Gestrand en klik, je staat online

Dagjesmensen storten zich op de tientallen jonge zeehondjes die langs de Nederlandse kust zijn aangespoeld. En dan durven de moeders, die vaak nog in de buurt zijn, ze niet meer te voeden.

TERSCHELLING/VLIELAND - Hessel Wiegman, al veertig jaar de zeehondenkenner van het eiland, volgt met zijn Landrover Defender het spoor over het strand. Hij stapt uit, op plastic schoenen waar het zeewater doorheen kan stromen. 'Ik denk dat daar eentje zit.'


Het spoor leidt naar een zandduin op de Noordsvaarder, aan de westrand van Terschelling. Verscholen tussen het helmgras ligt een wit zeehondje. Twee weken oud, weggespoeld van de zandbank waar het is geboren. De zeehond klapt zijn staart heen en weer.


'Deze heeft zijn moeder nog', zegt Wiegman, wijzend op een breed sleepspoor richting branding. Zijn moeder zal uit zee komen om hem te voeden, mits ze zich onbespied waant. Op de Noordsvaarder zit dat wel goed: de duinen staan in een kale zandvlakte. De zee trekt diepe geulen. 'Een mooie locatie. Ver van alles weg.'


Maar iedereen op Terschelling herkent de groene Landrover van Wiegman. Zondagsrijders op het strand begrijpen van veraf: waar de zeehondenexpert langer dan een minuut stilstaat, valt vast zo'n reclamewit beestje te bewonderen. Uit de leegte doemt ineens een armada van terreinwagens op. Even kijken.


Wiegman verzucht: 'Ze zien het.'


Tientallen jonge zeehondjes spoelden de afgelopen dagen aan op de Waddeneilanden en de kust van Friesland en Noord-Holland. Zandplaat De Richel - tussen Vlieland en Terschelling - kwam bij de storm op 5 december onder water te staan. De Richel wordt bewoond door kegelrobben, die eind november werpen.


Een hele jaargang kleine kegelrobben, tachtig pups van hooguit drie weken oud, is met de sinterklaasstorm van de zandplaat af gevaagd.


Langs de Nederlandse kust storten dagjesmensen en passanten zich op de aangespoelde jongen. Ze maken foto's, twitteren hun vindplaats, geven ze een naam. In het Nederland van 2013 kan een zeehond niet meer zomaar anoniem stranden. Zeehond 'Stijn' uit Castricum is met succes overgebracht naar opvangcentrum Ecomare, meldde RTV Noord Holland.


Deze publieke belangstelling verkleint hun overlevingskans, vreest Joeri Lamers, boswachter op Terschelling. 'Ik zie de berichten langskomen op Twitter. Ik zeg dan: laat ze met rust. Als er nog een moeder bij is, dan redden ze zich wel. De moeder blijft uit het zicht in de branding. Ze kan wel anderhalve kilometer afleggen om ze te voeden. Maar als ze mensen ziet, blijft ze weg.'


Dat De Richel net in deze tijd van het jaar, pal na het geboorteseizoen, is overstroomd, is uitzonderlijk, zegt hij. 'De Richel ligt hóóg. Daarvoor is extreem hoog water nodig.'


Op het Noordzeestrand van Vlieland liggen zaterdag drie moederzeehonden met hun wolwitte pups. Op het duin kijkt een tiental toeristen. 'Kijk, je kan het bloedspoor nog zien', zegt een man op bergschoenen. Kijk, daar, de placenta. 'Heel schattig', roept een meisje. Als een man erop afstapt, begint een moederzeehond te janken.


De zeehonden zijn dit weekend overal te bewonderen. Zelfs in de weilanden achter de waddenzeedijk.


Omstanders melden vaak zielige zeehonden die hulp nodig hebben, vertelt Richard Dijkema van de zeehondencrèche in Pieterburen. 'Terwijl wij soms weten: de moeder is nog in de buurt. Maar als toeristen dicht om zo'n pup heen blijven staan, durft de moeder niet meer dichterbij te komen en komt ze uiteindelijk helemaal niet meer terug.'


De zeehondencrèche draait overuren. Dijkema laadt vier 'huilers' in zijn bestelbus: zeehonden zonder moeder, gevonden op Vlieland. Hij heeft ook al drie van de Friese Waddenkust opgehaald. Nu is hij onderweg naar nummer acht, die in de buurt van de Afsluitdijk is aangespoeld.


Op Terschelling markeert Wiegman de rug van de jonge zeehond met een spuitbus blauwe verf. Het is een teken voor wie hem hierna ziet: hij is gesignaleerd, heeft nog een moeder en behoeft geen aftocht naar de zeehondencrèche. Deze zeehond kruipt energiek door het zand. Dit is geen dier in nood.


De terreinwagens komen dichterbij. De inzittenden zullen kijken naar het witte beest, een foto maken misschien, maar gaan er dan weer vandoor, hoopt Wiegman. 'Het zijn eilanders. Meestal weten ze wel wat ze doen.'


Toeristen ziet hij als een groter probleem. Vrijdag lagen een aantal zeehonden op het Groene Strand, dicht bij de bewoonde wereld. 'De toeristen, die vlogen daarop af, met hun honden en kinders. Als de moeder uit zee kwam om te voeden, gingen ze er allemaal achteraan. Ik begrijp dat ook heel goed. Het ziet er heel leuk uit, natuurlijk.'


Maar helaas liggen de zeehonden nu niet meer op het Groene Strand. Ze zijn terug de zee in gegaan. Hun lot is onbekend, want de jonkies kunnen nog niet goed zwemmen. Als herinnering zijn er foto's op Twitter. Zeehond vlak bij strandpaviljoen De Walvis, op loopafstand van het dorp.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden