteit', een 'collectief bewustzijn hoe groot dit probleem is'. Ter verklaring wees hij naar het 'racistische klimaat' in Nederland, de toenemende 'onverdraagzaamheid', naar politici die met hun oproep tot 'deportatie' de angst 'mobiliseren'. We zijn er nog lang niet, besloot hij. Eerst moet Nederland moslimhaat 'dezelfde behandeling' geven als antihomosentimenten of antisemitische sentimenten.

Pardon? Want dat gebeurt nu niet? Hier was dus een populair partijleider (in 2015 werd El Ouali uitgeroepen tot Rotterdams politicus van het jaar) die slechts zag wat hij wil zien. En in één moeite door de tekenen van het tegendeel verkoos te negeren.

Treurig genoeg staat de man hierin niet alleen - lees het rapport Werelden van verschil van het Sociaal en Cultureel Planbureau dat in december uitkwam, destijds enigszins ondersneeuwde, maar gisteren op de agenda van de Tweede Kamer stond.

Uit dit onderzoek onder 3.300 jongeren van Turkse en Marokkaanse komaf blijkt dat er bij hen 'een sterk en breed gedeeld gevoel van uitsluiting' leeft en 'een wantrouwen tegenover de Nederlandse media, de landelijke politiek en de politie'.

Grootste grief: genoemde jongeren zijn er diep van overtuigd dat er voortdurend 'met twee maten' wordt gemeten. Volgens de opstellers van het rapport draagt dit idee 'in belangrijke mate bij aan het gevoel in de Nederlandse samenleving waar ze deel van (willen) uitmaken toch telkens weer apart gezet te worden'.

Ik zou graag willen leven in een land waarin feiten heiliger zijn dan gevoelens. Maar dat utopia lijkt verder weg dan ooit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.