NieuwsNagorno-Karabach

Gevechten worden heviger; wie stopt het geweld tussen Armenië en Azerbeidzjan?

Gevechten tussen Armenië en Azerbeidzjan om controle over een bergregio zijn geëscaleerd tot de zwaarste oorlog tussen de twee landen sinds de jaren 90. Internationale bemiddelingspogingen slagen er niet in om het geweld te stoppen.

Verwoeste huizen na een bombardement in Stepanakert.Beeld AFP

De beschietingen zijn de afgelopen dagen uitgebreid van de frontlinie naar bewoonde gebieden. Bij raketaanvallen in dorpen en steden vielen aan beide kanten burgerslachtoffers. Armeense troepen bestookten verschillende plaatsen, waaronder Ganja, de tweede stad van Azerbeidzjan. Het Azerbeidzjaanse leger nam onder meer Stepanakert onder vuur, de grootste stad in Nagorno-Karabach, de bergregio die de inzet is van de gevechten.

Azerbeidzjan zegt de gevechten pas te staken als het controle krijgt over Nagorno-Karabach. Volgens de internationale gemeenschap behoort de regio tot Azerbeidzjan, maar Armenië maakt er de dienst uit sinds een oorlog tussen 1988 en 1994, waarbij 30 duizend mensen omkwamen. ‘Wij moeten daar terugkeren en we zullen terugkeren’, zei de Azerbeidzjaanse president Ilham Alijev zondag op de staats-tv.

Burgers

Na negen dagen van gevechten zijn zeker 240 mensen omgekomen, onder wie burgers. Het werkelijke dodental ligt waarschijnlijk hoger, omdat het Azerbeidzjaanse leger geen informatie geeft over slachtoffers aan eigen zijde. Honderden huizen en gebouwen, waaronder scholen en ziekenhuizen, zijn verwoest of beschadigd door artillerievuur en luchtaanvallen, zo meldt het Rode Kruis. De hulporganisatie is bezorgd door de snelle toename van zware explosies in bewoonde gebieden.

Bemiddelingspogingen leveren niets op. De presidenten van de VS, Rusland en Frankrijk riepen vorige week gezamenlijk op tot een wapenstilstand. Navo-chef Jens Stoltenberg deed dat maandag ook. Iran, buurland van Azerbeidzjan en Armenië, zei maandag een vredesplan voor te bereiden.

Maar de Azerbeidzjaanse regering heeft er geen vertrouwen in dat Armenië na 30 jaar van mislukte onderhandelingen bereid is om Nagorno-Karabach te verlaten. Azerbeidzjan voelt zich bovendien gesteund door Navo-lidstaat Turkije, die de Azerbeidzjaanse militaire operatie openlijk aanmoedigt. ‘Azerbeidzjan vecht in zijn eigen land en probeert zijn land terug te krijgen van terroristen en bezetters’, zei de Turkse defensieminister Mevlut Cavusoglu maandag. ‘Juridisch en moreel zou iedereen Azerbeidzjan moeten steunen.’

F16-straaljagers

De Turkse steun aan Azerbeidzjan is reden voor grote zorg in Armenië, dat al een veel kleiner defensiebudget heeft dan Azerbeidzjan. Volgens premier Nikol Pasjinjan zet Turkije F16-gevechtsjagers in bij Azerbeidzjaanse bombardementen. In een interview met The New York Times riep Pasjinjan de Amerikaanse regering op om Navo-bondgenoot Turkije terecht te wijzen. 

Maar hij lijkt niet te kunnen rekenen op Amerikaanse steun. Een telefoongesprek van Pasjinjan met president Trump ging niet door toen de Amerikaanse president besmet bleek met het coronavirus. Volgens analisten stellen de VS zich al langer afzijdig op bij het conflict in de Kaukasus.

De ogen zijn nu gericht op Rusland, dat door zowel Armenië als Azerbeidzjan erkend wordt als een belangrijke macht in de Kaukasus. Het Kremlin wil zo snel mogelijk een wapenstilstand. Rusland heeft goede relaties met de Azerbeidzjaanse regering, maar ook een militaire alliantie met Armenië, waardoor Rusland het conflict ingesleurd kan worden. Rusland zou dan tegenover Turkije komen te staan. Dat zou niet de eerste keer zijn: in Syrië en Libië staan Rusland en Turkije ook al tegenover elkaar.

Lees ook 

Vijf vragen over het conflict in Nagorno-Karabach

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden