Gevelstenen bekijken in zondags Kampen

Zondag in Kampen. De lente dient zich aan. Ideale dag voor een stadswandeling, het centrum is vrijwel autovrij; de gevelstenenroute, die vlak bij de brug over de IJssel begint, houdt niet van gemotoriseerd verkeer....

Een gevelsteen, zegt de Grote Winkler Prins, is een in 'n gevel aangebracht reliëf waarin zaken worden afgebeeld die om aandacht vragen, zoals: de naam van het huis of van de bewoners, hun familiewapen, ambacht, of het bouwjaar.

Gevelstenen vervullen dezelfde functie als uithangborden en worden veelvuldig aangebracht in de zestiende tot en met de achttiende eeuw, toen nog geen huisnummering werd toegepast. Een historische handelsstad als Kampen heeft er genoeg om er een wandeling aan te wijden en - aanvankelijk ook - een expositie in het Stedelijk Museum Kampen aan de Oudestraat 158, waar voor euro 1,59 een routebeschrijving te krijgen is.

De Oudestraat is rijkelijk bedeeld met gevelstenen. De route eindigt er, op nummer 154, en dat is weer vlak bij het beginpunt: de Nieuwe Toren met zijn door leeuwen geflankeerde en gekroonde schild waarop het stadswapen is afgebeeld, een geopende stadspoort. Aan de achterzijde is eveneens boven de poortdoorgang een gevelsteen aangebracht met een ander stadswapen: dat van de ommuurde stad.

In de Torenstraat - er is nauwelijks tien meter afgelegd - heeft het zin naar links te kijken. Hotel De Zon heeft op ooghoogte een gevelsteen die in de routebeschrijving ontbreekt: een cafébaas die twee stamgasten bedient.

In de achtergevel van Burgwal 105 bevindt zich een fraaie steen uit 1630 - een open wagen getrokken door twee voortsnellende paarden - waaraan wel aandacht wordt besteed, maar die de wandelaar niet te zien krijgt. De gevelsteen is afkomstig uit het koetshuis van het voormalige Heilige Geestgasthuis. In de 19de eeuw liet de gemeentesecretaris van Kampen de steen aanbrengen in de achtergevel van zijn woning, waar thans een 'Praktijk Chiropractie' is gevestigd. De deur gaat alleen op afspraak open en zeker niet op zondag.

Voor de wandeling is 75 minuten uitgetrokken. Dat lijkt ruim bemeten, maar als je de tijd neemt om elke gevelsteen goed te bekijken en de toelichting nauwgezet te lezen, ben je langer onderweg. Alleen al de gevelsteen aan de Broederstraat 25 is het waard gedetailleerd in je op te nemen. Verzoeking in het paradijs stelt de afbeelding voor. Adam staat erop, Eva, de slang, maar ook een papagaai en twee honden, waarvan er een mistroostig de straat in kijkt, alsof de zondvloed elk moment weer kan uitbreken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden