Update

Getuige: Opstelten gaf foute informatie over Demmink

Politie en Justitie waren al in 1997 op de hoogte van de mogelijke betrokkenheid van oud-topambtenaar Joris Demmink en drie hoofdofficieren van justitie bij seksueel misbruik van minderjarige jongens. De namen werden bij de start van het zogeheten Rolodex-onderzoek al genoemd, zo verklaarde een getuige vanmorgen tegenover de rechter-commissaris in Utrecht. Ook de huidige staatssecretaris van Justitie Fred Teeven zou op de hoogte zijn geweest. Minister Opstelten (Justitie) schreef in 2012 nog aan de Kamer dat de naam van Demmink niet in het onderzoek voorkwam. In een reactie herhaalde Opstelten vanmiddag die verklaring.

Minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten. Beeld anp

De getuige, Leendert de Koter, was destijds als rechercheur van de criminele inlichtingendienst (CRI) betrokken bij Rolodex-onderzoek. Hij verklaarde vanmorgen onder ede dat de Rijksrecherche de namen van Demmink en de drie officieren van justitie - Holthuis, Wabeke en Wooldrik - destijds heeft aangedragen.

Ook staatssecretaris Teeven zou destijds op de hoogte zijn geweest van de namen van de van misbruik verdachte mannen. De bewindsman was destijds als officier van justitie betrokken bij het onderzoek en was volgens De Koter aanwezig bij werkoverleggen waar de naam van Demmink 'regelmatig' werd genoemd.

Opstelten: het klopt nog altijd
Minister Opstelten zelf herhaalde vandaag zijn eerdere lezing: 'Wij zijn uitgegaan van wat het OM ons heeft meegedeeld: dat de oud-secretaris-generaal nooit is voorgekomen in het kader van het Rolodex-onderzoek.' Volgens Opstelten klopt dat nog altijd. Hij ontkent dat hij de Kamer verkeerd heeft geïnformeerd. Dat het OM hem en zijn voorgangers verkeerd zou hebben geïnformeerd, kan hij zich 'niet voorstellen'.

Een tweede getuige, toenmalig hoofd van de zedenpolitie Jaap hoek, ondersteunde de lezing van Opstelten vanmiddag in de rechtbank. Hij stelde resoluut dat hij de naam van Demmink niet tegen is gekomen. Hoek was destijds teamleider van het Rolodex-onderzoek. Hij zei ook dat hij zich de namen van de hooggeplaatsten in het onderzoek niet kon herinneren. De zaak gaat maandag verder met het verhoor van een oud-medewerkster van Demmink.

Harro Knijff (L) advocaat van Joris Demmink en advocaat Matthijs Kaaks, voorzitter Robert Rubinstein en secretaris Ben Ottens van stichting De Roestige Spijker (vlnr) in de Utrechtse rechtbank. Beeld anp

Gelogen
'Als de lezing van De Koter klopt, moeten ook de ministers van Justitie Ernst Hirsch Ballin, Ivo Opstelten en Piet Hein Donner op de hoogte zijn geweest van het opduiken van de namen in het onderzoek', aldus Volkskrantverslaggever Toine Heijmans vanuit de rechtszaal.

'Donner heeft eerder gezegd dat er 'geen rook' was, maar dat blijkt nu dus niet juist. Of er ook vuur was, is even de vraag. Volgens de getuige is er immers niets belastends gevonden.' In 2007 schreef minister Ballin aan de Kamer: 'De topambtenaar van Justitie is in het Rolodex-onderzoek in het geheel niet genoemd.' Opstelten herhaalde dit in een Kamerbrief op 3 oktober 2012. Heijmans: 'Dus of Opstelten wist het niet, of hij heeft gelogen of de De Koter heeft vanochtend niet de waarheid verteld.' Een vierde optie is dat de ministers alleen de schriftelijke neerslag van het artikel hebben gezien, waarin de naam van Demmink niet voorkwam.

Opstelten zei vandaag ook in het Libelle Nieuwscafé dat hij zich op geen enkele manier zorgen maakt over zijn eigen politieke positie. Van de juistheid van de beschuldigingen aan het adres van Demmink 'is nooit iets gebleken in alle onderzoeken die mijn voorgangers en ik hebben gedaan'. 'Maar het Hof heeft nu toch besloten dat er aanwijzingen zouden kunnen zijn en heeft het OM bevolen extra onderzoek te doen. Daar is men mee gestart en dat is nu onder de rechter. Het is goed gebruik dat als een zaak onder de rechter is, de minister even zijn mond houdt en wacht waar de rechter en het OM mee komen. Ik vind het heel vervelend dat dit loopt, maar het zijn de feiten in de rechtsstaat.'

Ernst Hirsch Ballin. Beeld anp

Onderzoek 'kapotgemaakt'
Ook opmerkelijk is volgens Heijmans dat getuige De Koter beweert dat het onderzoek naar de hoofdverdachte destijds is 'kapotgemaakt'. 'Oftewel: iemand heeft gelekt. De huiszoeking liep op niets uit omdat de verdachte al op de hoogte was. Dat verhaal ging al langer rond, maar wordt nu voor het eerst onder ede bevestigd.'

Heijmans: 'Verder is er gevraagd om een observatieteam in te stellen voor Demmink en de andere drie officieren. Dat werd echter afgewezen door de huidige korpschef van Amsterdam, Pieter-Jaap Aalbersberg. Die werkte destijds bij het CRI.'

Civiele zaak
De rechtszaak tegen Demmink betreft een civiele zaak. De verhoren zijn aangevraagd door stichting De Roestige Spijker, die zegt naar de waarheid te zoeken. Er volgt geen vonnis. Toch is alles wat vandaag ter sprake komt van belang. Als er bewijs boven tafel komt heeft dat grote gevolgen. Gisteren werd Demmink door een getuige onder ede van ontucht beschuldigd. Het OM maakte vorige maand bekend te zijn begonnen met een strafrechtelijk onderzoek naar de oud-topambtenaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.