Gestolen gegevens mogen van raad soms gepubliceerd

Journalisten mogen gestolen informatie pas openbaar maken na een grondige belangenafweging. Alleen als het belang van publikatie in ruime mate opweegt tegen de onrechtmatigheid van de wijze waarop de informatie is verkregen, mag de journalist van dergelijk materiaal gebruik maken....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Dit stelt de Raad voor de Journalistiek in een uitspraak over de vraag hoe journalisten moeten omspringen met materiaal dat langs onrechtmatige weg in hun bezit is gekomen. De raad gaf zijn opinie op grond van de bevoegdheid zelfstandig uitspraken te doen in kwesties van algemene strekking en principieel belang. Er was geen klacht ingediend, zoals tot nu toe altijd het geval was om een oordeel over journalistiek gedrag te verkrijgen.

Binnenkort, waarschijnlijk nog deze maand, staan twee journalisten voor de rechtbank in Amsterdam terecht voor het openbaar maken van bij justitie en politie gestolen informatie. De verdachten zijn de misdaadverslaggever Peter R. de Vries en televisiejournalist Feike Salverda.

Het gaat in de strafzaken onder meer over computerdiskettes die werden ontvreemd uit de woning van officier van justitie J. Valente. Op de floppy's stonden gegevens over onderzoek tegen drugsbendes. Gestolen informatie werd destijds door figuren uit het criminele milieu ook doorgespeeld aan andere journalisten.

Het geven van algemene normen die elk geval bestrijken waarin een journalist de beschikking heeft gekregen over gestolen gegevens, is volgens de Raad voor de Journalistiek onmogelijk. Hij beperkt zich tot enkele uitgangspunten.

Zo zal in beginsel de grens van de journalistieke betamelijkheid zijn overschreden als een journalist zich door het verkrijgen of gebruiken van informatie schuldig heeft gemaakt aan een strafbaar feit en daarvoor wordt veroordeeld. Maar volgens de raad is louter de kans dat de journalist zich aan strafvervolging blootstelt, geen reden hem ervan te weerhouden gebruik te maken van die gegevens.

Geweldpleging, ongeoorloofde pressie, het aanzetten of aanmoedigen tot het plegen van een strafbaar feit om aan vertrouwelijke informatie te komen, zijn uit den boze. Evenmin mag een journalist een tegenprestatie leveren in de vorm van betaling voor de gestolen informatie of de toezegging te zullen publiceren.

In alle gevallen zal de journalist de betrouwbaarheid van de gegevens en het risico dat daarmee werd gemanipuleerd, moeten onderzoeken. Volgens de raad is het van groot belang dat de wijze waarop de gegevens zijn verkregen in de publikatie worden genoemd, zodat het publiek zich zelf een oordeel kan vormen over de betrouwbaarheid.

Slechts bij uitzondering van deze normen worden afgeweken. Het moet dan wel gaan om zeer bijzondere omstandigheden die - met een beroep op de grondwettelijk en verdragsrechtelijk gewaarborgde informatievrijheid - zo'n afwijking rechtvaardigen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden