'Gevoel echt nódig te zijn'

Gerry Brader (55) was: lerares maatschappijleer is: drogist..

'Toen ik op het gym zat, wilde ik graag naar de kunstacademie, maar dat vonden mijn ouders niks. Psychologie leek me ook wel wat, maar dat mocht niet met mijn pakket - gymnasium alpha. Het kon wel, maar dan moest je allerlei capriolen uithalen met bètavakken en daar had ik geen zin in. Het is uiteindelijk sociologie, met als specialisatie sociologie van de massacommunicatie geworden, in Nijmegen.

In die tijd, eind jaren zestig, waren er weinig banen te vergeven en ik vond het heel moeilijk om te bedenken wat ik wilde worden. Op een dag was ik het studeren beu, en solliciteerde ik op een vacature voor lerares maatschappijleer en werd aangenomen.

Ik was streng maar rechtvaardig. Niet populair in de zin van popiejopie, maar ik kon het altijd erg goed vinden met de leerlingen. Bovendien voelde ik me bijzonder geëngageerd bij de school. Ik was overal bij betrokken. Misschien wel té, maar dat realiseer je je pas achteraf.

In de loop van de jaren groeide de school van 28 docenten naar honderd. Daardoor moest er veel gestructureerd worden. Er werd een personeelsraad en een medezeggenschapsraad opgericht en introductiedagen ingesteld. Ik was overal actief in; daarnaast werd ik ook nog gevraagd voor een bestuursfunctie bij een andere school.

Op een gegeven moment kwam ik tot de conclusie dat alles bij elkaar, in de avonduren plus de volle dagtaak, te veel werd. Ik moest immers ook nog eens allerlei werkstukken en proefwerken nakijken.

Toen ben ik gaan nadenken: wat moet ik hiermee? Ik wilde niets opgeven, die extra taken had ik nodig. Daar haalde ik veel voldoening uit. Het lesgeven was geen uitdaging meer, het werd te veel routine. Te gepland, te gestructureerd, van minuut tot minuut was bekend wat ik moest gaan doen. Bovendien raakte het idealisme een beetje sleets.

Ik dacht: gewoon doorgaan, niet zeuren, overal is weleens wat. Maar het matte me wel af. Het lesgeven werd een sluitpost, in plaats van een hoofdtaak. Ik was moe, wist eigenlijk niet goed wat er met me aan de hand was. Mijn directeur zei dat ik misschien iets anders, bijvoorbeeld een studie, erbij moest gaan doen.

In de hobbysfeer heb ik er altijd veel naast gedaan - cursussen voor interieurkunst, zijdeschilderen, edelsmeden. Dat leidde allemaal wel af, maar ik kon toch niet voldoende ontspannen. Mijn man zei op een gegeven moment tegen me dat dit niet langer kon doorgaan.

Toen ik niet meer kon slapen 's nachts, ben ik naar de dokter gegaan. Die zei: ''Je moet er twee weken uit''. Dat kan helemaal niet, dacht ik. Je denkt dat je onmisbaar bent. Maar het moest.

Direct daarna ging ik weer terug naar school, maar al na een dag merkte ik dat het niet meer lukte. De eerste signalen die daarop wezen waren verwarring en irritatie. Stel je voor: als ik op het mededelingenbord een roosterwijziging zag, en bijvoorbeeld naar lokaal 2-12 moest, dacht ik halverwege: waar moest ik nou ook alweer naartoe? En ik begon me steeds meer aan ongemotiveerde leerlingen te ergeren.

Ik had vrij laat door dat ik overspannen was. Thuis kon ik alleen nog maar televisie kijken, en verder niks. Toen dacht ik: ''dit was het. Het onderwijs is een mooi boek, maar ik heb het uit''.

Nadat ik door het ABP was afgekeurd, gingen mijn man en ik in Thorn wonen. Ik begon een zijde-atelier waar ik schilderijen en sjaals verkocht. Het was een oude wens om op het creatieve vlak verder te gaan, maar ik had niet genoeg talent om er mijn brood mee te verdienen.

Bij de herkeuring zei het ABP dat ik weer voor 100 procent mocht gaan werken. Ik kreeg een halfjaar de tijd om iets te zoeken en ik had eigenlijk geen idee wat ik wilde. Maar eén ding was zeker: ik wilde niet naar het onderwijs terug. Ik werd al niet goed bij de gedachte.

Ik heb boven en beneden mijn niveau gesolliciteerd, maar het werd allemaal niks. Toen hoorde ik van iemand dat de drogisterij plus de drogist hier in het dorp zouden gaan verdwijnen. Ik had geen diploma, maar het contact met mensen, zinnig contact, dat leek me geweldig!

De nieuwe eigenaar van het pand met de drogisterij wist dat ik geïnteresseerd was en kwam met me praten. Ik raakte enthousiast en zei tegen m'n man: ''morgen begin ik met de cursus''. Ik had welgeteld een halfjaar om het diploma te halen.

Dus meteen 's morgens gebeld, naar de Stichting Vakopleiding voor Drogisten, gevraagd of ik twee jaar in één jaar kon doen. Maar ik kreeg te horen dat de cursus net een week geleden was begonnen, en ik te laat was. Op een ander, particulier adres, kon ik nog wel terecht. Ik ben meteen begonnen. Na een paar maanden ging ik in de drogisterij werken, de toenmalige drogist was bereid te blijven totdat ik mijn diploma had gehaald.

Tussen september en februari heb ik alle geneesmiddelen uit m'n kop geknald. Ze zeggen altijd dat een vrouw op leeftijd niet goed meer kan studeren, maar dat is dus helemaal niet waar. Ik vond het verschrikkelijk leuk.

Maar in juli ging het mis. Ik was schriftelijk al geslaagd, maar moest nog een mondeling doen. Ik raakte helemaal uit het veld geslagen door de vraag hoe je een konijnenhok moet ontsmetten. ''Dettol?'', probeerde ik. Dat was fout, het moest chloor zijn, en ik klapte helemaal dicht. Ik kreeg een complete blackout.

Daarna ging het wel weer, ik dreunde zonder moeite alle pleistersoorten op, maar ik ben niet geslaagd. Het herexamen was pas in september en ik heb tot die tijd de hele drogisterij wel in m'n eentje gerund. Ik vind het heerlijk om weer te werken. Het is een mooi, leuk beroep.

Rijk word je d'r niet van - je hebt niet zulke grote omzetten in zo'n dorp. Ik zou met een gezin niet van de zaak kunnen leven. Maar dat interesseert me eigenlijk ook niks. Ik was heel blij dat ik, hoe zal ik het zeggen, niet meer op de portemonnee van de samenleving hoefde te teren. Hoera! Ik had weer werk en ik had het helemaal zelf gedaan, op eigen kracht. Heerlijk om je dag weer gestructureerd te kunnen doorbrengen.

In september ben ik geslaagd. Toen was het hele plaatje compleet: werk, diploma, gunstige plek omdat de huisarts zelf apotheekhoudend is en er hier geen aparte apotheek is. Soms zeggen klanten tegen me: ''bij de dokter moet ik het ook betalen, maar ik haal het liever bij jou want jij hebt er ook verstand van''. Dat gevoel, het gevoel nódig te zijn, dat heb ik gewoon heel lang gemist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden