Getrouwd in China, ondanks verbod

Het homohuwelijk is niet toegestaan in China, maar dat weerhield het lesbische stel Li Tingting en Teresa Xu er niet van om donderdag te 'trouwen'. Het feest vond plaats in een restaurant in de hoofdstad Peking, zichtbaar voor iedereen die het wilde zien. Daarmee hoopt het verliefde stel het debat over het homohuwelijk in eigen land op de agenda te zetten.

Li Tingting (rechts) met haar vriendin/vrouw Teresa Xu tijdens hun informele bruiloft. Foto epa

De huwelijksceremonie van Li en Xu was er een als vele anderen: er waren ringen, de geloften werden uitgesproken, ze werden toegejuicht door vrienden en de locatie waar de ceremonie plaatsvond was versierd met ballonnen en vlaggen. Toch zal menig passant zijn wenkbrauwen hebben opgetrokken bij het zien van twee bruidsjurken. Want huwelijken tussen gelijke seksen zijn in China niet toegestaan. 'Ik hoop dat we, door dit te doen, getrouwd zijn', zegt Li tegen CNN. 'Of het nou legaal is of niet. We zijn nu getrouwde vrouwen!'

De twee vrouwen zijn bekende activisten in China. Li werd in maart van dit jaar met vier anderen gearresteerd. Aanleiding waren hun plannen om stickers en flyers uit de delen tegen seksuele intimidatie. Buitenlandse regeringen, mensenrechtenorganisaties en presidentskandidaat Hillary Clinton pleitten voor hun vrijlating. De activisten werden vijf dagen later vrijgelaten, maar worden nog altijd verdacht van het plegen van criminele daden.

Nadat vorige week het nieuws naar buiten kwam dat het homohuwelijk voortaan in alle Amerikaanse staten legaal is, besloot Li weer van zich te laten horen. Ditmaal in de vorm van een huwelijk met haar vriendin, want waarom zou in China niet kunnen wat in Amerika kan? Even dacht het stel eraan het huwelijk officieel aan te vragen bij een lokaal burgerzakenkantoor. Maar ze zagen uiteindelijk van het plan af, uit angst voor een nieuwe arrestatie. 'Ze zouden me kunnen arresteren op basis van illegale samenscholing of verstoring van de openbare orde', zegt Li tegen persbureau AP.

Tijdens de ceremonie liet ze weten 'een beetje nerveus, maar ook enthousiast te zijn dat hun bruiloft zoveel aandacht krijgt.' Uiteindelijk greep de politie, ondanks waarschuwingen vooraf, niet in.

Het stel gaat nu genieten van een huwelijksreis in Harbin, Noord-China, de geboorteplaats van Xu. Haar ouders staan achter het huwelijk. Anders is dat met de ouders van Li, die niet aanwezig waren tijdens de ceremonie in Peking. Ze schamen zich, verklaart Li.

(Tekst loopt door onder de foto's)

Xu en Li voorafgaande aan hun 'huwelijk' in een fotostudio in Peking. Foto epa
Li en Xu hangen slingers op in het restaurant waar hun ceremonie plaatsvindt. Foto epa
Xu en Li proosten op hun huwelijk tijdens een receptie in Peking. Foto reuters
Slingers en regenboogvlaggen op de trouwlocatie van Li en Xu. Foto epa
Het stel in hun trouwjurken. Foto epa

Gedoogd in de grote steden

Hoewel er in China geen prominente homorechtenbeweging bestaat, zijn er de afgelopen twee decennia wel wat positieve ontwikkelingen geweest. Sinds 1997 is homoseksualiteit geen strafbaar feit meer. Een paar jaar later werd het geschrapt van de lijst psychische aandoeningen. Inmiddels wordt homoseksualiteit in de meeste grote steden gedoogd. Sinds 2009 vindt er in Shanghai - onder goedkeuring van de autoriteiten - jaarlijkse een 'Pride' plaats, een evenement voor de LGBT-gemeenschap (LGBT staat voor Lesbian, Gay, Bisexual en Transgender).

Na de beslissing van het Amerikaanse Hooggerechtshof om het homohuwelijk in alle staten te legaliseren, kwam er in China een breed debat op gang. De sociologe Li Yinhe deed een oproep aan het parlement om relaties tussen homo's te erkennen. Ze werd gesteund door zeven miljoen internetters.

Toch rust op homoseksualiteit nog altijd een groot taboe in China, mede vanwege de eenkindpolitiek die in het land wordt gevoerd. 'Je hebt slechts één kind, dus je wilt dat dit kind zo normaal mogelijk is', verklaarde Xiaogang Wei, directeur van een genderinstituut, vorig jaar tegenover CNN. Vooral op het conservatieve platteland wordt homoseksualiteit niet geaccepteerd.

Het komt veelvuldig voor dat Chinese homo's en lesbiennes schijnhuwelijken met elkaar aangaan, zodat ze tijdens evenementen als Nieuwjaar als 'normaal' heterostel bij de familie op bezoek kunnen komen. Ondertussen wonen ze samen met een man of vrouw van wie de familie het bestaan niet kent.

Het homohuwelijk is in geen enkel Aziatisch land toegestaan. Homo's die willen trouwen, wijken doorgaans uit naar Californië. Alleen al dit jaar trouwden daar 2.000 Chinese stellen.

De 'Pride Run', een onderdeel van de jaarlijkse Shanghai Pride. Foto reuters
Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.