Nieuws

Gevechten uitgebroken in Libische hoofdstad tussen aanhangers van twee politici die het premierschap claimen

In het centrum van Tripoli zijn dinsdag gevechten uitgebroken tussen milities die de twee rivaliserende premiers steunen. Fathi Bashagha trok met een groep strijders naar de hoofdstad om het premierschap op te eisen, maar ondervond daar veel tegenstand van aanhangers van de zittende premier, die al twee maanden weigert te vertrekken.

Carlijn van Esch
Soldaten die trouw zijn aan de zittende premier, Abdul Hamad Dbeibah rijden dinsdag door de Libische hoofdstad Tripoli. Beeld Hazem Ahmed / Reuters
Soldaten die trouw zijn aan de zittende premier, Abdul Hamad Dbeibah rijden dinsdag door de Libische hoofdstad Tripoli.Beeld Hazem Ahmed / Reuters

Dinsdagochtend maakte Bashagha in een verklaring bekend dat hij de regering ‘op vreedzame wijze’ wilde overnemen en claimde dat hij een warm welkom had gekregen in de hoofdstad. Het liep echter uit op hevige confrontaties tussen de verschillende milities. Bij zonsopgang was het geluid van geweerschoten en zware wapens in de hele stad te horen. De scholen bleven gesloten en de straten waren vrijwel leeg tijdens het normaal zeer hectische spitsuur.

Enkele uren later trok Bashagha zich alweer terug, naar eigen zeggen ‘om verder bloedvergieten te voorkomen’. Hij was Tripoli in de nacht van maandag op dinsdag samen met enkele van zijn ministers in het geheim binnengekomen met hulp van de achtste brigade, een machtige militie, maar de beloofde steun van andere gewapende groepen bleef uit. Verrast door het militaire overwicht van zijn rivaal was Bashagha al snel gedwongen de hoofdstad weer te ontvluchten.

Twee premiers

In Libië zijn twee groepen die claimen de legitieme regering te zijn, een in het westen en een in het oosten van het land. Afgelopen december zouden presidentsverkiezingen plaatsvinden die een einde moesten maken aan de chaos en verdeeldheid in het Noord-Afrikaanse land. Na een moeizame aanloop werden de verkiezingen op het allerlaatste moment afgeblazen, omdat niet alle partijen het eens waren met de kieswet.

De zittende premier Abdul Hamad Dbeibah staat aan het hoofd van de interim-regering die het land naar de verkiezingen moest leiden. Hij werd vorig jaar als premier in Tripoli geïnstalleerd met steun van de Verenigde Naties. De internationale gemeenschap wilde dat er zo snel mogelijk alsnog verkiezingen werden gehouden, maar er is nog altijd geen nieuwe datum. Tegenstanders van Dbeidah vrezen dat hij zelf aan de macht wil blijven.

Twee maanden geleden koos het parlement in de oostelijke stad Tobruk zelf een nieuwe regering met oud-minister Fathi Bashagha als premier. Bashagha presenteerde zich als iemand die het land wilde verenigen en beloofde binnen veertien maanden presidentsverkiezingen te organiseren. Maar Dbeidah erkent deze nieuwe regering niet en weigert zijn positie op te geven. De mislukte machtsovername van dinsdag is een zware klap voor Bashagha en een opsteker voor zijn rivaal.

Onderhandelingen

De confrontatie in Tripoli vond plaats terwijl vertegenwoordigers van de twee rivaliserende regeringen in Egypte zijn voor een tweede ronde van onderhandelingen. De gesprekken zijn georganiseerd door de VN in een poging om een akkoord te bereiken over aanpassingen van de grondwet, die de weg moeten vrijmaken voor nieuwe, legitieme verkiezingen.

De speciale VN-adviseur voor Libië, Stephanie Williams, riep de rivaliserende regeringen dinsdag op om de kalmte te bewaren en met elkaar in gesprek te gaan. ‘Conflicten kunnen niet worden opgelost met geweld, maar met dialoog en bemiddeling’, schreef ze op Twitter.

De vrees is dat deze instabiele situatie zal leiden tot een nieuwe burgeroorlog. Na de val van dictator Muammar Kadhafi, die 42 jaar aan de macht was geweest, ontstond een enorm machtsvacuüm in Libië. Het land verviel in chaos en raakte verdeeld in verschillende tribale machtsblokken. In 2014 mislukten de eerste vrije Libische verkiezingen, waarna een burgeroorlog uitbrak die tot 2020 zou duren.

Heel veel landen mengden zich in die burgeroorlog om hun eigen geopolitieke belangen te dienen. In het wankele vredesakkoord, dat onder druk van de VN werd gesloten, is afgesproken dat er nieuwe verkiezingen komen en dat ruim voor die verkiezingen alle buitenlandse troepen het land verlaten. Maar tot op de dag van vandaag zijn zowel Turkse troepen als Russische huurlingen van de omstreden Wagner Groep nog in grote getalen aanwezig in Libië.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden