Gevestigde orde wint bij de Amerikaanse voorverkiezingen

De Republikeinse senator John McCain en tal van andere Amerikaanse kandidaten die de gevestigde orde belichamen, hebben dinsdag het populistische tij weten te weerstaan. Bij de voorverkiezingen van de Republikeinen en Democraten wisten de meeste buitenstaanders niet voldoende steun te winnen.

Deze laatste ronde van interne partijverkiezingen in vijf staten, waarmee beide partijen hun kandidaten selecteren, was van groot belang met het oog op de Congresverkiezingen in november. Bij die stembusgang zullen alle leden van het Huis van Afgevaardigden en eenderde van de senatoren worden gekozen.

Compleet veranderen

Naar verwachting zal de samenstelling van de volksvertegenwoordiging in Washington compleet veranderen. De Democraten hebben een meerderheid in het Huis en de Senaat, waardoor president Obama op steun kan rekenen. De opiniepeilingen voorspellen dat rechts winst zal boeken en de macht zal overnemen in het Huis, en wellicht zelfs in de Senaat. Zo zou een ‘verdeelde’ overheid ontstaan, waar ook de presidenten Clinton en Bush mee te maken kregen na mid-term-verkiezingen.

In Arizona wist de 73-jarige McCain – die in 2008 van Obama verloor – de uitdaging van een jongere, conservatieve radiopresentator te weerstaan. Ook de huidige gouverneur Jan Brewer won ruim de conservatieve nominatie. De nationale aandacht voor deze zuidwestelijke staat was groot, omdat Brewer achter een omstreden immigratie-wet zit, bedoeld om de toestroom van illegalen in te dammen. McCain stond voorheen bekend als gematigd, maar onder druk van zijn opponent schoof hij op naar rechts en schaarde zich achter de nieuwe wet.

Verstrekkende gevolgen

In zijn overwinningsrede sprak McCain van ‘verstrekkende gevolgen’ van de aankomende verkiezingen. Hij hekelde de hoge werkloosheid, financiële instabiliteit en ‘een regering die niet schijnt beseffen hoe diep we in de problemen zitten’.

In dit verkiezingsseizoen draait het om werkgelegenheid en economische onzekerheid. Op de dag van de voorverkiezingen kwam nieuws over de inzakkende huizenmarkt naar buiten, wat de zorg van kiezers en politici onderstreepte. Juist op dit thema vallen populistische buitenstaanders, zoals de Tea Party-beweging, de ‘establishment-kandidaten’ aan.

Maar ook de Democratische Partij krijgt te maken met nieuwelingen, zoals bleek bij de gouverneursrace in Florida. Daar won de outsider Rick Scott, de oprichter van een zorgverzekeraar. En in Alaska – de staat van de rechts-populistische Sarah Palin – won de huidige Republikeinse gouverneur met gemak. De Republikeinse kandidaten voor een senaatszetel van Alaska liggen nog te dicht bij elkaar, maar de Tea Party-kandidaat Joe Miller zou daar voor een verrassing kunnen gaan zorgen.

Barack Obama applaudiseert voor zijn voormalig tegenstrever John McCain. (AFP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.