Getouwtrek in Den Haag rond verkiezingsdebatten

Voor de VVD begint de verkiezingscampagne op zaterdag 25 augustus. Die dag houdt de partij haar verkiezingscongres en wordt het programma definitief vastgesteld. Pas vanaf dat moment kan en mag VVD-premier Mark Rutte van zijn partij vrijuit als VVD-lijsttrekker de standpunten van de liberalen verdedigen.

Een verkiezingsdebat uit 2011 (Provinciale Staten)Beeld anp

Vervelend voor de NOS. Want daar is het voornemen de verkiezingscampagne op 22 augustus te laten beginnen. Het startschot wordt een politieke uitzending met debat en gesprekken, waarvoor het format op dit moment in de maak is. Het is de bedoeling is dat alle elf partijen meedoen die in de Tweede Kamer zijn vertegenwoordigd, dus ook Hero Brinkman op zijn solozetel. Nu de VVD afhaakt, aarzelen ook SP en PVV over deelname.

Het voorbeeld illustreert het touwtrekken rond de verkiezingsdebatten dat in Den Haag in volle gang is. Alle partijen kijken naar elkaar: wie met wie, hoeveel spreektijd, met of zonder publiek?

Er is nog een andere zorg: het wordt veel, in de krappe drie weken voor de verkiezingen - het wordt héél veel politiek. Zoveel, dat de campagneleiders een beetje beginnen te vrezen dat iedereen op 12 september al die lijsttrekkers spuugzat is. En dat is wel de dag waarop er daadwerkelijk gestemd moet worden, om de inspanningen van de weken tevoren te verzilveren.

Niet alleen alle media hebben zich bij de politieke partijen gemeld, ook onderwijsinstellingen zien de politici graag komen. De Vrije Universiteit mikt op 21 augustus - maar zal het dus zonder de VVD moeten doen - en Fontys Hogeschool in Tilburg op een latere datum. In de drie noordelijke provincies nodigen de commissarissen van de koningin de lijsttrekkers uit, wat moet leiden tot een debat in samenwerking met RTV Noord en het Dagblad van het Noorden.

Uitslagendebat
Een heikel punt is nog het traditionele uitslagendebat op de avond van de verkiezingen. Sinds de stemmachines zijn verbannen en het rode potlood terug is, komt de definitieve uitslag pas diep in de nacht. Op 10 juni 2010 wilden Rutte en toenmalig PvdA-leider Job Cohen niet debatteren zonder uitslag. Ook andere politiek leiders haakten toen af.

Dat leidde tot de bizarre situatie dat gespreksleider Paul Witteman alleen aan tafel zat met PVV-leider Geert Wilders. Jawel, Wilders, de man die zich bij herhaling heeft laten ontvallen hoe vreselijk hij het programma Pauw & Witteman van de verfoeide publieke omroep vindt. Een foto van het gesprek pronkt nog altijd op de PVV-website.

Om een dergelijk scenario te voorkomen, gaat bij de NOS nu het idee rond pas op donderdagavond over de uitslag te debatteren. Maar de politieke partijen zijn daarover niet enthousiast. Campagneleiders spreken over 'mosterd na de maaltijd' of 'nakaarten de luxe'. En belangrijker nog, als de uitslag bekend is, is de formatie begonnen. Die periode moet door een Kamerdebat transparanter worden dan voorheen, maar net als vroeger is geen enkele partij er happig op zich al direct in de kaart te laten kijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden