'Gevangenisdirectie kan verlof niet beoordelen'

Plan van Hirsch Ballin valt in slechte aarde...

AMSTERDAM De vereniging van gevangenisdirecteuren VDPI verzet zich tegen het plan van minister Hirsch Ballin (Justitie) om beslissingen over het verlof van gedetineerden in voorlopige hechtenis voortaan over te laten aan de gevangenisdirecteur. Ook de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR) zet grote vraagtekens bij de aangekondigde wetswijziging waarbij de rechter buiten spel wordt gezet.

‘Zeer risicovol’, noemt VDPI-voorzitter Jan van den Brand de aankondiging die de bewindsman woensdag in de Tweede Kamer deed tijdens het debat over de niet van verlof teruggekeerde mensenhandelaar Saban B. ‘Een gevangenisdirecteur beschikt niet over het strafdossier. Hij kan niet inschatten wat de veiligheidsrisico’s zijn, of het onderzoeksbelang van het Openbaar Ministerie kan worden geschaad en wat de consequenties kunnen zijn voor slachtoffers.’

Nu bepaalt de rechter of de voorlopige hechtenis voor meerdere dagen mag worden geschorst in het geval van bijvoorbeeld een ernstig ziekbed, begrafenis of geboorte. ‘In die procedure is onze rol beperkt. We kunnen aangeven of een gedetineerde ooit een vluchtpoging heeft gedaan. Verder willen we eigenlijk niet gaan.’

De NVvR – de beroepsvereniging van rechters en officieren van justitie – is ‘zeer verbaasd’ over de aankondiging. ‘We zijn heel benieuwd hoe de minister deze wetswijziging denkt in te vullen’, aldus voorzitter Reinier van Zutphen. Hij wijst op Europese regelgeving waaraan Nederland zich moeten houden. De wijziging betreft gedetineerden die nog niet definitief zijn veroordeeld. ‘De schuldvraag moet nog worden beantwoord. Dan hoort een rechter over de schorsing te beslissen.’

Het gaat hier niet om gevangenen die al uitgeprocedeerd zijn en een straf uitzitten, stelt de Rotterdamse hoogleraar strafrecht Paul Mevis. ‘In die gevallen kan de directeur wél een beslissing nemen over het verlof, omdat hij verantwoordelijk is voor de terugkeer in de samenleving. Dat is een heel andere categorie gevangenen.’ Het huidige systeem is ‘niet structureel verkeerd’, vindt Mevis. ‘Waarom moet op basis van een voorval de wet fundamenteel anders?’

Ook Anton van Kalmthout, hoogleraar strafrecht aan de Universiteit van Tilburg, stoort zich aan deze ‘incidentenpolitiek’. Wanneer de gevangenisdirecteur verantwoordelijk is voor het verlof, zal hij geneigd zijn starre beslissingen te nemen uit angst voor sancties van het ministerie van Justitie, denkt Van Kalmthout. ‘Maar een rigide verlofregeling maakt van de gevangenis een hogedrukpan. Dat zal de samenleving uiteindelijk alleen maar meer risico’s opleveren.’

VDPI-voorzitter Van den Brand vreest eveneens dat de balans verkeerd uitpakt. ‘Van de gedetineerden komt 98 procent weer op vrije voeten. Als iemand met wraakgevoelens de maatschappij betreedt omdat hij zijn doodzieke kind niet mocht bezoeken, is de kans op recidive een stuk groter.’

Binnenland Pagina 3

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden