Nieuws Myanmar

Gevangenisstraf voor journalisten Myanmar wereldwijd veroordeeld

De veroordeling van twee journalisten in Myanmar tot zeven jaar gevangenisstraf werd maandag wereldwijd veroordeeld als een klap voor de persvrijheid en het democratiseringsproces in Myanmar. De twee kregen hun straf vanwege hun pogingen een bloedbad op leden van de islamitische Rohingya-minderheid te verslaan.

Journalist Wa Lone wordt door politieagenten weggevoerd na de uitspraak. Beeld AFP

Formeel werden de Reuters-journalisten Wa Lone (32) en Kyaw Soe Oo (28) veroordeeld omdat zij door het verzamelen van vertrouwelijke documenten de uit de koloniale tijd daterende Official Secrets Act (wet op de staatsgeheimen) zouden hebben geschonden. Ze kunnen nog in beroep tegen het vonnis.

‘Vandaag is een verdrietige dag voor Myanmar, Reuters-journalisten Wa Lone en Kyaw Soe Oo en de pers wereldwijd’, reageerde Stephen Adler, hoofdredacteur van Reuters. Adler kondigde aan dat Reuters op korte termijn gaat onderzoeken of hulp kan worden gezocht bij een ‘internationaal forum’. VN-mensenrechtenchef Michelle Bachelet riep Myanmar maandag op de twee direct vrij te laten.

Familie en vrienden van de journalisten barstten in tranen uit toen het vonnis werd uitgesproken. De twee zelf bleven strijdlustig. ‘Wij weten dat we niets verkeerd hebben gedaan. Ik ben niet bang. Ik geloof in gerechtigheid, democratie en vrijheid’, zei Wa Lone toen hij geboeid werd weggevoerd.

De gewraakte documenten betroffen geweldsexcessen door het Myanmarese regeringsleger bij de vergelding vorig jaar van aanvallen door Rohingya-rebellen op politieposten in de deelstaat Rakhine, en dan met name een enkel incident waarbij elf Rohingya-mannen werden gedood. Vanwege het gewelddadige legeroptreden vluchtten meer dan zevenhonderdduizend Rohingya naar Bangladesh.

Journalist Wa Lone toont zich strijdlustig in zijn reactie na afloop van de uitspraak. Beeld Reuters

De veroordeelde journalisten zeggen onschuldig te zijn en in de val te zijn gelokt. Zij zouden eind 2017 zijn gearresteerd nadat een politieofficier hen de documenten had overhandigd. De rechter heeft dat verweer steeds genegeerd, al bekende een politieagent eerder dit jaar dat zijn chef hem opdracht had gegeven de documenten bij de journalisten te planten, om hen te straffen voor hun verslaggeving over het geweld tegen de Rohingya. De agent kreeg na zijn getuigenis een jaar celstraf wegens het schenden van politieregels.

Testcase

De rechtszaak werd allerwegen gezien als testcase voor de voortgang van de hervormingen en de opbouw van een democratische rechtsstaat in Myanmar onder de facto regeringsleider en Nobelprijslaureaat Aung San Suu Kyi. Mensenrechtenorganisaties en westerse diplomaten hebben de zaak van de twee steeds gesteund en opgeroepen tot directe invrijheidstelling.

Myanmar werd er vorige week door een onderzoekscommissie van de VN-Mensenrechtenraad van beschuldigd dat het tegen de Rohingya geweld heeft gebruikt met ‘genocidale intenties’. De commissie beval aan de Myanmarese legertop voor het Internationaal Strafhof te brengen. Eerder was de operatie in Rakhine door de VN een ‘schoolvoorbeeld van etnische zuivering’ genoemd. Een veroordeling vanuit de VN lijkt echter lastig. China gelooft niet dat sancties of kritiek op de Myanmarese regering een oplossing dichterbij zullen brengen.

Satellietbeeld van het dorp Myar Zin, dat net als tientallen andere dorpen is platgebrand door de Myanmarese autoriteiten. Beeld AP

‘Deze straffen zijn een nieuw dieptepunt voor de persvrijheid en een verdere uitholling van de burgerrechten onder de regering van Aung San Suu Kyi’, zei Brad Adams van Human Rights Watch maandag. Het vonnis ‘vormt een grimmige waarschuwing voor andere journalisten van de ernstige gevolgen die hen wachten als ze te goed naar de militaire excessen kijken. Dit komt neer op censuur door angst’, liet Tirana Hassan van Amnesty International weten.

Ook woordvoerders van de VS, Groot-Brittannië en de Europese Unie veroordeelden de veroordeling van de journalisten maandag. ‘Het rechterlijk vonnis van vandaag ondermijnt de vrijheid van de pers, het recht van het publiek op informatie en de opbouw van een rechtsorde in Myanmar’, zei EU-buitenlandchef Federica Mogherini. De celstraffen moeten worden herzien en de twee onmiddellijk in vrijheid worden gesteld, aldus Mogherini.

Vernietigend VN-rapport: legertop Myanmar moet voor genocide worden vervolgd na misdaden tegen Rohingya

Het leger van Myanmar heeft vorig jaar duizenden leden van de islamitische Rohingya-minderheid met ‘genocidale bedoelingen’ vermoord en verkracht, en de legerleiding dient hiervoor voor de rechter te worden gebracht. Dat zegt een onderzoekscommissie van de Verenigde Naties in een vernietigend rapport

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.