Getuigen treinkapingszaak volharden na ontkenning oud-commandant: ‘Ik laat me niet als leugenaar wegzetten’

De drie nieuwe getuigen in de treinkapingszaak volharden dat oud-commandant Iman Koeman hun heeft verteld dat de kapers de militaire bevrijdingsactie niet mochten overleven. In De Telegraaf ontkent Koeman dat. Twee getuigen (van vier in totaal) heffen om die reden hun anonimiteit op.

Treinkaping bij De Punt (12e dag); een kaper loopt met vlag langs de trein. Fotograaf: Hans Peters. Bron: Nationaal Archief.Beeld x

‘Ik laat me niet als leugenaar wegzetten’, zegt getuige Ingo Piepers. Deze voormalig officier werkte in 1990 en 1991 als kapitein der mariniers op de afdeling Operaties in het hoofdkwartier van het Korps Mariniers in Rotterdam nauw samen met Koeman, die in die periode plaatsvervangend Hoofd Operaties was. ‘Koeman heeft die opmerking over de kapers onlangs bij hem thuis in België nog tegen me bevestigd.’

Opdracht 'van het hoogste niveau'

In 1977 was Iman Koeman commandant over de aanvalsploeg die de gegijzelde basisschool in Bovensmilde – die gelijktijdig met de trein was gekaapt – moest ontzetten. Volgens getuige Piepers vertelde Koeman hem meermaals dat de eenheden bij de bestorming van trein en school ‘de expliciete opdracht hadden gekregen ervoor te zorgen dat de gijzelnemers de actie niet zouden overleven’. Koeman zou erbij hebben gezegd dat deze opdracht ‘van het hoogste niveau’ kwam. 

Ook zou hij daarbij hebben gezegd dat toenmalig generaal Van den Breemen de architect van het plan was, en een adviesrol vervulde richting de minister van Justitie, Dries van Agt. Koeman zou daarbij zelf gewetenswroeging hebben gehad, en tegen zijn oud-collega’s hebben gezegd dat hij het ‘verschrikkelijk’ vond dat een minister zo’n opdracht had gegeven.

Twee getuigen die anoniem wensen te blijven, verklaren dat Koeman tegen hun herhaaldelijk hetzelfde heeft verteld. Ook zij zeggen dat ze de oud-commandant al lang en goed kennen. Een van hen heeft net als Piepers professioneel met hem samengewerkt. De verhoudingen zijn goed.

Oud-commandant Koeman zegt desgevraagd dat hij nog nooit tegen deze getuigen heeft gezegd dat kapers niet mochten overleven. ‘Het zijn alle drie integere officieren, maar zij waren er niet bij toen ik het operatiebevel met de mariniers besprak.’

'Ongewenst dat kapers voor rechtbank zouden verschijnen'

Wie daar wel bij was, is oud-marinier Jack Schollink, die vorig jaar tijdens het proces al een verklaring aflegde. Volgens Schollink heeft Koeman in 1977, tijdens de briefing voor de bestorming van de gekaapte school, gezegd dat het ‘ongewenst was dat kapers voor de rechtbank zouden verschijnen’.

‘Ik ben eind vorig jaar met Ingo Piepers bij Koeman thuis in België geweest’, zegt Schollink. ‘Daar bevestigde hij nogmaals letterlijk dat bij de beëindiging van de kaping geen krijgsgevangenen mochten worden genomen.’

Druk van Defensie op Koeman

Volgens de getuigen oefenen collega’s van Defensie druk uit op Koeman om niet de – voor Defensie belastende – waarheid te vertellen. Getuige Schollink zegt dat Koemans echtgenote heeft bevestigd dat ‘een oud-commandant van de treinbestorming Koeman belde met het verzoek om te zwijgen’. ‘Ik heb in de afgelopen veertig jaar nog nooit met een van de commandanten van de treinbestorming over de bevrijdingsactie gesproken’, reageert Koeman. ‘Dat was de afspraak.’

De Volkskrant kreeg van de getuigen inzage in een e-mail waaruit blijkt dat in maart 2017 de eenheidscommandanten van de bevrijdingsactie bijeen kwamen op de Van Ghentkazerne in Rotterdam, om gezamenlijk te praten over de beëindiging van de kaping in 1977. Dat is kort na het tussenvonnis van de rechtbank, die oordeelde dat de betrokken mariniers over de bevrijdingsactie moesten komen getuigen over de vraag of treinkapers onwettig zijn geëxecuteerd.

Getuigenbeïnvloeding

De e-mail is volgens advocaat Zegveld, die nabestaanden van gedode kapers vertegenwoordigt, een nieuwe indicatie dat getuigenissen op elkaar zijn afgestemd (dat is strafbaar). Tijdens de verhoren van de mariniers in de Haagse rechtbank, afgelopen jaar, bleek dat ook in andere kazernes, op het kantoor van advocaat Knoops en op het secretariaat-generaal van Defensie onderling over de militaire actie is gesproken. Zegveld deed begin dit jaar aangifte van getuigenbeïnvloeding door ambtenaren van Defensie. De Rijksrecherche onderzoekt de kwestie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden