DagkoersenUw politieke nieuwsbrief

Getormenteerde Visser put zich uit in excuses en mag blijven

Staatssecretaris Barbara Visser van Defensie (VVD) tijdens het Tweede Kamerdebat over de voorgenomen verhuizing van de marinierskazerne in Doorn.Beeld ANP - Bart Maat

Goedemiddag,
Zwaar weer trok vanmiddag over Barbara Visser, de staatssecretaris van Defensie die zich in de Kamer moest verantwoorden voor de besluitvorming over de marinierskazerne. Haar nederigheid kwam net op tijd. 

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief van maandag t/m donderdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

GESPREK VAN DE DAG
Visser in zwaar weer

Het nu al acht jaar durende debat over de verhuizing van de marinierskazerne valt uiteen in twee delen. Deel één begon in 2012 toen minister Hillen van Defensie de beslissing nam om de kazerne over te plaatsen naar Vlissingen. Daar had hij op het eerste gezicht goede redenen voor, vond een ruime Kamermeerderheid. De bestaande kazerne in Doorn was sterk verouderd, er was geen ruimte om uit breiden, in Vlissingen kwam een plek vrij omdat een oude kazerne gesloopt zou worden en juist in die dagen werd sterk nagedacht over manieren waarop de rijksoverheid krimpregio’s als Zeeland zou kunnen helpen aan nieuwe werkgelegenheid. 

Deel twee begon niet eens zoveel later, toen het toch allemaal minder logisch bleek. Al vrij snel immers velde de Rekenkamer een vernietigend oordeel over het besluit: het was onder hoge tijdsdruk en in te weinig overleg genomen, de financiële risico’s waren groot, de alternatieven waren niet of nauwelijks onderzocht. En toen moest het luidste alarmsignaal nog komen: de weerzin onder de mariniers, en vooral hun gezinnen. Volgens eigen onderzoek van Defensie was 83 procent van de partners niet van plan mee te verhuizen. Het bleek het startsein voor een zorgwekkende leegloop van het korps en, uiteindelijk, het begin van de ‘heroverweging’ door het huidige kabinet. 

Vanwege de aanpak van die heroverweging daalde een ware geseling van snoeiharde verwijten vandaag in de Tweede Kamer neer op de schouders van verantwoordelijk staatssecretaris Barbara Visser. Want waarom hield Visser haar twijfels al bijna twee jaar lang geheim? Zelfs op uitdrukkelijke vragen van de Kamer en de provincie Zeeland of er echt niet naar alternatieven werd gekeken, luidde het antwoord steeds nee. Totdat Visser daar in het geheim toch druk mee bleek, waarna het kabinet in de afgelopen weken in paniek de ene na de andere verhullende boodschap de wereld in stuurde. Er bleek toen nog niet het begin van een plan te zijn voor compensatie voor de regio Vlissingen. Enkele busladingen vol verbijsterde Zeeuwen volgden het debat vandaag vanaf de publieke tribune. 

Nadat de voltallige oppositie - inclusief de doorgaans gezagsgetrouwe SGP - in de eerste spreektermijn weinig vertrouwen meer uitstraalde in Vissers capaciteiten, koos zij voor de weg van de ultieme deemoed: ze bood excuses aan. Aan de Zeeuwen én aan de Kamer. ‘Ik heb met dit dossier geworsteld. Ik had Zeeland en uw Kamer mee moeten nemen in mijn twijfels. Ik heb die bij mijzelf gehouden. Dat is mijn fout. Ik wilde mij richten op een zorgvuldig besluit. Als je wilt heroverwegen, moet je ook goed je huiswerk doen. Dat heb ik gedaan, alleen heb ik Zeeland er niet bij betrokken. Mijn excuses daarvoor. Ik heb mij te veel gericht op de inhoud. Ik was bang emotie, twijfels en onrust op te roepen. Maar dat is juist gebeurd door het proces dat ik heb gekozen. Dat realiseer ik me, en daarvan moet ik leren voor de toekomst.’ 

Waarna zij eindigde met een omineuze zin: Ik begrijp dat de Zeeuwen geen vertrouwen meer in mij hebben.’ 

De volgende vraag was of de Kamer dat vertrouwen nog wel heeft. Nog net wel, bleek uiteindelijk. Als aanvoerder van het verzet hield Van der Staaij het uiteindelijk bij een motie van afkeuring, die door 50Plus, PvdA, SP, Forum voor Democratie en de éénpitsfracties mede werd ondertekend. Een bewindspersoon kán aan zo'n motie de conclusie verbinden dat ze moet stoppen, maar dat is Visser niet van plan. Zij ziet nog genoeg perspectief. 

De meeste partijen drukten Visser intussen wel op het hart dat haar politieke toekomst nu afhangt van de compensatie die zij voor Zeeland gaat regelen. Visser beloofde een goed plan, dat er snel zal zijn en waarover ze dit keer wél eerst zal overleggen met de Zeeuwen. 

EN DAN DIT NOG

Ingrid van Engelshoven, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, in de Tweede Kamer. Beeld ANP - Sem van der Wal

Middeninkomens de dupe
Veel aandacht was er de afgelopen tijd voor het veronderstelde effect van het leenstelsel op de studiekansen van de lagere inkomensgroepen. Nu blijkt volgens nieuw onderzoek het probleem niet daar te liggen (als je ouders weinig verdienen heb je immers recht op een aanvullende beurs) maar bij de middeninkomens. Studentenorganisatie ISO eist dan ook uitbreiding van de toegang van de aanvullende beurs tot grotere groepen studenten. Minister Van Engelshoven is nog niet zover. 

Vervolgstappen
Het laatste woord is nog niet gezegd over het opzienbarende verhoor van imam Suhayb Salam door de parlementaire ondervragingscommissie. De imam ontkende in alle toonaarden dat zijn omstreden alFitrah-moskee door organisaties in Koeweit wordt beïnvloed, en stelde zich verder niet erg meewerkend op. Dat is duidelijk in het verkeerde keelgat geschoten bij de commissie, die later een dreigend statement de deur uit deed: ’De commissie bestudeert zorgvuldig de antwoorden die de heer Salam onder ede heeft gegeven en beraadt zich op mogelijke vervolgstappen.’

Weer thuis
Na een laatste reis op de achterste stoelen van het Nederlandse regeringsvliegtuig keerde een verloren gewaande Ethiopische kroon vandaag eindelijk terug in het land van oorsprong. Donderdag stond het pronkstuk te schitteren in een statig vertrek van premier Abiy Ahmed in Addis Abeba. Minister Kaag keek goedkeurend toe. 

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Vragen of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief van maandag t/m donderdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden