Gevangenen ontsnappen in België met helikopter of lepel

Op binnenplaatsen van gevangenissen in België kunnen nog altijd helikopters landen. Door geldgebrek en ‘verlamming’...

AMSTERDAM Geen onderhoud zonder lege cellen, is de regel in Belgische gevangenissen. Vinden in een gevangenis werkzaamheden plaats, dan worden de gedetineerden overgebracht naar een andere vleugel, zodat ze niet bij mogelijk riskant gereedschap kunnen komen.

Maar door de overbevolking in de Belgische gevangenissen – gemiddeld tienduizend gedetineerden voor achtduizend plaatsen – is die regel niet meer haalbaar. Onderhoud wordt dus zo lang mogelijk uitgesteld. Als dat niet langer mogelijk is, wordt het toch uitgevoerd in de buurt van gedetineerden.

Zo ook in Merksplas. De monumentale gevangenis, gebouwd onder Nederlands bestuur in 1825, is hopeloos verouderd. ‘In sommige afdelingen staat er nog een spanning van 120 volt op het net’, zegt Filip Dudal, nationaal voorzitter Justitie en Gevangenis van de Belgische vakbond ACV. ‘In enkele cellen is er nog geen toilet.’

De installatie van die toiletten kon niet langer worden uitgesteld, en werd uitgevoerd zonder dat de betreffende vleugel was ontruimd. Met alle gevolgen van dien. Zes gedetineerden ontsnapten dinsdag via een ladder, die bij de werken werd gebruikt.

De ontsnapping maakt eens te meer duidelijk hoe ernstig in België de gevolgen zijn van het gebrek aan investeringen in de bouw van gevangenissen, en van de daaruit volgende overbevolking.

Eerder werd dat duidelijk bij de ontsnapping per helikopter, vorige week. Na eerdere helikopterontsnappingen in 2007 beloofde de minister van Justitie netten te laten spannen boven alle binnenplaatsen van gevangenissen. Twee jaar later is dat amper gebeurd.

Zie ook Dendermonde, waar in 2006 28 gevangenen ontsnapten. ‘Ze ontsnapten met een lepel’, zegt Filip Dudal. ‘Daarmee openden ze hun houten, verrotte celdeuren. De directie wist dat de deuren niet veilig waren, maar de vervanging werd uitgesteld.’

De reden voor het gebrek aan onderhoud is meestal een gebrek aan geld. Maar niet altijd. Er zijn ook de omslachtige procedures. Zo beslist niet de gevangenisdirectie over het onderhoud van de gevangenis, maar de Regie der Gebouwen, een dienst die alle overheidsgebouwen beheert. En die dienst heeft een eigen mening over bijvoorbeeld de netten boven de binnenplaatsen.

Ook hebben gevangenissen vaak de status van monument. Dudal: ‘In het justitiepaleis in Brussel, waaruit ook mensen zijn ontsnapt, moesten camera’s worden gehangen. Toen bleek dat je daar geen gaten in de muur mag boren.’

Volgens Renaat Landuyt, juridisch expert van de socialistische oppositie, is er tien jaar lang alleen aandacht geweest voor de politiehervorming, in de nasleep van de zaak-Dutroux, en niet voor de strafuitvoering. Sinds twee jaar is het gevoel van urgentie er wel, maar blijven maatregelen uit door de politieke verlamming van de Belgische regering. Landuyt: ‘Daar zien we nu de sporen van.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden