Getikte arm is gauw weer te bewegen

Een paar behandelingen met de Sonocur Plus en de man die zijn been niet meer kon bewegen, was weer mobiel....

DE niersteenvergruizer, die met geluidsgolven steentjes verpulvert, heeft een opvolger gekregen. Het toestel heet Sonocur Plus en volgens de eerste Nederlandse gebruiker, sportarts dr. D. Dalhuisen, is het een 'orthopeed zonder mes'. Met schokgolftherapie wordt er een heel scala van (sport)blessures mee behandeld en de resultaten zijn 'verbluffend'. In Duitsland wordt de 'Lourdes-behandeling' al vergoed, in Nederland is de eerste Sonocur-machine pas onlangs neergezet, in Zoetermeer.

Het apparaat staat bij Medichoice dat samenwerkt met het trainings- en fitnesscentrum Special Sports, dat op zijn beurt verbonden is aan het Zoetermeerse Snow World.

Vierenhalve ton kost het toestel. Dalhuisen bedient het en Nederlands beste tennister, Brenda Schultz, ligt eraan. Of, hoe moet je het noemen: eronder. Schultz heeft al geruime tijd een geheimzinnige schouderblessure.

Het ding doet tiktiktik: 1500 tot 3000 pulsaties per behandeling. Ultrageluid, schokgolven of extrakorporale Stosswellentherapie, zoals het in ernstig Duits heet, is niet nieuw.

Het vergruizen van nierstenen met geluidsgolven is althans niet nieuw. De Amerikaanse ontdekking dat ultrageluid kalk- en steenafzetting in de nieren en in de galblaas of pancreas kon verpulveren, leidde tot nieuwe toepassingen. In 1989 bleek dat schokgolftherapie ook kon werken bij lichte vormen van artrose en osteoporose.

Van 1992 tot 1995 werden bovendien in de universiteitskliniek van Hamburg 807 patiënten met uiteenlopende klachten als een tennisarm en een frozen shoulder (vastzittende schouder) met de schokgolftherapie behandeld. In 82,5 procent van de gevallen verdween de pijn of verdween zelfs de klacht. Dat laatste vooral was bevreemdend, want Siemens, dat de Sonocur Plus ontwikkelde, claimde nooit dat de machine zou genezen. De firma experimenteerde vooral vanuit de gedachte dat ultrageluid in de preventie van meer betekenis zou kunnen zijn dan werd aangenomen.

Ook Dalhuisen wil 'absoluut niet' beweren dat hier van een wetenschappelijk wereldwonder sprake is. Onderzoek over lange tijd is nog nauwelijks voorhanden en al helemaal niet waar het gaat om de nieuwste toepassing: de behandeling van breuken en ander 'traumatisch' ongerief. Maar het moet haast wel, zegt hij, dat weefsel zich sneller herstelt of dat ongewenste kalkafzetting wordt weggenomen of voorkomen. Een andere verklaring heeft hij niet.

Een dame, ten einde raad vanwege een vastzittende schouder, geheel onmachtig de arm te bewegen, liet zich 'tikken' en wandelde kwieker dan ooit weg. Een Nederlands deelnemer aan de rally Parijs-Dakar, vrachtwagenchauffeur Tijsterman, kon zijn been niet meer bewegen, maar was in een mum van tijd weer mobiel. Het mooiste voorbeeld, zegt Dalhuisen, is een vrouw die een eikenhouten tafel op haar voet kreeg en zich op krukken voortbewoog. De geplande vakantie kon ze vergeten. Maar mevrouw nam plaats aan de Sonocur en belde een dag vóór de afgesproken herhaalbehandeling op dat ze niet terugkwam en alsnog naar Griekenland ging.

Het lijkt natuurlijk een beetje science fiction, erkent Dalhuisen. Sommige behandelingen zijn dan ook teleurstellend. 'Maar in 80 procent van de gevallen vind ik het toch ongelofelijk wat er gebeurt.' Het is algemeen erkend dat nog weinig bewezen is over low-energy extracorporal shock wave therapy zoals het in het Engels heet. Maar met een bijna jongensachtige bevlogenheid pleit hij voor goed onderzoek naar de werking van het 'Lourdes'-apparaat.

In Duitsland staan al een stuk of veertig Sonocurs, de meeste in ziekenhuizen. De behandeling ermee, die daar vijfhonderd mark per keer kost, wordt vergoed, omdat mensen met ergonomische handicaps na een paar zittingen weer aan het werk kunnen. Het onderzoek in Hamburg, onder leiding van prof. G. Dahmen concludeerde dat RSI (de 'muis-ziekte') kan verdwijnen en dat ook pijn in de wervelkolom weggenomen kan worden.

Nauwelijks nadat het apparaat in Zoetermeer was geïnstalleerd, werd Dalhuijsen gebeld door de eigenaar van een renpaard dat een achillespees-blessure leek te hebben.

'Ik kwam na bekijken van dat dier tot de ontdekking dat een paard geen achillespees heeft zoals wij die hebben. Op kniehoogte begint de 'hand' zoals die genoemd wordt. Met het echo-systeem dat vastzit aan de Sonocur, heb ik bepaald hoe diep de blessure zat, ik heb het apparaat erop gezet en de eigenaar staat na twee behandelingen versteld van het resultaat.'

Dalhuisen raakte al vroeg geïntrigeerd door de preventieve geneeskunde. Hij was mede-oprichter van het eerste Nederlandse Sport Medisch Advies Centrum. In deeltijd was hij, om in zijn levensonderhoud te voorzien, jarenlang bedrijfsarts van Siemens. Hij werd steeds geestdriftiger over de experimenten van dat bedrijf om met medische apparatuur werkomstandigheden te verbeteren. Uiteindelijk kreeg hij de toestemming los om in Nederland de Sonocur te introduceren.

Het is een maatschappelijk belang, zegt hij. Hij zou willen dat het apparaat in alle Nederlandse ziekenhuizen bereikbaar is, niet alleen in het Rotterdam of Alkmaar, waar het op leenbasis soms wordt uitgetest. Maar hijzelf ziet vooral ongekende mogelijkheden voor de behandeling van sportblessures.

Wat is tenslotte het grote probleem in de topsport? Mensen raken door intensieve training zeer snel overbelast. 'Voetballers verdienen miljoenen, maar ze behandelen hun lichaam desondanks slordig door voor hen belangrijke spieren niet goed te trainen. Of ze hebben eenvoudig het atletisch vermogen niet om topvoetbal te bedrijven, ze zijn in hun jeugd niet allround genoeg getraind. Dan krijg je dus blessures.

'Mijn gevoel en de resultaten zeggen me dat veel ellende met deze schokgolftherapie valt te voorkomen. En dan kun je verder gaan denken over hoeveel geld te besparen valt als RSI, knie- en rugklachten te voorkomen zijn.'

Hans van Wissen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden