Update

Gestrande potvissen op Texel zijn dood

De vijf jonge potvissen die dinsdagmiddag aanspoelden op Texel zijn overleden. Dit hebben deskundigen vastgesteld. Tot rond middernacht werd er dinsdagavond vergaderd door het strandingsteam dat werd belast met de redding van de potvissen.

Een dode potvis op het strand van Texel. Beeld ANP

De reddingsactie verliep volgens het Protocol Stranding Levende Grote Walvisachtigen, dat Nederland sinds 2013 heeft. Daarin is vastgelegd dat de gestrande potvissen onder de verantwoordelijkheid vallen van het ministerie van Economische Zaken, dat de leiding van de operatie heeft gedelegeerd aan Rijkswaterstaat.

Onze verslaggever Tjerk Gualthérie Van Weezel was woensdagmorgen ter plaatse op Texel. 'Ik liep met zonsopkomst met een gepensioneerde schapenhouder over het duin naar de kustlijn, toen het nieuws kwam dat de dieren dood zijn. Ze liggen heel mooi met z'n vijven bij elkaar, eentje ligt iets verder van de groep.' Veel pottenkijkers zijn er volgens de verslaggever nog niet: 'Er staan hier maar een stuk of twintig auto's. Gisteren hebben ze het strand afgezet, maar de linten hebben ze ook alweer weggehaald.

Voor het gemeentehuis in Den Burg stonden dinsdagavond auto's van Staatsbosbeheer, de politie, stichting SOS Dolfijn, ecomare en de Koninklijke Nederlandse Reddingsmaatschappij (KNRM). Ook de dierenartsen zouden inmiddels op het eiland gearriveerd zijn.

Het Protocol Stranding Levende Walvisachtigen werd in 2013 opgesteld nadat een zomer eerder op zandplaat De Razende Bol bij Texel bultrug Johannes - die later Johanna bleek - aanspoelde. Het zeezoogdier bleef enkele dagen amechtig ademen en ontketende een verhitte nationale discussie over de te volgen tactiek. Dat moest voortaan beter gecoördineerd worden, was de conclusie in Den Haag.

Zoals nu dus. Dat de reddingsactie niet slaagde, was te wijten aan de branding, regen en sterke aanlandige wind. Volgens lokale walvisdeskundigen hadden twee van de dieren dinsdag al de geest gegeven.

Potvis in 2013 gestrand op de kust van Terschelling. Beeld anp
De potvissen bij Texel. Beeld anp

Van afzetlinten is geen sprake

Terwijl de experts zich dinsdag over het plan van aanpak buigen van de volgende dag, negeert op het strand de Texelse familie Rijkers de noodverordening. Er was niemand die hen tegenhield en van afzetlinten was geen sprake. Alleen het hoge water, dat tot aan de duinrand staat, weerhield hen ervan om naar de eerste potvis toe te lopen.

Met sterke zaklampen en meelopend met de inkomende en uitgaande golven bekijken ze het dier, dat precies bij de strandovergang ligt. Op elke golf deint de staartvin mee, veel leven lijkt er niet in te zitten. 'Zielig', zeggen de dochters. De zoon overweegt of hij zijn kleren uit zal doen om er toch even naartoe te lopen. Maar hij besluit uiteindelijk dat hij de volgende dag, bij laag water nog eens komt kijken.

'Het gaat waarschijnlijk om vijf mannetjes', heeft vader Rijkers gehoord van kennissen die bij het strandingsteam betrokken zijn. 'Die worden uit de groep verstoten en moeten dan op eigen kracht de weg zien te vinden van de zee bij Noorwegen naar meer zuidelijke wateren in de Noordzee, om Engeland heen. Maar die onervaren dieren nemen een afslag te vroeg en komen dan hier terecht.'

De ondiepe Noordzee is totaal ongeschikt voor potvissen, die vaak tot wel kilometers onder water duiken om op inktvissen te jagen. Ze verdwalen tussen de zandbanken, verhongeren en putten uit.

Deze winter zijn er al een aantal keer potvissen gezien voor de Nederlandse kust en afgelopen vrijdag spoelden er op het Duitse eiland Langeoog ook al twee dieren aan. Volgens verschillende berichten zouden er ook dinsdagavond nog meer potvissen zijn waargenomen bij Texel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden