Gevaarlijk dat een generatie opgroeit die niets dankt aan vaderland

De ingezonden brieven van zaterdag 10 september.

Omar Dahmani. Beeld Robin De Puy

Brief van de dag: Het goede verhaal: we zijn allemaal Nederlander

Ik lees graag de rubriek 'Land van afkomst' van Robert Vuijsje. Op die manier krijg je een inkijkje in het leven en denken van jonge Nederlanders met een andere achtergrond. Soms zijn de verhalen bemoedigend en inspirerend, soms staan er opmerkingen in die me verbazen. Het interview met Omar Dahmani vond ik zeer verontrustend ('Ik maak het verschil', V, 6 september).

Het meest verontrustende vind ik dat hij hier geboren en getogen is en desondanks zo negatief is over Nederland. Hij voelt zich Nederlands 'wanneer ik gierig ben'. Hij zegt: 'Mohammedcartoons, dat is de domste shit die er is.' Betekent dit dat tekenaars niet mogen tekenen wat ze willen? Ook lijkt het erop dat hij het onderwijs dat hij genoten heeft niet op waarde schat: 'Waar het mij om gaat: als ze anders met ons waren omgegaan, hadden wij andere levens kunnen hebben.' Hij legt de schuld van het niet op orde krijgen van je leven bij de anderen, bij de leraren die een klas pubers moeten managen. Maar daarna spreekt hij zichzelf tegen door te vertellen dat hij toch wel iets heeft gehad aan een lerares die hem stimuleerde om te gaan schrijven. 'Dat ene moment is bepalend geweest voor mij.' Waarom dan toch zo negatief over zijn schoolperiode?

Wat gaat deze jonge leraar straks vertellen aan zijn Nederlandse leerlingen? Hij krijgt op het vmbo jongens in de klas die hier geboren zijn, sommigen met ouders of grootouders die van elders komen. Wat gaat hij zeggen? Dat je niet moet zeggen en tekenen wat je wilt als een ander het daar niet mee eens is? Dat Nederlanders gierig zijn? Of kan hij ook nog positieve dingen opdiepen over Nederlanders. Hij is zelf Nederlander maar leeft niet met dat besef. Hij zegt dat jongeren vaak zo vermengd zijn. 'Half dit, kwart dat wat is zo iemand dan? Dat is niet meer eenduidig.' Nee, je afkomst is nooit eenduidig, ook niet de afkomst van witte Nederlanders. Maar het goede verhaal is dat we allemaal Nederlander zijn als je hier geboren bent.

Zo jammer dat iemand van zijn generatie zich dit besef niet eigen heeft gemaakt en niet open staat voor de normen en waarden die de Nederlandse samenleving hanteert. Heel jammer en uiteindelijk gevaarlijk dat er een generatie opgroeit die zich niets gelegen laat liggen aan haar vaderland Nederland.

L. Crom, Soest

Zwakke vrouwen?

Beste Stella Bergsma, ik ben een vrouw. Ik ben lief, ik draag graag mooie kleren, ik ben zacht, probeer mensen niet onnodig te kwetsen. Ik ben trots op die eigenschappen, ze horen bij mijn karakter, bij de manier waarop ik mijn vrouwelijkheid wil invullen. Je roept vrouwen op om gevaarlijk te worden (V, 9 september). Wil je dat we meer op mannen gaan lijken? Ik ben namelijk best blij met mijn vrouwelijke, volgens jou zwakke karakter.

Ik ben er trots op dat ik voorzichtig ben en niet overal doorheen dram. Nee, vrouwen hebben in het verleden haast nooit aan de top van de kunsten gestaan. Nee, boven geen enkele oorlog prijkt de naam van een vrouw die de overwinning heeft gebracht. Maar is dat een slechte zaak? Jij vindt dat vrouwen voor deze nieuwe feministische golf meer op mannen moeten gaan lijken. Ik vind dat mannen meer op vrouwen moeten gaan lijken. We zijn krachtig.

Vrouwen hebben kwaliteiten die jij in je stukje wegzet als zwak, maar die ik zie als vreedzaam. Voor deze nieuwe golf zouden we deze kwaliteiten moeten omarmen en aan mannen leren, in plaats van wanhopig proberen op mannen te lijken. Want de wereld kan wel een stukje vreedzaamheid, overleg en zachtheid gebruiken. Voor de overwinning kunnen we beter de beste versie van onszelf zijn, dan een slap aftreksel van een ander.

Want man worden we nooit. Gelukkig.

Ismay Kieskamp (20), Tilburg

Jesse bashen

Gaming: Jesse Klaver bashen. Soms subtiel met nikserigheid over een stropdas (Pauw); soms snoeihard met een rechtse directe (Theodor Holman in Het Parool) en soms met een juist een zacht bedoelde column ( Wagendorp) die in ieder geval het venijn blootlegt: 'Er hangt vijandigheid in de lucht.' Ook de positieve aandacht vertelt toch weer over de negatieve gebeurtenissen, een soort draaikolk-fenomeen. Het zal eens niet. Kop boven het maaiveld: hakken die handel.

Toen Jesse Klaver begon als politicus dacht ik maar één ding: eindelijk weer eens een jonge gozer die lekker waanzinnige ambitie heeft een klein beetje verschil in dit land te maken. Of je het nou met hem eens bent of niet: zijn enthousiasmerende en authentieke gaven zijn een verademing.

Kunnen we even wachten met hakken verder? Of is de jalousie de métier nu alweer huizenhoog opgeflakkerd?

Ik wil niet één Jesse Klaver, ik wil er tien. Jong, ambitieus, werkelijk geïnteresseerd in hoe je dingen die niet oké zijn kunt helpen veranderen en gewoon antwoord gevend op vragen. Kom eens om zo'n politicus.

Tien stuks graag. Voor iedere partij eentje. Eerlijk verdelen. Te beginnen bij mijn eigen PvdA.

Rob Oudkerk, Amsterdam

Fractievoorzitter Jesse Klaver tijdens de bekendmaking van het verkiezingsprogramma van GroenLinks. Beeld anp

Apocalyptisch bezig

Precies een jaar geleden schreef René Cuperus dat 'fatsoenlijk Duitsland' nu 'zwelgt in een vorm van onverantwoordelijke barmhartigheid', die alleen maar kan leiden in het gunstige geval tot Amerikaanse toestanden, met nieuwe onderklasse en misschien de doodstraf, ofwel, in het ongunstige geval tot implosie van de Duitse naoorlogse volkspartijen (O&D, 7 september, 2015).

Een jaar later (O&D, 5 september) schrijft hij: 'Rechts-populisten hangen als aasgieren boven Merkels vluchtelingenpolitiek. Eén fout, één incident, één schandaal en het rechtspopulisme slaat toe en ziet zich bevestigd in zijn apocalyptisch beeld: dat met de massale toevloed aan vluchtelingen Duitsland een ramp is aangedaan.' Maar nu al heeft die politiek volgens Cuperus zowel Duitsland als Europa gespleten.

Een vraag: wie is hier apocalyptisch bezig? Wie hangt als een aasgier boven Merkels vluchtelingenpolitiek? Wie is de rechts-populist?

Tom Eijsbouts, Amsterdam

Gevoel van onbehagen

De boerkini-ban is er (nog) niet gekomen maar ik ben blij dat hiermee de weg naar discussie over 'ongewenste kleding' geopend wordt. Wat je aantrekt roept associaties en emoties bij anderen op. Het kan niet zo zijn dat je maar lekker aantrekt wat je goeddunkt terwijl je daar anderen mee belast of beschadigt.

Wij mogen wat vinden van de kleding van onze medemens. Wij hebben niet alleen het recht ons daarover uit te spreken, wij moeten daar met elkaar ook consequenties aan verbinden.

Zo voel ik mij in toenemende mate ongemakkelijk bij het traditionele, westerse mannenpak. Vooral met das. Natuurlijk weet ik dat niet alle mannen in kostuum gek en/of gevaarlijk zijn maar je kunt het van de buitenkant gewoonweg niet zien. Mannen in pakken verspreiden leugens als rechtvaardiging van grote moordpartijen in andere landen, ze veroorzaken bankencrises en enorme economische ellende en zo kan ik helaas nog wel even doorgaan.

Natuurlijk weet ik dat ze niet allemaal slecht zijn, maar ik voel mij er gewoon niet lekker bij. Je kunt niet zien wat ze allemaal verbergen in en onder dat pak, wat mijn gevoel van onbehagen nog verder aanjaagt.

Gek genoeg vind ik het tegelijk ook vernederend voor die mannen (de goede dan) dat ze steeds maar met zo'n stropje om hun nek moeten lopen. Ik weet het, heel dubbel, maar zo is het nu eenmaal met emoties en associaties. Natuurlijk vinden vrouwen het sexy, zo'n zijden stropje, en durven die mannen het daarom niet af te doen. Het is onbegrijpelijk dat in onze democratie deze mannen zich nog zo laten onderdrukken.

Daarom pleit ik voor de ban van het mannenpak. Vrijheid en veiligheid. Alle pak-mannen vanaf nu in hun onderbroek. Dan voel ik mij weer veilig.

Helen van Empel, Amsterdam

Lekker verhangen

Beatrix Ruf, directeur van het Stedelijk Museum, verdedigt in O&D van 8 september haar besluit om een gedeelte van het museum te sluiten voor een ingrijpende verbouwing. Vijf jaar na de oplevering van het gebouw vindt ze een 'rehang' noodzakelijk.

Waarom een gedeelte van het museum daarvoor maandenlang dicht moet, ontgaat me. Haar redenatie wordt potsierlijk als je deze zou toepassen op een ander museum. Een frisse blik, weet je wat ze in het Rijksmuseum gaan doen? Ze gaan de Nachtwacht ergens anders hangen! Het ergste vind ik dat Beatrix Ruf niet eens door heeft dat ze geen groter blijk van onvermogen en geldverspilling had kunnen geven.

Rudy Schreijnders, Amsterdam

Zomergast

Ik zeg het maar eerlijk: ik heb genoten van de laatste zomergast! Rutte verraste mij met zijn eerlijkheid, zijn authenticiteit en zijn standvastigheid. Ik ben geen VVD'er, dus daar heeft het niks mee te maken. Maar iemand die zo zichzelf kan zijn, vind ik fijn. Waarom kunnen we dat nou niet gewoon toegeven?

Noem mij maar naïef, maar ik geloof niet dat het een voorgekauwd verhaal was, gecheckt en gecontroleerd. En Thomas Erdbrink liet zich niet overrulen, beet goed van zich af en was ook eerlijk en oprecht. Op een gegeven moment waren ze behoorlijk aan het bekvechten zelfs! Dus: hoezo dieper? Is het dan nooit goed?

Trees Wissenburg, Driebergen

Rokende Katja

Hoe kan de Volkskrant zo dom zijn om in het Magazine van afgelopen weekend paginagroot een foto te plaatsen van een rokende Katja Schuurman? En dat in de week dat bekend werd dat sinds de eeuwwisseling het aantal door longkanker gedode vrouwen is verdubbeld. De tabaksindustrie zal u dankzeggen voor zoveel gratis reclame! Ongelooflijk kortzichtig en dodelijk onverantwoord!

Fons Nijpels, Rotterdam

Katja Schuurman. Beeld Carli Hermès

Stapelen maar

Stapelen moet makkelijker, doorstromen naar het hbo moet makkelijker (Ten eerste, 5 september). Er was eens een klein landje bij de zee, waar de mensen graag met blokjes speelden. Er waren kleine smalle blokjes en grotere brede blokjes. Nu waren er creatieve mensen die probeerden de grotere brede blokjes boven op de kleinere smalle blokjes te zetten. Soms lukte dat, maar meestal viel het zaakje om. Je zou zeggen: logisch.

Maar in dat kleine landje vonden de meeste mensen, dat dat niet logisch was en ze eisten dat in het vervolg die blokjes wel op elkaar moesten blijven staan. 'Stapelen', noemden ze dat. De één vond dat de regering daar wat aan moest doen., de ander dat de eigenaars van de blokjes het moesten oplossen. De onvrede drong door in het parlement en ook daar begonnen Kamerleden te mopperen, dat het te gek was, dat je geen grote blokjes op kleine blokjes kon zetten.

De minister was het daar eigenlijk wel mee eens en besloot veel geld te reserveren om ervoor te zorgen dat dat stapelen wel mogelijk werd. Toen kwamen er een paar figuren met een oplossing: je moet niet proberen grote blokjes op kleine te zetten, maar eerst de kleine blokjes wat breder en steviger maken, voordat je er iets op kunt zetten. Maar ze werden weggehoond: reactionair, achterhaalde standpunten, geen idee van '21st century skills', konden niet 'out-of-the-box' denken. En men bleef nog lang druk doende met het proberen om grote blokjes boven op kleine blokjes te zetten: stapelgek.

Otto Rompelman, Delft

Zo kan het ook

De mogelijke afschaffing van het eigen risico kun je ook anders bekijken. Als de afschaffing 3,8 miljard euro kost, dan betekent dat dat zo'n tien miljoen mensen hun eigen risico 'verbruiken'; deze mensen betalen dus feitelijk al een hogere premie, dat wil zeggen 32 euro per maand. Volgens Peter de Waard (De kwestie, 6 september) moet bij afschaffing van het eigen risico derhalve door alle verzekerden per maand 18,50 euro meer premie worden betaald (ik heb dat verhoogd tot 25 euro omdat kinderen geen premie betalen).

Als we dus het eigen risico zouden afschaffen, gaat deze grote groep mensen erop vooruit, ten koste van een kleinere groep die geen artsen bezoekt en dus geen eigen risico betaalde. Die gaat er 25 euro op achteruit. Als we de ziektekostenverzekering als een collectieve verzekering zien, dan is dat aanvaardbaar. Een bijkomend voordeel is een grote vereenvoudiging van de administratie.

Marinus te Lindert, Heerhugowaard

Medeleven

Doden door aanslagen kunnen rekenen op medeleven terwijl doden van aardbevingen snel worden doodgezwegen, aldus Grunberg in zijn Voetnoot van 5 september. Zijn conclusie: 'Medeleven is het gebruiken van slachtoffers en doden voor ideologisch of politiek gewin.' Is dat zo?

Onderzoek naar traumatische ervaringen heeft aangetoond dat de mate waarin de doden als vermijdbaar worden ervaren, het verschil maakt. Sterfgevallen en verliezen die het gevolg zijn van menselijk handelen ondermijnen ook meer vertrouwen in de medemens en zijn daarom ook moeilijker te verwerken. En dat gaat des te meer op naarmate er bij een zogenoemd man-caused disaster opzet in het spel is.

Vanuit dit oogpunt bezien zouden de nabestaanden van de MH17 daarom beter af zijn als onderzoek zou uitwijzen dat het neerhalen van het vliegtuig geen bewuste aanslag was, maar het gevolg was van een menselijke vergissing. Vergissen is immers menselijk is en kan gemakkelijker als een onvermijdelijke schikking van het lot gezien worden.

Huub Buijssen, Tilburg, traumadeskundige

Van school af

Turkse ouders halen hun kinderen van school, omdat het vermeende Gülen-scholen zouden zijn. Ik zou mijn kinderen eerder van school afhalen als de kwaliteit van het onderwijs te wensen overliet. Daar is kennelijk al die jaren geen sprake van geweest.

Hans van Noord, Utrecht

Moeder Teresa

Moeder Teresa wordt door A.H. den Boef (O&D, 8 september) gezien als icoon van het neokolonialisme. Het zou paternalistisch zijn om mensen in India van een veel langer aanwezige religie te willen bekeren tot het christelijk geloof uit een ander werelddeel. Het gaat er niet om hoe lang een religie ergens is of van waar die komt, maar wat die brengt. De christelijke waarden zijn universeel en hebben op twee punten een meerwaarde gebracht: democratie en mensenrechten.

Teresa heeft door verspreiden en praktiseren van die waarden bijgedragen aan het terugdringen van het kastestelsel van het hindoeïsme, dat erger is dan het apartheidssysteem. Ten tweede betekende haar hulp aan de mensen in ellende een verbetering van hun leven qua behuizing, hygiëne, voeding. Vaak gebrekkig, maar beter dan de hindoeïstische houding van niet helpen.

Gezien haar bijdrage aan sociale verandering is het terecht dat zij de Nobelprijs voor de Vrede kreeg en een katholiek/christelijk icoon is.

A. van Daal, Overloon

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden