Profiel verdachte moordpartij Utrecht

‘Gestoord, maar geen terrorist’: dit zeggen buurtgenoten over Gökmen T.

Onderzoek bij een woning aan de Oudenoord. De 37-jarige Gökmen T. is opgepakt tijdens een inval in dit pand. Beeld ANP

Gökmen T. (37), die maandagmorgen in een tram aan het 24 Oktoberplein in Utrecht drie mensen doodschoot en vijf anderen verwondde, heeft een lijvig strafblad en staat bij zijn buurtgenoten bekend als ‘uitschot’. Maar een terrorist was hij volgens hen niet. Het motief voor zijn daad zoeken ze in de relationele sfeer.

Een ‘kleine crimineel’. Een ‘dealertje’. Een enorme ‘loser’ met een drugsprobleem. Buurtgenoten van Gökmen T. kennen hem vooral als een ‘verdwaalde, verwarde sukkel.’ Een Turks-Nederlandse buurtbewoner noemt hem uitschot. Iemand die vroeg in zijn leven ontspoorde en in de loop der jaren een lijvig strafblad bij elkaar sprokkelde. Gökmen stond onder meer voor de rechter vanwege een poging tot doodslag met een vuurwapen, bedreiging van een politieagent en een verkrachting. Voor het laatste delict moest hij twee weken geleden voorkomen in de rechtbank.

Maandagavond werd Gökmen na een lange klopjacht opgepakt in een woning aan de Oudenoord in de buurt van het centrum van Utrecht. Met de aanhouding is het dreigingsniveau in de provincie Utrecht weer teruggebracht van 5 naar 4. Het was de eerste keer dat de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) niveau 5 afkondigde, sinds de NCTV veertien jaar geleden met dreigingsniveaus begon te werken. 

Hoe een rustige maandagochtend veranderde in een klopjacht op een mogelijke terrorist. Lees onze reconstructie.

Justitie sluit een terroristisch motief voor zijn daad niet uit. Getuigenverklaringen leken aanvankelijk het idee van een terroristische aanslag te ondersteunen. Gökmen zou ‘Allah Akbar’ hebben geroepen toen hij toesloeg. In de loop van de dag zwol het gerucht over een bloedig geval van eerwraak aan. Gökmen zou in de tram het vuur hebben geopend op een ex-geliefde die aangifte van verkrachting tegen hem zou hebben gedaan. Utrechters die Gökmen kennen, zoeken het motief voor de schietpartij inderdaad in de relationele sfeer. Gökmen is een ‘knettergekke’ randfiguur en een ‘borderliner’, geloven zij, maar niet een terrorist.

Een filmpje van GeenStijl, uit de zomer van 2011, leverde Gökmen in de buurt al een bedenkelijke reputatie op. Op de Oudegracht in Utrecht noemt hij de blonde verslaggeefster een ‘mongool’ en een ‘democraat’, vanwege haar kleding. Volgens sommige buurtbewoners typerend: hij zou vaker neerbuigend en intimiderend gedrag vertonen.     

‘Ik ben met hem opgegroeid in Kanaleneiland’, zegt een buurtbewoner die Gökmen in zijn twintiger jaren meemaakte. ‘Hij is een van drie broers. Op een gegeven moment is hij de weg kwijtgeraakt. Hij dealde in coke en heroïne, dat soort dingen, en kwam vaak met de politie in aanraking.’

‘Met het geloof heeft het niets te maken’

Een andere buurtgenoot van Turks-Nederlandse afkomst vertelt dat Gökmen handelde uit wraak op een ex-geliefde. Hij zou haar langere tijd achtervolgd hebben. ‘Ik woon hier al mijn hele leven. Ik ben met hem opgegroeid. Hij staat sinds jaar en dag bekend als iemand die fietsen steelt en winkeldiefstal pleegt. Hij kwam niet in de moskee. De laatste jaren zag ik hem achteruit gaan. Hij kwam in aanraking met harddrugs en ging heroïne roken. Wij wilden niks met hem te maken hebben. Het is een verdwaalde jongen met het IQ van een garnaal. God mag weten wat hem bezield heeft. Maar met het geloof heeft het niets te maken.’ 

‘Tot oktober vorig jaar zag ik hem vaak’, zegt een bewoner van een appartementencomplex aan de De Gasperilaan in Utrecht. ‘Hij woonde hier, samen met zijn moeder en broertje. Ik weet dat hij een paar keer heeft vastgezeten. Af en toe kwam zijn post van de reclassering per ongeluk bij mij terecht. Maar de laatste maanden was hij ineens van de radar verdwenen.’

Volgens de bewoner maakte Gökmen altijd een gejaagde indruk. ‘Hij keek schichtig om zich heen en had het vaak over de politie. Hij liep vaak met een soort pijpje waar hij drugs in rookte. Soms zorgde hij voor problemen.’

Drie weken geleden stond Gökmen volgens de man ineens weer voor de deur van het appartement van zijn moeder. ‘Het leek alsof hij niet naar binnen kon. Hij stond te wachten. Ik dacht toen nog: zou zijn moeder hem het huis hebben uitgegooid?’

Het was de vluchtauto, een rode Renault Clio, die de politie uiteindelijk op het spoor van Gökmen T. bracht. ‘Omstandigheden in de auto’ wezen naar hem, zei Rob van Bree van de eenheidsleiding van de politie Midden-Nederland maandagavond. Daarna werden verschillende woningen doorzocht, waarbij een andere verdachte werd aangehouden. Zijn betrokkenheid bij de schietpartij is nog niet duidelijk.

Volgens buurtbewoners waren er in het gezin van Gökmen T. problemen. Vader Mehmet zou al lang geleden zijn gescheiden van zijn moeder. Hij trouwde daarna met een Nederlandse vrouw, maar ook die relatie strandde. Reden voor Mehmet om terug te gaan naar Turkije. Zoon Gökmen zou hij al jaren niet meer hebben gezien.

Een kennis van Mehmet, die uit hetzelfde dorp in Turkije komt, bevestigt dat. Volgens hem was Gökmen ontspoord. ‘Deze schietpartij heeft niks met de islam te maken. Deze jongen is gewoon gestoord.’

Arrestatie op de Oudenoord, waar T. werd opgepakt.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden