Gevecht om de groenste caravan-wc

In steeds meer caravans is plaats voor een ingebouwd toilet. De afvoer van de inhoud was tot voor kort een puur chemische kwestie....

HET caravan-toilet is onderwerp van innovaties. Niet langer besteden de fabrikanten louter aandacht aan het zitcomfort, aan slimme lampjes die waarschuwen dat de pot bijna vol is en meer van dat soort snufjes. Vooral de chemische ontsmettingsmiddelen staan ter discussie, zo bleek onlangs op de Kampeer- en Caravan RAI. Daar voerden drie fabrikanten een verbeten strijd met als inzet: wie maakt 'de groenste pot van het land'?

Tot nog toe is het monopolie voor chemische toiletten en de reinigingsvloeistoffen stevig in handen van Thetford, een van oorsprong Amerikaans bedrijf. Thetfords 'cassette-toiletten' worden bijna standaard ingebouwd in de meeste caravans. 'We hebben er in Europa al meer dan driehonderd miljoen van verkocht', meldt marketing-manager Albert Schmitz.

De wc-pot kan een slag draaien; daarom kan hij na gebruik handig tegen de caravanwand worden weggemoffeld. De volle cassette kan door een luikje van buitenaf worden verwijderd, dus er komen geen luchtjes in de caravan of in het jacht, aldus Thetford. Voor de elektrische waterspoeling zijn weliswaar zes penlite-batterijen nodig, maar daarmee kan je volgens de fabrikant zeker vijfhonderd keer doortrekken. Wel verbruikt het systeem veel water, want het koffertje moet worden nagespoeld.

Thetford adviseert zijn potten te vullen met een reinigingsvloei

stof van eigen fabrikaat die formaldehyde bevat. Het is een goedkoop en effectief reinigingsmiddel dat de stank onderdrukt. Formaldehyde, bekend van hoofdpijn veroorzakende spaanplaten, is helaas slecht voor het milieu. Wordt het volle poepkoffertje rechtstreeks geloosd in de beerput of de septic tank van de camping, dan krijgen watervlooien en vissen het moeilijk.

Formaldehyde is bovendien kankerverwekkend. Naar schatting wordt in Nederland jaarlijks honderdduizend liter formaldehyde geloosd in septic-tanks of riolen. Op afgelegen campings in buitengebieden of in jachthavens belandt de toiletvloeistof vaak zonder pardon in de grond of in het water.

Niettemin claimt Thetford dat de inhoud van de koffer zonder bezwaar in de septic-tank van de camping mag worden geloosd. Intussen heeft het bedrijf wel twee alternatieve reinigingsmiddelen in het assortiment opgenomen. Een daarvan bevat stoffen die een tikje minder schadelijk zijn dan formaldehyde; voor de fabrikant reden om het produkt van het predikaat green te voorzien.

'Van die chemische troep moeten we zo snel mogelijk af', zegt Peter Vos, directeur van Cactus, een fabrikant van milieuvriendelijke toiletten. 'Cactus werkt zonder water, zonder chemie en zonder stroom.' Zeealgenpoeder is het werkzame bestanddeel.

In de speciale toiletpot (die 765 tot 858 gulden kost) hangt een groene kunststof zak, waarin het algenpoeder urine subiet omzet in een blubberige gelatinebrei. Vos: 'Met fecaliën doen de algen niets, maar wanneer het gezin vlak na elkaar de grote boodschap doet, kan de zaak met een handig kliksysteem luchtdicht worden

gesealed.' Hij noemt het systeem discreet en geurloos. 'Ook luiers, etensresten en schillen kunnen erbij.'

Spoelen met water is niet nodig. 'De zak hangt in de gehele wc-pot en daardoor belanden ''remsporen'' direct in de zak', aldus Vos.

Het kunststof buideltje kan volgens Cactus gewoon bij het huisvuil worden gezet. 'Niet langer is de man de klos bij het legen van de toiletpot. De zak is licht en je hebt er hooguit twee per dag nodig.'

Concurrent Thetford wijst er bij monde van manager Schmitz op dat de plastic zak van Cactus pas na anderhalf jaar is vergaan. Hij vindt het systeem bovendien drempelverhogend: 'Wie gaat er nu met een groen zakje met zijn behoefte over de camping lopen?' Volgens directeur Vos van Cactus is het evenmin een lolletje om de zware 'attachékoffer'-met-inhoud van Thetford over het kampeerterrein te zeulen.

Pal naast de Thetford-stand had het bedrijf Eco-logic een hoekje op de Caravan RAI. Eco-logic produceert de toiletvloeistof Eco-septic onder het motto 'Maak van uw chemisch toilet een biologisch toilet'. 'Eco-septic is een honderd procent biologische vloeistof voor chemische toiletten', meldt een groen stencil. De fecaliën en urine worden snel en geurvrij afgebroken, en ook toiletpapier, maandverband en tampons worden door actieve bacteriën, enzymen en gisten terdege aangepakt.

'Deze micro-organismen komen gewoon in de natuur voor. Daar breken ze bijvoorbeeld hout af', zegt Jack de Willigen, directeur van Eco-logic. De Eco-septic vloeistof werkt op elk bestaand draagbaar toilet. De caravanbezitter is dus niet, zoals bij Cactus, aangewezen op de installatie van een nieuwe pot.

Leuk idee, maar het systeem werkt niet - zegt Thetford. 'Die micro-organismen hebben zuurstof nodig, en die ontbreekt onderin de pot', aldus manager Schmitz. 'Vuilspuiterij', reageert De Willigen van Eco-septic. 'De bacteriën werken ook onder zuurstofloze omstandigheden. Thetford heeft ons produkt nota bene willen opkopen. Ze zijn gewoon bang voor hun marktaandeel.'

Eco-septic heeft in een jaar tijd een omzet van vijftienduizend liter bereikt (ter vergelijking: Thetford verkoopt driehonderdduizend liter). Aan het succes van Eco-septic dragen zeker de milieu-organisaties Natuur en Milieu en de Vereniging Milieu Defensie bij. In publikaties bevelen zij Eco-septic aan. Ook Lucas Reijnders vindt Eco-septic een uitstekend mens- en milieuveilig middel. En in november won Eco-septic de milieuprijs van de stad Utrecht.

De MilieuTelefoon adviseert de milieubewuste caravanbezitter Eco-septic aan te schaffen. Een persoonlijke brief van MilieuTelefoon aan Eco-septic prijkt zelfs in de persmap van de fabrikant. 'Dat vind ik niet zo netjes', zegt Ingrid van de Berg van MilieuTelefoon. Van het zee-algenpoeder van Cactus heeft de MilieuTelefoon nog nooit gehoord, 'maar dat zoeken we nog uit'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden