'Gevangene wil boek president niet lezen, en wordt gemarteld'

Een gedetineerde uit een beruchte gevangenis in Oezbekistan - waar praktisch geen informatie over naar buiten komt - is in elkaar geslagen omdat hij niet geïnteresseerd was in een boek van de Oezbeekse president, waar dagelijks verplicht een uur in gelezen moet worden. Dat blijkt uit een brief die uit de gevangenis zou zijn gesmokkeld. Daarin wordt beschreven hoe het er in de gevangenis aan toe zou gaan.

Archieffoto Beeld Thinkstock

De brief zou door gevangenen zijn opgestuurd naar de Associatie voor Mensenrechten in Centraal Azië (AHRCA), een organisatie die is opgericht door politieke vluchtelingen die nu vanuit Frankrijk opereren.

President Islam Karimov heeft een aantal boeken geschreven, maar een gevangene, die in de brief alleen bij de voornaam Ortikali wordt genoemd, zou niet erg aandachtig hebben geluisterd toen uit een van deze boeken werd voorgelezen. De man werd uit zijn cel gesleept en vervolgens gemarteld. Het hoofd van de afdeling educatie van de gevangenis (Berdibayev Ikrom Kadirbaevich, een naam die door AHRCA is gecontroleerd en volgens hen correct is) zou hier persoonlijk bij aanwezig zijn geweest.

'Hij (Berdibayev, red.) gaf de opdracht om Ortikali op zijn hielen te slaan', staat in de brief. 'Nadat hij dertig tot veertig klappen had gekregen, werd de gevangene gevraagd of hij nu wel naar het voorlezen wilde luisteren, maar hij gaf aan zich daar nog steeds hetzelfde over te voelen. Vervolgens werd hij weer geslagen, in totaal zo'n tachtig keer. Zijn hielen zijn opgezwollen en Ortikali kan niet meer lopen.'

De gevangene zou daarna tien dagen in eenzame opsluiting zijn geplaatst, evenals vier anderen die hadden gevraagd of hij weer naar de afdeling terug mocht komen.

Vingernagels
Het is onbekend hoe de brief uit de gevangenis is gesmokkeld of hoe AHRCA deze heeft gekregen. Het is onmogelijk om te controleren of deze echt is, maar het relaas komt overeen met verklaringen van ex-gevangenen uit deze gevangenis, zoals die onlangs nog zijn opgetekend door Radio Free Europe. Zij vertellen over martelingen als elektrische schokken, seksuele mishandeling en het uittrekken van vingernagels of lange periodes van eenzame opsluiting, zonder eten of drinken.

De Jaslik-gevangenis kwam in 2002 in het nieuws toen Human Right Watch een rapport uitbracht over twee gedetineerden die volgens artsen zijn overleden omdat ze in kokend water waren gegooid. In totaal zitten er vijfduizend tot zevenduizend mensen in deze gevangenis. Rapporteurs van de Verenigde Naties worden door Oezbekistan niet tot de faciliteit toegelaten, evenmin als mensenrechtenorganisaties.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden